Sáng 19/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 72 năm Ngày Bác Hồ về thăm Đền Hùng (19/9/1954 - 19/9/2026) và khánh thành Tượng đài “Bác Hồ với ngày hội non sông”. Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi lễ. Tiêu đề do Toà soạn đặt.

Tóm tắt: Trong định hướng phát triển đất nước hiện nay, tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu mở rộng quy mô kinh tế mà còn đòi hỏi một mô hình tăng trưởng có chất lượng cao hơn, dựa nhiều hơn vào tri thức, sáng tạo, con người và những nguồn lực nội sinh có khả năng tái tạo. Từ cách tiếp cận đó, văn hóa cần được nhìn nhận đồng thời trên hai bình diện: một mặt, văn hóa tạo ra hệ giá trị, niềm tin, tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước, kỷ cương, trách nhiệm và khát vọng cống hiến - những yếu tố tác động sâu đến chất lượng con người, năng suất xã hội và sức bền của phát triển; mặt khác, văn hóa trực tiếp tạo ra sản phẩm, việc làm, doanh thu, xuất khẩu, tài sản trí tuệ và sức mạnh mềm thông qua công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, du lịch văn hóa và các thị trường nội dung số. Trên cơ sở phân tích Nghị quyết số 80-NQ/TW, Nghị quyết số 28/2026/QH16, số liệu cập nhật của Việt Nam và kinh nghiệm của Vương quốc Anh, Hàn Quốc cùng các khuyến nghị của UNESCO, UNCTAD, bài viết làm rõ cơ chế chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành động lực tăng trưởng; đồng thời đề xuất một số điều kiện then chốt để văn hóa đóng góp thực chất hơn vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện 5 nghị quyết, 1 chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quán triệt sang tổ chức thực hiện, từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả, từ những chủ trương đúng đến những chuyển biến mà Nhân dân thực sự cảm nhận được. Đặt trong lĩnh vực văn hóa, thông điệp ấy gợi mở một vấn đề có ý nghĩa đặc biệt: muốn văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của đất nước, trước hết phải hình thành một văn hóa thực thi mạnh mẽ, trong đó trách nhiệm, sáng tạo, hiệu quả và niềm tin của Nhân dân trở thành thước đo cuối cùng.

Tóm tắt: Hiện nay, trong lĩnh vực di sản văn hóa, một số khái niệm như “quản lý”, “bảo tồn”, “bảo vệ” di sản văn hóa đang được sử dụng chưa thống nhất trong nghiên cứu khoa học và trong hoạt động thực tiễn. Nội hàm giữa các khái niệm có sự chồng chéo, chưa được phân định rõ ràng dẫn đến cách hiểu và vận dụng khác nhau trong hoạt động quản lý, bảo vệ, bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa. Trên cơ sở phân tích các văn bản pháp luật, quan điểm nghiên cứu và thực tiễn hoạt động chuyên ngành, bài viết nhằm làm rõ nội hàm, phạm vi, bản chất, chức năng và mối quan hệ giữa các khái niệm nêu trên, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quá trình sử dụng thuật ngữ hiện nay. Từ đó, bài viết đề xuất hướng tiếp cận nhằm chuẩn hóa, thống nhất cách hiểu và nhận diện các khái niệm trong lĩnh vực di sản văn hóa, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh phát triển bền vững.

Tóm tắt: Bài viết vận dụng lý thuyết tiếp biến văn hóa của Berry để phân tích quá trình thích nghi văn hóa của sinh viên trong môi trường đại học đa văn hóa tại một số trường đại học đào tạo ngoại ngữ ở Hà Nội. Dựa trên 674 ý kiến định tính hợp lệ của sinh viên Việt Nam, sinh viên quốc tế và cán bộ giảng viên, nghiên cứu nhận diện các biểu hiện của hội nhập, tách biệt, bên lề hóa và lai ghép văn hóa trong đời sống học đường. Kết quả cho thấy trải nghiệm tiếp biến văn hóa được thể hiện rõ nhất qua quan hệ ứng xử, không gian tương tác đa văn hóa, giao tiếp giữa các chủ thể, xung đột chuẩn mực, cũng như việc sử dụng ngôn ngữ, biểu tượng và truyền thông trong môi trường đại học. Phân tích chỉ ra rằng tiếp biến văn hóa không chỉ là quá trình sinh viên quốc tế thích nghi với văn hóa Việt Nam, mà còn là quá trình hai chiều; trong đó, sinh viên Việt Nam, sinh viên quốc tế và các chủ thể giáo dục cùng điều chỉnh hành vi, ngôn ngữ và chuẩn mực giao tiếp. Nghiên cứu khẳng định rằng, môi trường đại học đa văn hóa có chiều sâu chỉ được hình thành khi nhà trường tạo lập các điều kiện thể chế, học thuật và tương tác phù hợp, giúp sinh viên vừa duy trì bản sắc văn hóa riêng, vừa tham gia bình đẳng vào cộng đồng học đường.

Sáng 3/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị. Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại hội nghị. Tiêu đề do Tòa soạn đặt.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới không chỉ đặt ra những mục tiêu tăng trưởng rất cao, mà quan trọng hơn, mở ra một cách tiếp cận mới: chuyển từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị, từ chạy theo số lượng khách sang nâng cao chất lượng trải nghiệm, từ quản lý một ngành dịch vụ sang quản trị một hệ sinh thái kinh tế tổng hợp. Trong cách tiếp cận ấy, văn hóa là nền tảng cốt lõi, công nghệ và sáng tạo là động lực, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong, còn người dân vừa là chủ thể tham gia, vừa là người thụ hưởng. Vấn đề còn lại là biến tinh thần đổi mới đó thành thể chế, sản phẩm và không gian phát triển đủ sức đưa du lịch Việt Nam bước vào một giai đoạn mới.

Cách đây 81 năm, vào ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình - Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập lịch sử, một áng thiên cổ hùng văn. Vào thời khắc thiêng liêng đó, Người đã trịnh trọng tuyên bố trước quốc dân đồng bào và toàn thể nhân dân thế giới: Cách mạng Tháng Tám đã thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á đã ra đời. Từ đây, Nhân dân Việt Nam đã trở thành người làm chủ vận mệnh của mình; dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, cùng với các quốc gia trên thế giới kiến tạo một nền hòa bình, độc lập, tự do và hạnh phúc.

Từ định hướng chiến lược của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 80-NQ/TW đến Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, và các văn bản quy phạm pháp luật như Luật, Nghị định... được xây dựng hoặc sửa đổi, bổ sung, quá trình thể chế hóa chính sách văn hóa đã bước sang một giai đoạn mới. Tuy nhiên, các quyết sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được tổ chức thực hiện có hiệu quả, với các chương trình hành động cụ thể, có đầu mối chịu trách nhiệm, có thời hạn hoàn thành, nguồn lực bảo đảm và cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng.

Từ định hướng chiến lược của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 80-NQ/TW , Quốc hội đã nhanh chóng thể chế hóa bằng Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, qua đó tạo nền tảng pháp lý để khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và đưa văn hóa bước vào một giai đoạn phát triển mới.