Từ khóa: công nghiệp văn hóa; hành vi du lịch; giới trẻ; du lịch sáng tạo.

Abstract: In the context of the rapid development of the creative economy, cultural industries (CIs) have increasingly affirmed their important role in promoting national image and stimulating tourism development. This article examines the attractiveness of cultural industry products in influencing the travel decisions of young people in Hanoi-an active group of tourists who are highly responsive to cultural trends and digital media. Based on a review of tourism consumer behavior theories and a survey of 200 young respondents (aged 18-30) in Hanoi, the results indicate that 83% of participants were influenced by at least one cultural industry product (such as films, music, festivals, or creative spaces) when forming their travel intentions. The study contributes to clarifying the relationship between cultural industries and tourism behavior, and proposes several recommendations to enhance the role of creative cultural values in developing tourism products targeting young travelers.

Keywords: cultural industries; tourism behavior; youth; creative tourism.

1. Đặt vấn đề

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và nền kinh tế sáng tạo phát triển mạnh mẽ, công nghiệp văn hóa (CNVH) đang nổi lên như một lĩnh vực kinh tế quan trọng, không chỉ góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc mà còn tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, quảng bá hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế. Theo UNESCO (2023), các ngành CNVH và sáng tạo đóng góp hơn 3,1% GDP toàn cầu và tạo việc làm cho khoảng 50 triệu lao động. Ở Việt Nam, Chiến lược phát triển các ngành CNVH đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định mục tiêu đưa CNVH trở thành một ngành kinh tế quan trọng, góp phần quảng bá, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam; phát triển công nghệ giải trí đáp ứng nhu cầu giải trí đa dạng của người dân và du khách. Tại các đô thị lớn như Hà Nội, mối liên kết giữa CNVH và du lịch đang dần được hình thành thông qua sự xuất hiện của các sản phẩm văn hóa đại chúng - phim ảnh, âm nhạc, thời trang, nghệ thuật biểu diễn, không gian sáng tạo, lễ hội - có sức ảnh hưởng mạnh đến thị hiếu và hành vi tiêu dùng của giới trẻ. Những địa điểm từng xuất hiện trong các bộ phim, MV ca nhạc, sự kiện thời trang hay lễ hội văn hóa nhanh chóng trở thành “điểm check-in” nổi tiếng, thu hút lượng lớn du khách trẻ. Hiện tượng “du lịch theo phim”, “du lịch theo idol”, hay “du lịch sáng tạo” không chỉ phản ánh xu hướng tiêu dùng mới của thế hệ Z mà còn mở ra hướng phát triển mới cho ngành Du lịch Việt Nam. Giới trẻ Hà Nội - nhóm khách hàng trong độ tuổi từ 18-30, là lực lượng tiên phong trong việc định hình xu hướng du lịch hiện đại. Họ không chỉ tìm kiếm trải nghiệm nghỉ dưỡng mà còn mong muốn được khám phá văn hóa, tự thể hiện bản thân và chia sẻ trải nghiệm trên mạng xã hội. Sự thay đổi trong hành vi này đặt ra yêu cầu mới đối với ngành Du lịch: cần khai thác sâu hơn các yếu tố văn hóa sáng tạo để xây dựng sản phẩm hấp dẫn, khác biệt và phù hợp với tâm lý giới trẻ.

2. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau: Tổng hợp lý thuyết: dựa trên định nghĩa CNVH của UNESCO (2009) và lý thuyết hành vi tiêu dùng du lịch của Kotler & Keller (2016); Khảo sát định lượng: thực hiện khảo sát 200 người trẻ trong độ tuổi từ 18-30 tại Hà Nội; Cơ cấu mẫu: đối tượng tham gia bao gồm 56% sinh viên, 28,5% người lao động và 21,5% các nhóm khác; Phân tích dữ liệu: sử dụng thống kê mô tả để làm rõ mức độ tiếp xúc và ảnh hưởng của các sản phẩm CNVH đến quyết định đi du lịch.

3. Kết quả và thảo luận

 Sản phẩm CNVH

Theo UNESCO (2009), sản phẩm CNVH bao gồm nhiều lĩnh vực như âm nhạc, phim ảnh, trò chơi điện tử, thiết kế thời trang, mỹ thuật, thủ công truyền thống, kiến trúc và các sự kiện văn hóa, nghệ thuật. Những sản phẩm này không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải và bảo tồn giá trị văn hóa, góp phần hình thành nhận thức và thói quen văn hóa trong cộng đồng. Sức hút của sản phẩm CNVH được thể hiện qua các khía cạnh:

Tính độc đáo và khác biệt: các sản phẩm văn hóa độc đáo mang đến cơ hội trải nghiệm “độc quyền” và cảm giác mới mẻ so với các hoạt động giải trí hằng ngày.

 Giá trị trải nghiệm và tương tác: sản phẩm CNVH không chỉ mang tính giải trí mà còn tạo ra trải nghiệm tương tác, nơi người tham gia chủ động tham gia vào quá trình sáng tạo, khám phá và trải nghiệm.

Khả năng kết nối với xu hướng và cộng đồng: các sản phẩm CNVH thường gắn liền với các xu hướng văn hóa, âm nhạc, phim ảnh, trò chơi, hay trào lưu trên mạng xã hội, tạo điều kiện cho giới trẻ giao lưu, chia sẻ và kết nối với cộng đồng có cùng sở thích. Sự kết nối này vừa đáp ứng nhu cầu xã hội, vừa gia tăng sức hấp dẫn của sản phẩm.

Giá trị biểu tượng và thẩm mỹ: sản phẩm CNVH thường mang giá trị biểu tượng, phản ánh phong cách, cá tính và giá trị văn hóa riêng. Những sản phẩm mang tính biểu tượng hoặc được cách tân từ các giá trị truyền thống dễ dàng gây ấn tượng với giới trẻ và hình thành niềm hứng thú khám phá các địa điểm hoặc trải nghiệm liên quan.