Tóm tắt: Việt Nam đang cùng các nước trong khu vực và quốc tế bước vào kỷ nguyên của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 với những ảnh hưởng và tác động lớn trong đời sống, kinh tế xã hội. Sự xuất hiện của các công nghệ mới đặt ra những yêu cầu thực tiễn đối với các trường đại học tại Việt Nam nói chung và Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM nói riêng trong việc đào tạo nguồn nhân lực mỹ thuật theo xu hướng STEAM - một mô hình giáo dục hiện đại, trong đó, Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học... cũng được sử dụng để giảng dạy và hướng dẫn, giúp người học hiểu được sự liên quan giữa các khối kiến thức và có thể vận dụng tốt vào thực tế học tập và thực hành nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
Người Pháp khởi đầu việc xâm chiếm vùng Nam Kỳ của Việt Nam kể từ năm 1859. Song song với việc dần đặt ra bộ máy hành chính quản trị cho vùng nhượng địa là việc hình thành và xây dựng cơ sở hạ tầng cho các hoạt động kinh tế xã hội, văn hóa. Kiến trúc và quy hoạch kiểu Pháp đã tạo ra những bộ mặt đô thị mới, nhưng truyền thống Á Đông vốn dĩ vẫn luôn bền bỉ. Minh họa cho sự gắn kết giữa kiểu tthức Á Đông và Tây phương trong trang trí mỹ thuật vùng Đông Nam Bộ đầu TK XX bằng việc phân tích mô hình kiến trúc một ngôi nhà mộ tuy nhỏ nhưng liên hệ tới nhân cách lớn: học giả Trương Vĩnh Ký (1837-1898), chúng tôi hy vọng sẽ góp phần nhận định về giá trị lịch sử - văn hóa nghệ thuật của công trình này cũng như qua đó nêu vài giả thuyết xác tín hơn khi đánh giá về hành trạng của danh nhân.
Tóm tắt: Bài viết đề xuất ứng dụng Pixel Art như cầu nối giữa giá trị thủ công và môi trường số, nhằm bảo tồn và lan tỏa di sản thêu thổ cẩm của người Dao Đỏ tại Lũng Slàng. Pixel Art với cấu trúc điểm và ô lưới tương đồng với logic tổ hợp và phân vị của hoa văn thêu, vừa giúp duy trì tinh thần bản gốc, vừa tối ưu hóa dung lượng tệp, khả năng mở rộng và tính linh hoạt khi tích hợp trên các nền tảng số như trang web, mạng xã hội và sản phẩm lưu niệm. Trong bối cảnh chuyển đổi số, đây là phương thức biểu đạt đặc trưng, có khả năng thích ứng cao với hệ sinh thái truyền thông hiện đại. Giải pháp đồng thời khuyến khích đồng kiến tạo thông qua cá nhân hóa hoa văn, góp phần mở rộng trải nghiệm và nâng cao giá trị nhận diện thương hiệu điểm đến Lũng Slàng.
Tóm tắt: Cuối TK XIX đến đầu TK XX, nghệ thuật trang trí tại các nhà thờ Công giáo Hà Nội thể hiện rõ nét sự hội nhập văn hóa giữa phương Tây và Việt Nam trong thời Pháp thuộc. Các phong cách kiến trúc Tây phương như Gothic, Roman được du nhập, nhưng không giữ nguyên bản mà được bản địa hóa bởi các nghệ nhân Việt, khéo léo kết hợp những kỹ thuật truyền thống như chạm khắc gỗ, sơn son thếp vàng, cùng các họa tiết dân gian vào trong thiết kế. Sự dung hòa độc đáo này đã tạo nên những không gian thánh đường vừa phục vụ đúng mục đích tôn giáo, vừa phản ánh sự sáng tạo và bản sắc văn hóa địa phương. Nghiên cứu về quá trình giao lưu và tiếp biến văn hóa này không chỉ giúp hiểu sâu hơn về bản sắc nghệ thuật của nhà thờ Công giáo Hà Nội, mà còn góp phần định hướng công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa trong thời đại ngày nay.
Tóm tắt: Nghiên cứu này phân tích nghệ thuật thiết kế tem, nhãn và bao bì thực phẩm - thức uống ở Sài Gòn từ cuối TK 19 đến năm 1975, thể hiện qua các thương hiệu nổi tiếng. Tác giả tập trung vào sự chuyển biến của phong cách thiết kế qua ba giai đoạn (cuối TK 19 - trước 1945, 1945-1954, 1954-1975) dưới ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử, xã hội, các trào lưu nghệ thuật và sự giao thoa văn hóa Đông - Tây. Đây là một dấu ấn lịch sử, làm nền tảng cho ngành thiết kế bao bì hiện đại.
Tóm tắt: Tư duy giáo dục mở và tiếp cận liên ngành đã góp phần hình thành phong cách sáng tạo độc lập, thúc đẩy sự giao thoa giữa mỹ thuật truyền thống và hiện đại qua các giai đoạn lịch sử: thuộc địa, chiến tranh và hội nhập. Tư tưởng khai phóng không chỉ khẳng định bản sắc văn hóa dân tộc mà còn mở rộng khả năng tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới. Đồng thời, khẳng định mối quan hệ giữa nghệ thuật, giáo dục và các ngành công nghiệp văn hóa - sáng tạo, từ đó, đề xuất định hướng phát triển bền vững cho nghệ thuật tạo hình Việt Nam trong thời kỳ hội nhập. Bài viết phân tích vai trò của tư tưởng khai phóng trong quá trình phát triển nghệ thuật tạo hình Việt Nam từ năm 1925, khởi đầu từ sự ra đời của Trường Mỹ thuật Đông Dương.
Tóm tắt: Chùa Bà Thiên Hậu - ngôi chùa cổ có niên đại lâu đời tại TP.HCM, được xây dựng từ TK XVIII. Ngôi chùa là đại diện tiêu biểu của kiến trúc chùa Hoa tại Nam Bộ, nổi bật với nghệ thuật trang trí giàu bản sắc. Hệ thống họa tiết và nghệ thuật bố cục truyền thống ở chùa thể hiện rõ quan niệm tín ngưỡng và mong ước của cộng đồng người Hoa về phúc lộc, thịnh vượng. Đồng thời, sự xuất hiện của các họa tiết cây trái, thiên nhiên vùng Nam Bộ cho thấy yếu tố giao thoa văn hóa đã góp phần khẳng định giá trị của ngôi chùa trong di sản nghệ thuật Việt Nam. Bài viết khẳng định một phong cách nghệ thuật trang trí chùa Bà Thiên Hậu rất riêng, ở đó không chỉ thể hiện những tác phẩm điêu khắc, hội họa đơn thuần mà là một quần thể nghệ thuật sống động, thể hiện sự giao thoa văn hóa, sự tỉ mỉ trong từng chi tiết có ý nghĩa sâu sắc trong tín ngưỡng văn hóa bản địa góp phần khẳng định giá trị bền vững của ngôi chùa trong lòng TP.HCM.
Tóm tắt: Trong tổ chức sự kiện, công tác thiết kế không gian hình ảnh đóng vai trò quan trọng trong suốt quá trình dàn dựng. Điều này đòi hỏi đội ngũ thực hiện phải có chuyên môn nghiệp vụ về nghệ thuật tạo hình, am hiểu sâu rộng về công nghệ, nắm bắt nhu cầu, thị hiếu của công chúng/ khán giả. Mỹ thuật sân khấu không chỉ góp phần tạo nên giá trị thẩm mỹ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp và cảm xúc đến khán giả. Trong những năm gần đây, công tác tổ chức sự kiện ngày càng chú trọng đến vai trò của họa sĩ thiết kế, hình thức trang trí cũng như đổi mới trong cách thể hiện, nhờ sự bùng nổ của công nghệ và sự phát triển của văn hóa giải trí. Tuy vậy, việc dàn dựng sân khấu và trang hoàng không gian vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức. Do vậy, quá trình định hướng tính chuyên nghiệp cần nhấn mạnh đến việc ứng dụng các nguyên lý tạo hình của sân khấu nhà hát, nhằm mở rộng ảnh hưởng của mỹ thuật sân khấu đến mọi khía cạnh của việc thiết kế không gian sự kiện một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.
Tóm tắt: Phát huy giá trị văn hóa truyền thống sơn mài được thể hiện bằng sự tiếp nối nghệ thuật từ chất liệu sơn làng nghề qua những nghiên cứu thử nghiệm của giảng viên, sinh viên Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương đã và trở thành nghệ thuật sơn mài mang đậm đà bản sắc văn hóa Việt Nam. Đến nay, tranh sơn mài truyền thống vẫn được các họa sĩ đương đại nhiện cứu, phát huy sáng tạo. Tranh sơn mài truyền thống đã trở thành thương hiệu Mỹ thuật Việt Nam trong nghệ thuật của thế giới. Để phát huy những giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống cần có những giải pháp phù hợp nhằm khẳng định hơn nữa nghệ thuật tranh sơn mài Việt Nam, góp phần vào sự nhiệp xây dựng nền văn hóa nghệ thuật Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Tóm tắt: Bất kỳ một ngôi chùa nào cũng phải đáp ứng ba yêu cầu của Phật giáo: thờ Phật, thuyết pháp, tọa thiền. Về mặt kiến trúc phải có Phật điện, tiền đường, Tăng phòng. Đó là quy định, là nguyên tắc của một ngôi chùa cần phải thực hiện. Trong đó Chính điện (điện thờ Phật) hay còn gọi là Chánh điện - công trình quan trọng bậc nhất, vì đây là nơi trang trọng thờ phụng đức Phật, nơi dành cho các nhà sư hành lễ, thực hiện mọi nghi thức phật sự. Tùy khả năng tài chính, môi trường, truyền thống văn hóa... mỗi dân tộc đi theo đạo Phật, mỗi hệ phái Phật giáo có thể sẽ xây dựng ngôi Chính điện cho chùa của mình. Đối với chính điện của chùa Khmer ở Nam Bộ cũng vậy, luôn được chú tâm đầu tư nhiều nhất, từ lúc thiết kế, khởi công xây dựng, đến khi hoàn thành đưa vào sử dụng, nó luôn được thực hiện một cách quy mô, hoành tráng. Do đó, công trình này luôn nổi bật trong tổng thể kiến trúc chùa Khmer.
Tóm tắt: Vật dụng nội thất cung đình triều Nguyễn có vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt hằng ngày, thể hiện đời sống vật chất, giá trị tinh thần của người xưa, mang những dấu ấn văn hóa và đặc điểm thẩm mỹ quan trọng ở hoàng cung. Dưới bàn tay chế tác khéo léo của các nghệ nhân xưa, những yếu tố thuộc văn hóa, mỹ thuật ấy đã hiển lộ trên bề mặt chất liệu của vật dụng một cách rõ nét và thể hiện sự biểu đạt về mặt mỹ thuật đến độ tỉ mỉ, tinh tế. Nhóm vật dụng này đã góp phần tích cực trong việc định hình và nhận diện rõ nét hơn về diện mạo mỹ thuật thời Nguyễn. Nghiên cứu về vật dụng nội thất cung đình giúp cho sự hình dung về văn hóa và mỹ thuật cung đình cụ thể hơn. Với những biểu hiện đặc thù trong tạo hình của nhóm vật dụng nội thất cung đình góp phần quan trọng cho nhận định về mỹ thuật dân tộc - một mảnh ghép độc đáo không thể thiếu về triều đại phong kiến cuối cùng của dân tộc - triều Nguyễn.