Tóm tắt: Trong không gian văn hóa làng xã truyền thống Việt Nam, bên cạnh việc chỉ ra các giá trị nguyên bản và vai trò của các nhà cộng đồng làng xã - những thiết chế văn hóa gắn bó mật thiết với cộng đồng nơi các hiện vật nghệ thuật bằng gỗ - từ hệ thống khung cột, vì kèo đến những đồ thờ tự như cửa võng, hoành phi, câu đối… không chỉ là những bộ phận có giá trị thẩm mỹ mà còn phản ánh ký ức lịch sử, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa cộng đồng dân tộc được trải dài từ vùng Trung du, đồng bằng Bắc Bộ đến các vùng miền Trung - Nam. Bài viết nghiên cứu các giá trị văn hóa, nghệ thuật từ hệ thống các hiện vật trong kiến trúc nhà công cộng qua một số công trình đình làng Việt; đồng thời, nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả bảo tồn, bao gồm nâng cao nhận thức cộng đồng, chuẩn hóa quy trình phục chế, ứng dụng khoa học, công nghệ và xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý, các nhà nghiên cứu và cộng đồng sở hữu di sản. Kết quả nghiên cứu góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn di sản kiến trúc nhà cộng đồng làng xã - đình làng trong bối cảnh phát triển và hội nhập hiện nay.
Tóm tắt: Đường lối, quan điểm của Đảng về hội nhập quốc tế, phát huy giá trị bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa nghệ thuật thế giới, thúc đẩy sự đổi mới, sáng tạo của các họa sĩ Việt Nam từ một chất liệu dùng trong mỹ nghệ đã được các họa sĩ Việt Nam đưa vào hội họa và hình thành một thể loại tranh sơn mài. Các họa sĩ đã phát huy chất liệu sơn ta, hình thành những xu hướng mới trong sáng tác thể loại tranh sơn mài... Bài viết khẳng định những giá trị tác phẩm tranh sơn mài Việt Nam qua quá trình đổi mới phương pháp sáng tác về phong cách biểu hiện bút pháp, chất liệu cũng như mở rộng quan niệm sáng tác để có các khuynh hướng nghệ thuật; đồng thời, khẳng định bản sắc dân tộc, vị trí, vai trò của tranh sơn mài trong nền mỹ thuật Việt Nam đã và đang từng bước thích nghi với nền kinh tế thị trường, thực hiện tốt vai trò của nghệ thuật trong quá trình phát triển kinh tế hiện nay.
Tóm tắt: Khảm xà cừ là một loại hình nghệ thuật truyền thống độc đáo có tính ứng dụng cao. Những mô típ trang trí của khảm xà cừ mang giá trị văn hóa, lịch sử, nghệ thuật góp phần phản ánh đời sống và thế giới quan của người Việt. Ngày nay, những mô típ cũ trang trí khảm xà cừ trên đồ đạc hoặc cấu kiện nội thất vẫn được ưa chuộng trong một nhóm người dùng nhất định. Tuy nhiên, những chủ đề này đã không còn phù hợp với nhóm khách hàng trẻ có thị hiếu hiện đại. Trên cơ sở hệ thống hóa và nhận định giá trị của những mô típ khảm xà cừ truyền thống, kết quả của bài viết dự báo xu hướng mô típ mới trên nguyên tắc phát huy các giá trị nghệ thuật khảm xà cừ truyền thống, nhưng vẫn đảm bảo tính mới phù hợp với thị hiếu thẩm mỹ hiện đại.
Tóm tắt: Hoa văn, họa tiết trang trí trên lụa Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội là biểu hiện sáng tạo nghệ thuật của người lao động cần mẫn, để làm nên những sản phẩm thủ công truyền thống đặc sắc. Hoa văn, họa tiết trang trí trên lụa Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội mang yếu tố nghệ thuật đặc sắc, đóng vai trò quan trọng trong việc làm tăng giá trị thẩm mỹ của sản phẩm. Không chỉ trong quá khứ mà cho tới sau này, hình thức trang trí trên bề mặt vải lụa đã và đang có vị trí to lớn trong hoạt động kinh tế và đời sống của nhân dân. Chính vì vậy, việc đẩy mạnh nghiên cứu, tìm tòi và phát triển hoa văn, họa tiết trang trí trên lụa Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội đặt ra như một nhu cầu cần thiết với những đổi mới liên tục của mẫu trang phục hiện đại. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích, đánh giá các mô típ hoa văn, họa tiết trang trí trên sản phẩm lụa tơ tằm Vạn Phúc, Hà Đông, Hà Nội, từ đó nhận diện được đặc trưng của các chủng loại hoa văn đó.
Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu sự giao thoa, quan hệ tích cực giữa mỹ thuật, thời trang và truyền thông giao lưu văn hóa toàn cầu. Qua khảo sát mối tương tác, ảnh hưởng, quan hệ và những thay đổi đối với xu hướng mỹ thuật, nghệ thuật thời trang và phương tiện truyền thông mới, người viết có những luận giải về sự sáng tạo của con người thời số hóa. Sau khi phân tích trường hợp Việt Nam, tác giả khuyến nghị nhằm xây dựng thị trường, thương hiệu mỹ thuật, thời trang phát triển trong thời đại truyền thông và công nghệ số. Với dữ liệu khảo sát trên bình diện quốc tế và thực tiễn Việt Nam, với phương pháp nghiên cứu so sánh và nghiên cứu tài liệu thứ cấp, nghiên cứu đã đặt ra một số vấn đề cần thảo luận và các kết luận có tính gợi mở.
Tóm tắt: Việt Nam đang cùng các nước trong khu vực và quốc tế bước vào kỷ nguyên của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 với những ảnh hưởng và tác động lớn trong đời sống, kinh tế xã hội. Sự xuất hiện của các công nghệ mới đặt ra những yêu cầu thực tiễn đối với các trường đại học tại Việt Nam nói chung và Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM nói riêng trong việc đào tạo nguồn nhân lực mỹ thuật theo xu hướng STEAM - một mô hình giáo dục hiện đại, trong đó, Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học... cũng được sử dụng để giảng dạy và hướng dẫn, giúp người học hiểu được sự liên quan giữa các khối kiến thức và có thể vận dụng tốt vào thực tế học tập và thực hành nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu hình tượng voi - linh vật quen thuộc nhưng ít được phân tích chuyên sâu về ngôn ngữ tạo hình và giá trị thẩm mỹ. Trên cơ sở tiếp cận mỹ thuật học kết hợp biểu tượng học, nghiên cứu định tính sử dụng hai phương pháp: tổng hợp - phân tích tý liệu và phân tích hình thức - phong cách, tập trung vào các yếu tố khối, tỷ lệ, bố cục và chi tiết. Kết quả cho thấy tượng voi được thể hiện bằng ngôn ngữ khối khái quát, cô đọng, thể hiện vẻ vững chãi, hiền hòa và linh thiêng. Sự khác biệt vùng miền tạo nên phong cách đa dạng: voi lăng Thiệu Trị - trang nghiêm, voi Champa - mềm mại sinh động, voi đình Hoàng Mai - cung kính, voi Hoằng Xá - linh hoạt. Nghiên cứu khẳng định biểu cảm khối là yếu tố trung tâm thể hiện giá trị thẩm mỹ - biểu tượng, góp phần làm sáng tỏ giá trị nghệ thuật bền vững của điêu khắc truyền thống Việt Nam.
Nhân dịp kỷ niệm 955 năm thành lập Văn Miếu (1070–2025) và 950 năm Quốc Tử Giám (1076–2026), chào đón năm mới 2026, tối ngày 30-12-2025, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức Triển lãm nghệ thuật “Đạo học ngàn năm”, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và những giá trị bền vững của nền giáo dục Việt Nam.
Tóm tắt: Chuông đồng Phật giáo thời Nguyễn - một di sản văn hóa quan trọng tại Việt Nam với giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ độc đáo, phản ánh triết lý cũng như tinh thần Phật giáo của triều đại nhà Nguyễn (1802-1945). Chuông đồng thời kỳ này không chỉ là công cụ nghi lễ mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh, thể hiện sự hòa quyện giữa nghệ thuật tạo hình và triết lý Phật giáo. Khám phá bối cảnh lịch sử, văn hóa triều Nguyễn giúp làm sáng tỏ vai trò của chuông đồng trong tín ngưỡng và đời sống cộng đồng. Việc phân tích các thành tố di sản với hệ thống chạm khắc trên bề mặt chuông như rồng, phượng, hoa sen… góp phần giải mã những ý nghĩa triết học và giá trị thẩm mỹ của Phật giáo mà chuông đồng truyền tải, nhấn mạnh tính độc đáo của chuông đồng như một biểu tượng tôn giáo và mỹ thuật phong kiến. Ngoài ra, đề xuất các phương pháp bảo tồn trong bối cảnh hiện đại nhằm lan tỏa giá trị văn hóa và tinh thần của di sản này đến các thế hệ tương lai.
Tóm tắt: Nghiên cứu về màu sắc và hình khối cho thấy thiết kế đồ họa là sự giao thoa giữa nghệ thuật và khoa học hành vi. Màu sắc chạm vào trái tim, hình khối chạm vào lý trí, khi ứng dụng đúng, chúng không chỉ tạo ra vẻ đẹp thẩm mỹ mà còn có sức mạnh điều hướng hành vi, bảo vệ an toàn và nâng cao chất lượng cuộc sống con người… Bài viết tập trung phân tích sâu và lý giải nhằm đưa ra những dẫn chứng khoa học về những tác động của các yếu tố màu sắc và hình khối trong thiết kế đồ họa ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng hiện nay.
Người Pháp khởi đầu việc xâm chiếm vùng Nam Kỳ của Việt Nam kể từ năm 1859. Song song với việc dần đặt ra bộ máy hành chính quản trị cho vùng nhượng địa là việc hình thành và xây dựng cơ sở hạ tầng cho các hoạt động kinh tế xã hội, văn hóa. Kiến trúc và quy hoạch kiểu Pháp đã tạo ra những bộ mặt đô thị mới, nhưng truyền thống Á Đông vốn dĩ vẫn luôn bền bỉ. Minh họa cho sự gắn kết giữa kiểu tthức Á Đông và Tây phương trong trang trí mỹ thuật vùng Đông Nam Bộ đầu TK XX bằng việc phân tích mô hình kiến trúc một ngôi nhà mộ tuy nhỏ nhưng liên hệ tới nhân cách lớn: học giả Trương Vĩnh Ký (1837-1898), chúng tôi hy vọng sẽ góp phần nhận định về giá trị lịch sử - văn hóa nghệ thuật của công trình này cũng như qua đó nêu vài giả thuyết xác tín hơn khi đánh giá về hành trạng của danh nhân.