Với chủ đề “Kinh tế Sáng tạo”, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 mang tên “Thăng Long Kẻ Nghệ” sẽ diễn ra từ ngày 13-28/11, quy tụ khoảng 150 hoạt động, có sự tham gia của gần 1.000 nghệ sĩ, nghệ nhân và nhà sáng tạo trong nước, quốc tế. Không chỉ là sự kiện văn hóa, nghệ thuật, lễ hội hướng tới mục tiêu hình thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị bền vững, đưa các giá trị di sản và văn hóa trở thành nguồn lực phát triển của Thủ đô.
Phát biểu tại họp báo, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết, bước sang mùa tổ chức thứ năm, lễ hội hướng tới một định hướng mới: chuyển từ việc tổ chức sự kiện văn hóa thường niên sang từng bước xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Theo đó, “Thăng Long Kẻ Nghệ” lấy cảm hứng từ lịch sử kinh đô Thăng Long – Kẻ Chợ, tôn vinh tài hoa, kỹ năng và tri thức nghề nghiệp được tích lũy, trao truyền qua nhiều thế hệ.
Nếu Kẻ Chợ gắn với hoạt động giao thương, thì Kẻ Nghệ thể hiện năng lực sáng tạo của cộng đồng làm nghề. Những chủ thể sáng tạo ngày nay không chỉ có nghệ nhân mà còn bao gồm nhà thiết kế, kiến trúc sư, nghệ sĩ, người làm công nghệ, người trẻ và cư dân đô thị. Thông qua sự kết nối giữa các lực lượng này, lễ hội mong muốn khơi dậy tiềm năng sáng tạo từ chính những giá trị văn hóa, nghề thủ công và đời sống thường nhật của Hà Nội.
Một trong những điểm đáng chú ý của mùa lễ hội năm nay là sự tham gia của gần 100 nghệ sĩ quốc tế đến từ 21 quốc gia, cùng sáng tác và tương tác với nghệ sĩ, nghệ nhân, cư dân địa phương. Đáng chú ý, Chợ Đồng Xuân – không gian thương mại truyền thống vẫn đang hoạt động – được lựa chọn làm nơi thử nghiệm các mô hình kinh tế sáng tạo, hướng tới xây dựng Trung tâm Kinh tế Sáng tạo Đồng Xuân. Tại đây, triển lãm đa giác quan “Chạm Đồng Xuân” diễn ra từ ngày 14-28/11, quy tụ 26 nghệ sĩ và nhóm nghệ sĩ, đưa nghệ thuật đương đại vào cuộc đối thoại với kiến trúc, âm thanh và nhịp sống của khu chợ, trong đó có sự tham gia trực tiếp của các tiểu thương.
Bên cạnh đó, chương trình “Chuyện đình trong Phố” kết nối 12 đình, hội quán với Văn Miếu – Quốc Tử Giám, mở ra hành trình khám phá lịch sử nghề nghiệp và những giá trị văn hóa của đô thị Thăng Long. Tại khu vực phía Đông hồ Hoàn Kiếm, các pavilion nghệ thuật, kiến trúc cùng hai hội chợ “Nghề & Nghệ” và “Makers Market - Chăm hoa đua nở” (từ ngày 13-15/11) tạo cơ hội giới thiệu sản phẩm của hơn 200 đơn vị sáng tạo tới công chúng.
Lễ hội cũng chú trọng giải quyết bài toán đầu ra cho các sản phẩm sáng tạo thông qua hoạt động kết nối nghệ nhân với nhà thiết kế, doanh nghiệp; phát triển thương hiệu thiết kế gắn với các làng nghề truyền thống như sơn mài, lụa, bạc, trầm, dược liệu. Đặc biệt, việc chuyển hóa các di sản diễn xướng thành sản phẩm biểu diễn có khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, tiêu biểu là vở “Gió Gió Mây Mây” phát triển từ múa cổ làng Triều Khúc, cho thấy nỗ lực đưa di sản vào đời sống đương đại bằng những hình thức sáng tạo mới.
Đánh giá ý nghĩa của sự kiện, bà Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban Văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Hà Nội nhấn mạnh, với tư cách là thành phố đầu tiên của Việt Nam gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, Hà Nội có nhiều lợi thế để chứng minh vai trò của văn hóa và sáng tạo trong kiến tạo một đô thị phát triển bao trùm, bền vững. Lễ hội năm nay càng có ý nghĩa khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam chính thức trở thành thành viên UNESCO, góp phần thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển văn hóa và sáng tạo.
Một điểm mới khác là lần đầu tiên Giải thưởng Thiết kế Sáng tạo Hà Nội được công bố nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp nổi bật, đồng thời khuyến khích khai thác giá trị di sản và tri thức bản địa trong phát triển công nghiệp văn hóa.
Với thông điệp “Kết tài hoa, dệt tài sản”, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 không chỉ tạo không gian giao lưu, trải nghiệm nghệ thuật mà còn hướng tới hình thành những mô hình sáng tạo có khả năng duy trì sau khi sự kiện kết thúc. Qua đó, từng bước kết nối nguồn lực văn hóa với hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo thêm sinh kế và việc làm, góp phần đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
