Từ di sản kiến trúc đến thiết chế văn hóa: Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh trong dòng chảy công nghiệp văn hóa
Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình chuyển hóa của Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh từ một di sản kiến trúc thuộc địa Pháp thành một thiết chế văn hóa đa năng trong bối cảnh phát triển công nghiệp văn hóa. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành về di sản và công nghiệp văn hóa, nghiên cứu làm rõ sự biến đổi công năng của nhà hát qua các giai đoạn lịch sử, từ không gian phục vụ cộng đồng thuộc địa đến thiết chế văn hóa phục vụ công chúng và đời sống xã hội đương đại. Kết quả cho thấy công năng của nhà hát luôn gắn với bối cảnh chính trị - xã hội và định hướng văn hóa của từng thời kỳ, đồng thời thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt của di tích. Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số, nhà hát đã từng bước đổi mới mô hình hoạt động, đa dạng hóa chương trình biểu diễn, mở rộng không gian sáng tạo và tăng cường kết nối với thị trường văn hóa. Qua đó, công trình không chỉ được bảo tồn về mặt kiến trúc mà còn được tái cấu trúc như một nguồn lực cho phát triển kinh tế, văn hóa. Nghiên cứu cũng góp phần khẳng định vai trò của di sản kiến trúc trong việc hình thành thiết chế văn hóa năng động, đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh công nghiệp văn hóa và hội nhập quốc tế.
Chiến lược quản lý và phát triển hoạt động biểu diễn tại Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội
Tóm tắt: Trong bối cảnh công nghiệp văn hóa, nghệ thuật xiếc - tạp kỹ hiện đóng vai trò kép: vừa là loại hình thẩm mỹ, vừa là lĩnh vực kinh tế giàu tiềm năng trong chuỗi giá trị văn hóa. Tuy nhiên, thực tiễn quản lý tại Việt Nam nói chung và Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội nói riêng vẫn mang nặng tính hành chính truyền thống, chưa thích ứng kịp với cơ chế thị trường. Bằng phương pháp tiếp cận quản lý văn hóa và khảo sát thực tiễn, bài viết phân tích những đặc thù và mâu thuẫn cốt lõi giữa: bảo tồn nghệ thuật và yêu cầu thương mại hóa, phục vụ công chúng và hiệu quả kinh tế, quản lý hành chính và quản trị chuỗi giá trị. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các định hướng quản lý hiện đại, linh hoạt nhằm phát triển xiếc - tạp kỹ thành thành tố quan trọng của công nghiệp văn hóa Thủ đô.
Vài suy nghĩ về đổi mới giáo dục và đào tạo văn học, nghệ thuật
Tham luận tại Hội thảo Nhìn lại sự vận động, phát triển của văn học, nghệ thuật Việt Nam 50 năm sau ngày đất nước thống nhất (30/4/1975 - 30/4/2025) do Tạp chí Văn hóa Nghệ thuật tổ chức tháng 6/2025.
Truyền thống lịch sử văn hóa Nghệ An qua tác phẩm thơ múa “Ký ức dòng Lam”
Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích tác phẩm múa Ký ức dòng Lam nhằm làm sáng tỏ bản sắc văn hóa và tinh thần kiên cường của con người xứ Nghệ. Tác giả khắc họa Nghệ An là vùng đất có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nhưng giàu truyền thống lịch sử, nơi dòng sông Lam trở thành biểu tượng văn hóa xuyên suốt. Vở múa được cấu trúc qua bốn phần: Trong - Đục - Nhục - Vinh. Tác phẩm không chỉ là một sáng tạo nghệ thuật đơn thuần mà còn là minh chứng cho sự chủ động của giới nghệ sĩ trong việc bảo tồn, lan tỏa bản sắc dân tộc. Qua đó, bài viết khẳng định nghệ thuật múa chính là phương tiện hiệu quả để kết nối giá trị truyền thống với cảm quan thẩm mỹ đương đại trong thời kỳ hội nhập.
Định hướng hoàn thiện chính sách về văn học, nghệ thuật sau 50 năm đất nước thống nhất
Tròn nửa thế kỷ kể từ ngày đất nước hoàn toàn thống nhất (30-4-1975 – 30-4-2025), nền văn hóa Việt Nam, trong đó văn học, nghệ thuật là những bộ phận cốt lõi, đã song hành cùng sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần khơi dậy khát vọng dân tộc, hun đúc bản sắc và lan tỏa những giá trị nhân văn sâu sắc. Văn học, nghệ thuật không chỉ là tấm gương phản chiếu đời sống tinh thần của nhân dân mà còn là nguồn lực mềm quan trọng, góp phần định hình tư tưởng, đạo đức, lối sống và tạo lập hình ảnh quốc gia trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng.
