Thứ Năm, 15/10/2026 - 16:38

Gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân gian Xơ Đăng

Sự kiện: BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG TIÊU BIỂU CỦA CÁC DÂN TỘC THIỂU SỐ

Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng ta luôn coi trọng vị trí, vai trò của văn hóa và khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh cho sự phát triển. Do đó, việc bảo tồn văn hóa dân tộc Việt Nam nói chung, văn hóa dân tộc thiểu số nói riêng đang là vấn đề đặc biệt được các cấp ủy và chính quyền đia phương qua tâm. Tại xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi, việc ra mắt Câu lạc bộ (CLB) Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng, làng Kon Bưu đã thể hiện sự quyết tâm bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa bản sắc giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc cho thế hệ trẻ.

Màn trình diễn cồng chiêng, múa xoang tái hiện không gian văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng tại làng Kon Bưu

Tại Lễ ra mắt CLB Văn hóa dân gian dân tộc ở làng Kon Bưu, một không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng của dân tộc Xơ Đăng đã được
51 nghệ nhân tái hiện sinh động thông qua tiết mục lễ hội bắc máng nước, cồng chiêng – xoang, biểu diễn các các nhạc cụ dân tộc Klong put, Ting ning, Tơ rưng và hát dân ca.

CLB Văn hóa dân gian ra đời không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một mà còn trở thành “lớp học” trực quan để thế hệ trẻ trong làng hiểu, yêu và tự hào hơn về truyền thống của dân tộc mình.

Em A Thiên Ân - học sinh lớp 5, làng Kon Bưu bày tỏ, em rất thích các tiết mục văn hóa dân gian, sẽ cố gắng học các bài chiêng tốt để sau này phục vụ ngày hội của làng.

Làng Kon Bưu thuộc thôn 1, xã Kon Braih có 163 hộ, 532 nhân khẩu; trong đó, người Xơ Đăng chiếm gần 80% dân số. CLB văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu được thành lập với kỳ vọng trở thành nơi bảo tồn, truyền dạy các loại hình văn hóa đặc sắc cho thế hệ trẻ, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Chị Y Hường – chia sẻ: Bản thân chị cố gắng tiếp nối thế hệ cha ông gìn giữ và phát huy bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc. Chị sẽ tuyên truyền, vận động các thành viên và thế hệ sau cùng nhau phát triển và bảo tồn. Thực hiện sinh hoạt CLB đúng theo quy định, xây dựng mối đoàn kết và thống nhất.

Trong Lễ ra mắt, tiết mục Lễ bắc máng nước được các nghệ nhân tái hiện thật sinh động, ấn tượng. Lễ bắc máng nước là một lễ rất quan trọng trong đời sống tinh thần của người Xơ Đăng.

Các nghệ nhân trình diễn tiết mục Lễ bắc máng nước

Già làng A Hiang – làng Kon Bưu tâm sự: Người Xơ Đăng nơi đây quan niệm rằng, nước quan trọng hơn bất cứ thứ gì, cuộc sống có tốt tươi, sinh sôi nảy nở cũng là nhờ nguồn nước. Máng nước là nơi bà con gặp gỡ, chuyện trò, kết nối cộng đồng. Vì thế, nó đã trở thành biểu tượng văn hóa vừa gần gũi, vừa thiêng liêng trong đời sống của người Xơ Đăng.

Ông A Dũng - Chủ nhiệm CLB Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu cho biết: CLB được thành lập là niềm vui lớn của bà con trong làng. CLB sẽ duy trì nề nếp sinh hoạt đều đặn và không ngừng phát triển, thu hút thêm các hội viên mới, đặc biệt là thế hệ trẻ tham gia.

“CLB sẽ tổ chức sưu tầm, bảo tồn, phát huy và truyền dạy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Xơ Đăng như: Cồng chiêng, múa xoang, hát dân ca, chế tác và sử dụng các loại nhạc cụ dân tộc. Chúng tôi quyết tâm không để những nét đẹp văn hóa của cha ông bị mai một theo thời gian”, ông A Dũng cho biết thêm.

Già làng A Hiang – làng Kon Bưu chia sẻ về các lễ hội truyền thống của làng Kon Bưu

Với sự quan tâm của chính quyền địa phương, trong những năm qua, đồng bào Xơ Đăng ở làng Kon Bưu đã nỗ lực bảo tồn và giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc. Gần đây nhất vào năm 2025, làng được UBND xã mở
1 lớp truyền dạy cồng chiêng, múa xoang cho hơn 20 thanh thiếu niên trong làng.

Bên cạnh đó, làng duy trì cách chế tác và trình diễn các loại nhạc cụ truyền thống như: Đàn Klong put, Ting ning, Tơ rưng và các làn điệu dân ca; các lễ hội truyền thống tốt đẹp của người Xơ Đăng được lưu truyền như: Lễ bắc máng nước, lễ mừng nhà rông mới...

Ông A Dũng - Chủ nhiệm CLB Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu mong muốn: Chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm hỗ trợ và đồng hành cùng bà con để duy trì CLB bền vững nhằm gìn giữ và bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Xơ Đăng.

Phó Chủ tịch UBND xã Kon Braih Nguyễn Thanh Sơn cho biết, việc thành lập CLB không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân làng Kon Bưu mà còn góp phần trao truyền những giá trị văn hóa quý báu cho thế hệ trẻ.

Địa phương cũng giao Trung tâm cung ứng Dịch vụ công ích xã phối hợp hỗ trợ hoạt động của CLB, từng bước gắn các hoạt động bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Có thể thấy, việc ra đời CLB không chỉ góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa quý báu mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của văn hóa gian dân trong phát triển kinh tế - xã hội.

Xã Kon Braih, tỉnh Quảng Ngãi hiện có 12 thôn với hơn 18.000 dân, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 65%. Chính quyền địa phương kỳ vọng mô hình CLB Văn hóa dân gian dân tộc Xơ Đăng làng Kon Bưu sẽ tạo động lực để tiếp tục thành lập thêm nhiều CLB văn hóa trên địa bàn, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc của địa phương gắn với phát triển du lịch cộng đồng trong thời gian tới.