Chiều ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã họp phiên bế mạc. Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu bế mạc hội nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ngày 5/10/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: quyết sách phải đi tới kết quả, quyền hạn phải gắn với trách nhiệm, nguồn lực phải chuyển hóa thành năng lực phát triển và mọi lựa chọn cuối cùng phải được kiểm chứng bằng lợi ích thực tế của Nhân dân. Đặt tinh thần ấy trong mạch Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển, cùng các Nghị quyết 25, 57, 59 và 66, có thể thấy rõ một đòi hỏi lớn của giai đoạn mới: xây dựng văn hóa thực thi như một năng lực phát triển, để văn hóa thấm vào cách lãnh đạo, quản trị, sử dụng con người và tổ chức nguồn lực.

Sáng 5/10, Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu khai mạc hội nghị của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Kể từ lúc bắt đầu công chiếu ngày 25/9/2026 ở Hà Nội, vở xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” đã tạo ra một hiện tượng hiếm có trong ngành Xiếc Việt Nam khi hơn 1.200 chỗ ngồi của sân khấu Rạp Xiếc Trung ương liên tục “kín chỗ”.

Tóm tắt: Giám sát việc thi hành pháp luật trong lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao, du lịch là một yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời thúc đẩy phát triển con người và phát triển bền vững đất nước. Trên cơ sở phân tích thực trạng từ tài liệu giám sát và đối chiếu với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, bài viết cho thấy hệ thống chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực này đã từng bước được hoàn thiện; nhiều kết quả tích cực đã đạt được trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển phong trào thể dục thể thao quần chúng, phục hồi và tăng trưởng du lịch sau đại dịch, cũng như củng cố nền tảng pháp lý cho công tác gia đình. Tuy nhiên, quá trình tổ chức thi hành pháp luật vẫn còn bộc lộ những hạn chế như tính đồng bộ của một số quy định chưa cao, hiệu quả thực thi ở một số nơi còn thấp, nguồn lực và cơ chế thực hiện còn bất cập, sự gắn kết giữa chính sách và thực tiễn phát triển chưa thật sự bền vững. Từ đó, bài viết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy giám sát theo hướng lấy chất lượng thực thi, hiệu quả đầu ra của chính sách và tác động xã hội thực chất làm trọng tâm; đồng thời đề xuất một số định hướng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật trong các lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao, du lịch ở Việt Nam hiện nay.

Tóm tắt: Bài viết phân tích mục tiêu phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, làm rõ vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển văn hóa theo tinh thần các nghị quyết mới của Đảng. Nghiên cứu chỉ ra rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang trở thành động lực chiến lược của phát triển văn hóa trên năm phương diện cơ bản: i) thúc đẩy xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện; ii) góp phần bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc; iii) thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; iv) xây dựng môi trường văn hóa số, nâng cao sức mạnh mềm và vị thế quốc gia; v) mở rộng cơ hội tiếp cận văn hóa, bảo đảm quyền văn hóa của nhân dân và thúc đẩy phát triển văn hóa bền vững. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành một trong những động lực quan trọng của phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới.

Sáng 19/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 72 năm Ngày Bác Hồ về thăm Đền Hùng (19/9/1954 - 19/9/2026) và khánh thành Tượng đài “Bác Hồ với ngày hội non sông”. Tạp chí điện tử Văn hóa Nghệ thuật trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi lễ. Tiêu đề do Toà soạn đặt.

Tóm tắt: Trong định hướng phát triển đất nước hiện nay, tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu mở rộng quy mô kinh tế mà còn đòi hỏi một mô hình tăng trưởng có chất lượng cao hơn, dựa nhiều hơn vào tri thức, sáng tạo, con người và những nguồn lực nội sinh có khả năng tái tạo. Từ cách tiếp cận đó, văn hóa cần được nhìn nhận đồng thời trên hai bình diện: một mặt, văn hóa tạo ra hệ giá trị, niềm tin, tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước, kỷ cương, trách nhiệm và khát vọng cống hiến - những yếu tố tác động sâu đến chất lượng con người, năng suất xã hội và sức bền của phát triển; mặt khác, văn hóa trực tiếp tạo ra sản phẩm, việc làm, doanh thu, xuất khẩu, tài sản trí tuệ và sức mạnh mềm thông qua công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, du lịch văn hóa và các thị trường nội dung số. Trên cơ sở phân tích Nghị quyết số 80-NQ/TW, Nghị quyết số 28/2026/QH16, số liệu cập nhật của Việt Nam và kinh nghiệm của Vương quốc Anh, Hàn Quốc cùng các khuyến nghị của UNESCO, UNCTAD, bài viết làm rõ cơ chế chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành động lực tăng trưởng; đồng thời đề xuất một số điều kiện then chốt để văn hóa đóng góp thực chất hơn vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện 5 nghị quyết, 1 chỉ thị của Bộ Chính trị ngày 3/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ quán triệt sang tổ chức thực hiện, từ quản lý tiến độ sang quản trị kết quả, từ những chủ trương đúng đến những chuyển biến mà Nhân dân thực sự cảm nhận được. Đặt trong lĩnh vực văn hóa, thông điệp ấy gợi mở một vấn đề có ý nghĩa đặc biệt: muốn văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của đất nước, trước hết phải hình thành một văn hóa thực thi mạnh mẽ, trong đó trách nhiệm, sáng tạo, hiệu quả và niềm tin của Nhân dân trở thành thước đo cuối cùng.

Tóm tắt: Hiện nay, trong lĩnh vực di sản văn hóa, một số khái niệm như “quản lý”, “bảo tồn”, “bảo vệ” di sản văn hóa đang được sử dụng chưa thống nhất trong nghiên cứu khoa học và trong hoạt động thực tiễn. Nội hàm giữa các khái niệm có sự chồng chéo, chưa được phân định rõ ràng dẫn đến cách hiểu và vận dụng khác nhau trong hoạt động quản lý, bảo vệ, bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản văn hóa. Trên cơ sở phân tích các văn bản pháp luật, quan điểm nghiên cứu và thực tiễn hoạt động chuyên ngành, bài viết nhằm làm rõ nội hàm, phạm vi, bản chất, chức năng và mối quan hệ giữa các khái niệm nêu trên, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quá trình sử dụng thuật ngữ hiện nay. Từ đó, bài viết đề xuất hướng tiếp cận nhằm chuẩn hóa, thống nhất cách hiểu và nhận diện các khái niệm trong lĩnh vực di sản văn hóa, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong bối cảnh phát triển bền vững.