Văn học, nghệ thuật là lĩnh vực sáng tạo đặc thù, trực tiếp tác động đến tư tưởng, tình cảm và hệ giá trị xã hội, khi lĩnh vực này xuất hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” thành virus lây lan trong xã hội làm phai nhạt lý tưởng, xói mòn niềm tin, để lại hậu quả rất nguy hiểm. Trên cơ sở phân tích, làm rõ những “biểu hiện thâm sâu”, “tác hại lâu dài”, bài viết xác định các giải pháp theo phương châm “6 phải” để chặn đứng “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trên lĩnh vực văn học - nghệ thuật, để văn hóa thực sự là “trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước” và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng “từ sớm”, “từ xa”.

Hình ảnh “Anh hùng giải phóng dân tộc” và “Danh nhân văn hóa” đã hòa quyện tạo nên một nét riêng độc đáo ở Hồ Chí Minh không chỉ trong quá khứ mà đang sống với hiện tại và sẽ tiếp tục tỏa sáng trong nền văn hóa tương lai.

Trước thềm Đại hội lần thứ XIV, Bộ Chính trị khóa XIII đã ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là nghị quyết quan trọng định hướng con đường vận động, phát triển của văn hóa Việt Nam trong bối cảnh mới. Để cụ thể hóa chủ trương của Đảng và đưa nghị quyết vào cuộc sống, Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan bộ ngành, địa phương đã có những hành động quyết liệt nhằm khơi thông những điểm nghẽn về thể chế, chính sách, bố trí nguồn lực tương xứng để văn hóa thực sự trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh, động lực to lớn, hệ điều tiết quá trình phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Xã Đam Rông 2 (Lâm Đồng) có diện tích tự nhiên 365,58 km², dân số 16.253 người, gồm nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống như dân tộc M’nông, Mạ, Ê đê, Tày, Mông… trong đó đồng bào dân tộc K’Ho chiếm tỷ lệ cao. Mỗi dân tộc đều có những văn hóa đặc sắc riêng, có lễ hội riêng tạo nên sự đa dạng, phong phú về văn hóa. Là những cư dân đã sinh sống lâu đời trên vùng đất Nam Tây Nguyên, người K’Ho Cil ở xã Đam Rông 2 luôn tự hào về truyền thống văn hóa phong phú, đa dạng và giàu bản sắc của dân tộc mình. Sự phong phú, đa dạng ấy được thể hiện qua mọi khía cạnh của đời sống, từ văn hóa vật thể cũng như văn hóa phi vật thể, từ những làn điệu cồng chiêng, những bài hát dân gian cho đến những trang phục truyền thống, lễ hội dân gian…

Trong tâm thức của mỗi người Việt Nam, hai tiếng “Đồng bào” luôn gắn liền với huyền thoại con Rồng cháu Tiên – câu chuyện về nguồn cội thiêng liêng khởi phát từ thời đại các Vua Hùng dựng nước. Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” đã trở thành sợi dây bền chặt kết nối cộng đồng dân tộc, hun đúc nên sức mạnh tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam. Trong mạch chảy ấy, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng không chỉ là một sự kiện văn hóa – tín ngưỡng mang tầm quốc gia mà còn là không gian hội tụ, lan tỏa những giá trị cốt lõi của văn hóa dân tộc, nơi mỗi người con đất Việt tìm về cội nguồn, khẳng định bản sắc và tiếp nối truyền thống.

Hội nhập toàn cầu và sự phát triển của các nền tảng số mở ra cơ hội và trải nghiệm mới, hấp dẫn cho người dùng với dữ liệu thông tin, hình ảnh không ngừng được cập nhật thường xuyên, liên tục. Nhưng cũng trên không gian mạng, bên cạnh những thông tin tích cực, bổ ích là những hình ảnh xấu độc, những hành vi phản cảm, phản ánh sự xuống cấp của đạo đức xã hội, đi ngược lại truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Nhận diện những luồng tư tưởng xấu độc trên mạng xã hội để có biện pháp phòng ngừa là trách nhiệm của toàn xã hội.

Học tập suốt đời không chỉ là yêu cầu của thời đại mà là “mệnh lệnh” của sự phát triển. Chỉ khi mỗi người dân Việt Nam trở thành một công dân học tập, mỗi cán bộ trở thành một cán bộ học tập thì đất nước mới phát triển bền vững và đi đến thành công.

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều biến động sâu sắc về địa chính trị, công nghệ và truyền thông, “cách mạng màu” nổi lên như một chiến lược can thiệp phi truyền thống được các thế lực thù địch sử dụng để làm thay đổi thể chế chính trị của một quốc gia mà không cần đến vũ lực. Việc nhận diện, phòng ngừa và chủ động ứng phó với “cách mạng màu” vì thế trở thành nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong giai đoạn hiện nay.

Trang phục truyền thống của người Tày ở Cao Bằng là bản hòa sắc thâm trầm của núi rừng Đông Bắc. Không cầu kỳ họa tiết, không phô trương sắc màu, bộ trang phục đơn giản nhuộm chàm kể nên câu chuyện về một cộng đồng gắn bó với thiên nhiên và tinh tế trong thẩm mỹ.

Mùa Xuân từ lâu đã gắn liền với đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam. Trong nhịp chuyển giao của đất trời, các lễ hội truyền thống được tổ chức khắp mọi miền đất nước, trở thành không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc sắc, nơi hội tụ các giá trị lịch sử, tín ngưỡng, phong tục và nghệ thuật dân gian. Lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an mà còn là môi trường để củng cố sự gắn kết cộng đồng và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Trong tiến trình lịch sử, lễ hội đã trở thành một bộ phận quan trọng của đời sống văn hóa dân tộc. Các nghi lễ, trò chơi dân gian, nghệ thuật trình diễn, tín ngưỡng và phong tục tập quán được bảo tồn và trao truyền qua nhiều thế hệ thông qua các lễ hội truyền thống. Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng lễ hội chính là “bảo tàng sống” của đời sống văn hóa dân tộc, nơi lưu giữ ký ức lịch sử và các giá trị tinh thần của cộng đồng.