​

Trong tiến trình đổi mới hoạt động văn hóa cơ sở, triển lãm không còn đơn thuần là hình thức trưng bày trực quan mà đang từng bước trở thành một phương thức kiến tạo diễn ngôn văn hóa, kết nối ký ức cộng đồng và lan tỏa các giá trị xã hội. Thực tiễn năm 2025 cho thấy, hoạt động triển lãm của Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Đồng Nai đã có những chuyển động đáng chú ý cả về quy mô, nội dung lẫn phương thức tiếp cận công chúng, phản ánh rõ nét sự thích ứng của một thiết chế văn hóa trong bối cảnh mới.

Trong dịp tham gia một sự kiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) vừa qua, đội nghệ nhân Bahnar đến từ làng Nghe (xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai) đã tái hiện lễ Sơmă Kơcham, đồng nghĩa với lễ đón mừng năm mới. Đây là lễ hội lớn nhất trong năm của người Bahnar mở đầu cho một năm canh tác, sản xuất.

Phát biểu tại phiên họp thứ 2 Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam (ngày 13/7/2026), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra bốn khoảng trống, ba dịch chuyển lớn và gợi mở bốn nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng để phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó có nhiệm vụ “xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số” nhằm nâng cao sức hấp dẫn, khả năng lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa Việt Nam trong bối cảnh mới.

Trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, Nghị quyết số 71-NQ/TW về “Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo” và Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của giáo dục và đào tạo trong chiến lược phát triển đất nước, đồng thời, nhấn mạnh yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục và đào tạo với xây dựng văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra tầm nhìn chiến lược mới về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chuyển hóa tầm nhìn ấy thành cơ chế, chính sách và hành động cụ thể. Trong quá trình đó, Bộ VHTTDL đã tích cực tham mưu cấp có thẩm quyền hoàn thiện chính sách, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo hành lang pháp lý và nguồn lực để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, động lực phát triển và hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Không chỉ là nghi thức đánh dấu sự kết duyên của đôi trai gái, lễ cưới của người Chăm Islam ở Tây Ninh còn là không gian văn hóa lưu giữ đức tin, nếp sống, bản sắc cộng đồng và những giá trị truyền thống được trao truyền qua nhiều thế hệ. Qua từng nghi lễ, từ lễ hỏi, nạp tài đến nghi thức đưa rể độc đáo, vẻ đẹp văn hóa của cộng đồng Chăm Islam tiếp tục được gìn giữ giữa dòng chảy của đời sống hiện đại.

Trong công tác bảo tồn di sản văn hóa, việc đánh thức các di tích lịch sử kiến trúc để chúng trở thành không gian văn hóa sống động là một thách thức lớn. Tại xã vùng cao Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã triển khai một hướng đi mang tính thực tiễn: đưa văn hóa bản địa vào lòng di tích. Dinh thự Hoàng A Tưởng từng được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTTDL) công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1999, nay đã được quy hoạch không gian để trở thành nơi giới thiệu cộng đồng các dân tộc Bắc Hà.

Nhà nghiên cứu Phạm Hoàng Quân, người từng gắn bó với thư pháp và sử liệu, từng theo làm thợ vẽ sơn mài vào những năm 1980, đã dành hơn chục năm sưu tầm, nghiên cứu và tổ chức triển lãm “Chu Tất Bình Dân” về dòng sơn mài mỹ nghệ Thủ Dầu Một - Sài Gòn giai đoạn 1950–1990. Cuộc trò chuyện dưới đây hé mở những tầng ý nghĩa trong tên gọi triển lãm, linh hồn của bộ sưu tập, cũng như tâm huyết bảo tồn chất liệu sơn ta - thứ “linh hồn” của sơn mài truyền thống đang dần mai một.

Tháng 6/2026, biên đạo múa người Pháp gốc Algeria, Hervé Koubi đã cùng các cộng sự mang vở múa đương đại Duyên ngày nợ đêm (Ce que le jour doit à la nuit) sang biểu diễn ở Việt Nam. Sự hiện diện của đoàn múa Compagnie Hervé Koubi tại ba thành phố lớn (Huế, TP.HCM và Hà Nội) mở ra một không gian đối thoại nghệ thuật và trao đổi văn hóa.