Xây dựng Luật Phát triển công nghiệp văn hóa : Từ tư duy quản lý đến thể chế kiến tạo phát triển

Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa đang được đưa ra xin ý kiến trong một thời điểm rất đặc biệt, khi văn hóa ngày càng được xác định rõ không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng, sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh của quốc gia. Sau Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội và những chỉ đạo quyết liệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chuyển mạnh từ tư duy quản lý văn hóa sang kiến tạo phát triển, việc xây dựng một đạo luật riêng về công nghiệp văn hóa không đơn thuần là bổ sung thêm một văn bản vào hệ thống pháp luật. Điều quan trọng hơn là tạo ra một thể chế đủ sức giải phóng sức sáng tạo của xã hội, chuyển hóa kho tàng văn hóa Việt Nam thành tài sản trí tuệ, sản phẩm, doanh nghiệp, thị trường và sức mạnh mềm trong kỷ nguyên mới.

Đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới: Bản lĩnh văn hóa, trí tuệ thời đại và khát vọng vươn mình của dân tộc

Tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra một tầm nhìn mới về đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới. Đó là nền đối ngoại không chỉ giữ gìn môi trường hòa bình, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, mà còn kiến tạo năng lực phát triển, lan tỏa bản sắc văn hóa, nâng tầm vị thế đất nước và đóng góp có trách nhiệm vào nền văn minh nhân loại. Trong tầm nhìn ấy, đối ngoại không đứng bên ngoài văn hóa, mà chính là một biểu hiện tập trung của bản lĩnh văn hóa Việt Nam: độc lập mà rộng mở, tự chủ mà hòa hiếu, kiên định mà linh hoạt, vì lợi ích dân tộc nhưng luôn gắn với trách nhiệm chung của nhân loại.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số - Kỳ cuối: Dựng “lá chắn mềm” trong không gian số

Trong kỷ nguyên số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng ở việc xử lý thông tin sai lệch sau khi đã lan truyền. Trước những tác động ngày càng tinh vi của AI tạo sinh, deepfake, thuật toán mạng xã hội và các sản phẩm văn hóa số xuyên biên giới, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng một “lá chắn mềm” bằng bản lĩnh văn hóa, năng lực phản biện, trách nhiệm công dân số và hệ sinh thái nội dung tích cực.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số - Kỳ 2: Những thách thức về lệch chuẩn văn hóa

Không gian mạng đang trở thành mặt trận tư tưởng đặc biệt quan trọng trong kỷ nguyên số. Tại đây, những tác động đến nhận thức xã hội không chỉ đến từ các luận điệu sai trái trực diện mà còn âm thầm len lỏi qua thuật toán, AI tạo sinh, dòng chảy cảm xúc và các sản phẩm văn hóa số được lan truyền mỗi ngày. Khi nội dung bị cắt ghép, diễn giải và khuếch đại trên mạng xã hội, những “sóng ngầm” ấy có thể từng bước làm lệch chuẩn nhận thức, gây nhiễu loạn thông tin và ảnh hưởng đến niềm tin xã hội. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường số hôm nay không chỉ là đấu tranh với thông tin xấu độc mà còn là giữ vững khả năng dẫn dắt nhận thức trong dòng chảy văn hóa số.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số - Kỳ 1: Đừng xem nhẹ những “hạt bụi” trong sản phẩm nghe nhìn số

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là một trong những nhiệm vụ hết sức quan trọng, có tính sống còn và lâu dài đối với cả hệ thống chính trị. Điều này càng trở nên cấp bách hơn trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, phát triển khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Nhiều vấn đề đang đặt ra đối với việc nhận diện , đấu tranh và phản bác các luận điệu thù địch, sai trái trên không gian mạng, khi mà các sản phẩm số xuất hiện từng giờ, từng phút. Đồng thời, phải có nhiều giải pháp đồng bộ để "phủ xanh" thông tin tích cực , tạo thế "phòng ngừa" một cách chủ động và hiệu quả.

Hiện thực hóa Nghị quyết 80-NQ/TW: Công nghiệp văn hóa là trụ cột tăng trưởng mới

Tóm tắt: Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời trước thềm Đại hội Đảng lần thứ XIV không chỉ khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn mở ra bước chuyển tư duy quan trọng: coi văn hóa là nguồn lực nội sinh, động lực tăng trưởng và hệ điều tiết phát triển bền vững. Trong dòng chảy ấy, công nghiệp văn hóa không còn là “lĩnh vực hỗ trợ” mà được định vị như một trụ cột mới của nền kinh tế tri thức, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng, xuất khẩu, xây dựng thương hiệu quốc gia và sức mạnh mềm Việt Nam. Quyết định 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đã cụ thể hóa mạnh mẽ định hướng này, nhấn mạnh phát triển có trọng tâm, trọng điểm; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bảo hộ sở hữu trí tuệ và hình thành hệ sinh thái sáng tạo. Bài viết phân tích sự hội tụ chính sách giữa Nghị quyết 80-NQ/TW, Quyết định 2486/QĐ-TTg và Báo cáo chính trị Đại hội XIV, từ đó đề xuất các đột phá thể chế, hạ tầng, nhân lực và thị trường nhằm đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới, lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.

Vận dụng tư tưởng Đời sống mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong xây dựng đời sống văn hóa hiện nay

Tóm tắt: Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và đặt nền móng cho công cuộc kiến thiết đất nước, xây dựng nền văn hóa mới. Trong sự nghiệp lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt chú trọng phát triển văn hóa, trong đó, tư tưởng “Đời sống mới” là nội dung xuyên suốt, mang tính định hướng cho việc xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Bài viết tập trung phân tích thực trạng vận dụng tư tưởng trên vào phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, từ đó đánh giá các thành tựu, hạn chế và đề xuất những giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện trong bối cảnh hiện nay.

Những điểm mới trong quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam - nhìn từ Nghị quyết số 80-NQ/TW (2026)

Tóm tắt: Bài viết làm rõ bước chuyển mới trong quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa Việt Nam thông qua phân tích, so sánh Nghị quyết số 33-NQ/TW (2014) và Nghị quyết số 80-NQ/TW (2026). Trên cơ sở kế thừa quan điểm coi văn hóa là nền tảng tinh thần, là mục tiêu và động lực tạo sức mạnh nội sinh cho phát triển bền vững, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã phát triển và làm sâu sắc hơn các nội dung về hệ giá trị, không gian văn hóa số, công nghiệp văn hóa và mô hình quản trị văn hóa hiện đại, qua đó gợi mở một số hàm ý chính sách cho việc triển khai nghị quyết trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Phát triển kinh tế di sản theo quan điểm của Đảng trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV

Tóm tắt: Kinh tế di sản đang nổi lên như một chiến lược đột phá nhằm chuyển đổi các giá trị văn hóa, lịch sử thành nguồn lực kinh tế bền vững cho quốc gia và cộng đồng. Lần đầu tiên, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng chính thức đưa vấn đề kinh tế di sản vào trọng tâm, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nhận thức, từ chỗ coi di sản là giá trị tinh thần sang một tài sản kinh tế, xã hội cần khai thác và phát huy trong xã hội đương đại. Bài viết bàn về kinh tế di sản, điểm mới trong Văn kiện Đại hội XIV về phát triển kinh tế di sản và kiến nghị về việc hiện thực hóa quan điểm đó của Đảng trong bối cảnh mới ở Việt Nam.

Bước chuyển đột phá về thể chế để văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển và sức mạnh mềm quốc gia

Trong lịch sử phát triển của dân tộc, văn hóa chưa bao giờ là một lĩnh vực đứng bên ngoài vận mệnh quốc gia. Văn hóa là nơi kết tinh ký ức, bản lĩnh, trí tuệ, nhân cách và khát vọng của cộng đồng dân tộc; là sức mạnh giúp đất nước vượt qua những thử thách khắc nghiệt nhất; là nền tảng tinh thần để con người Việt Nam biết mình là ai, đến từ đâu và phải đi tới tương lai bằng tâm thế nào. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, văn hóa không chỉ cần được nhìn nhận như di sản tinh thần hay hệ giá trị cần bảo vệ, mà còn phải được đặt vào trung tâm của tư duy phát triển, trở thành nguồn lực nội sinh, động lực đổi mới sáng tạo, sức mạnh mềm quốc gia và một thành tố quan trọng của năng lực cạnh tranh.

Di sản văn hóa Phật giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh và định hướng phát triển du lịch tâm linh

Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của di sản văn hóa Phật giáo trong phát triển du lịch tâm linh tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời làm rõ những vấn đề phát sinh khi di sản tôn giáo được tiếp cận như một tài nguyên du lịch trong bối cảnh không gian thiêng giao thoa với hoạt động du lịch. Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống di sản văn hóa Phật giáo phong phú cả về vật thể và phi vật thể, tạo nền tảng thuận lợi cho sự hình thành các hoạt động du lịch tâm linh. Tuy nhiên, việc khai thác hiện nay chủ yếu mang tính tự phát, tập trung vào thăm viếng và hành hương cá nhân, trong khi các chương trình do doanh nghiệp lữ hành thiết kế còn hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở định hướng phát triển du lịch tâm linh theo hướng cân bằng giữa bảo tồn giá trị di sản và khai thác du lịch, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.