Tóm tắt: Giám sát việc thi hành pháp luật trong lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao, du lịch là một yêu cầu quan trọng trong quá trình xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời thúc đẩy phát triển con người và phát triển bền vững đất nước. Trên cơ sở phân tích thực trạng từ tài liệu giám sát và đối chiếu với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, bài viết cho thấy hệ thống chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực này đã từng bước được hoàn thiện; nhiều kết quả tích cực đã đạt được trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển phong trào thể dục thể thao quần chúng, phục hồi và tăng trưởng du lịch sau đại dịch, cũng như củng cố nền tảng pháp lý cho công tác gia đình. Tuy nhiên, quá trình tổ chức thi hành pháp luật vẫn còn bộc lộ những hạn chế như tính đồng bộ của một số quy định chưa cao, hiệu quả thực thi ở một số nơi còn thấp, nguồn lực và cơ chế thực hiện còn bất cập, sự gắn kết giữa chính sách và thực tiễn phát triển chưa thật sự bền vững. Từ đó, bài viết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy giám sát theo hướng lấy chất lượng thực thi, hiệu quả đầu ra của chính sách và tác động xã hội thực chất làm trọng tâm; đồng thời đề xuất một số định hướng nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật trong các lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao, du lịch ở Việt Nam hiện nay.

Từ định hướng chiến lược của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 80-NQ/TW đến Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, và các văn bản quy phạm pháp luật như Luật, Nghị định... được xây dựng hoặc sửa đổi, bổ sung, quá trình thể chế hóa chính sách văn hóa đã bước sang một giai đoạn mới. Tuy nhiên, các quyết sách chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được tổ chức thực hiện có hiệu quả, với các chương trình hành động cụ thể, có đầu mối chịu trách nhiệm, có thời hạn hoàn thành, nguồn lực bảo đảm và cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng.

Từ định hướng chiến lược của Bộ Chính trị tại Nghị quyết số 80-NQ/TW , Quốc hội đã nhanh chóng thể chế hóa bằng Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về phát triển văn hóa Việt Nam, qua đó tạo nền tảng pháp lý để khơi thông nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và đưa văn hóa bước vào một giai đoạn phát triển mới.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã mở ra tầm nhìn chiến lược mới về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu phải chuyển hóa tầm nhìn ấy thành cơ chế, chính sách và hành động cụ thể. Trong quá trình đó, Bộ VHTTDL đã tích cực tham mưu cấp có thẩm quyền hoàn thiện chính sách, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo hành lang pháp lý và nguồn lực để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, động lực phát triển và hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Sáng 22/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, các đại biểu thảo luận, đóng góp ý kiến đối với Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Sáng 22/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã phát biểu giải trình tại Hội trường về Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Sáng 22/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội Khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Sáng 20/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.