Thứ Sáu, 21/08/2026 - 17:03

Matt Damon và hành trình 10 năm trong “vũ trụ điện ảnh Nolan”

Sau hai lần hợp tác cùng nhau trong các dự án phim Interstellar (Hố đen tử thần) và Oppenheimer, bộ phim The Odyssey không chỉ đánh dấu lần hợp tác tiếp theo giữa vị đạo diễn tài ba Christopher Nolan và ngôi sao điện ảnh Matt Damon, mà hành trình này còn mang nhiều ý nghĩa đặc biệt. Christopher Nolan không chỉ đưa Matt Damon tái xuất màn ảnh sau tuyên bố giải nghệ mà còn trao cho anh vai diễn thử thách nhất sự nghiệp.

Từ Interstellar đến Oppenheimer - Một thập kỷ bồi đắp lòng tin...

Ít ai biết rằng, trước khi nhận lời tham gia dự án bom tấn The Odyssey, Matt Damon từng trải qua một giai đoạn khủng hoảng tâm lý nghề nghiệp nghiêm trọng. Anh đã nghiêm túc cân nhắc đến việc tạm rời xa ánh hào quang để dành toàn bộ thời gian chăm sóc cho bản thân và gia đình.

Trong một buổi trị liệu hôn nhân cùng người vợ Luciana Barroso, cả hai đã đi đến một thỏa thuận chung: Damon sẽ chính thức tạm nghỉ diễn xuất để lui về hậu phương. Tuy nhiên, bản thỏa thuận hôn nhân ấy có kèm theo một điều khoản mang tính “ngoại lệ” duy nhất: nếu đạo diễn Christopher Nolan gọi điện mời anh đảm nhận vai chính trong một bộ phim, Matt Damon được phép phá vỡ lời hứa để lập tức quay trở lại trường quay. Và khi Nolan liên lạc để mời vào dự án The Odyssey, Matt Damon đã ngay lập tức nhận lời bởi với anh, Nolan là một đạo diễn có khả năng đánh thức bản năng diễn xuất mạnh mẽ nhất, đưa anh vượt qua những giới hạn thông thường để chạm tới đỉnh cao mới của nghệ thuật biểu diễn.

Để có được sự tin tưởng tuyệt đối khi trao vai chính Odysseus cho Matt Damon trong siêu phẩm The Odyssey, Christopher Nolan đã có một quá trình quan sát, thử thách và mài giũa tài năng của nam diễn viên qua hai dự án điện ảnh đình đám trước đó. Mối lương duyên kéo dài một thập kỷ này được xây dựng vững chắc từ hai viên gạch đầu tiên: Interstellar (Hố đen tử thần) (2014) và Oppenheimer (2023).

Matt Damon trong vai Tiến sĩ Mann trong phim Interstellar (Hố đen tử thần)

Trong Interstellar, Nolan trao cho Matt Damon một vai phản diện tương đối nhỏ nhưng lại là nút thắt cốt lõi của toàn bộ mạch truyện - Tiến sĩ Mann. Đây là một nhân vật mang tính bước ngoặt khi thân phận thật sự của ông ta được tiết lộ trên hành tinh băng giá cô độc. Diễn xuất tinh tế của Damon đã khắc họa xuất sắc trạng thái tâm lý phức tạp của một trí tuệ phi thường bị cô lập hoàn toàn giữa vũ trụ bao la. Đó không phải là một kẻ phản diện tàn ác theo lối mòn, mà là một con người bằng xương bằng thịt bị bóp nghẹt bởi nỗi sợ hãi tột cùng trước cái chết, sự cô độc và khát vọng sống sót bản năng đến mức ích kỷ. Damon đã lột tả thành công lằn ranh mong manh giữa lý trí của một nhà khoa học vĩ đại và sự hèn nhát của một sinh vật đứng trước bờ vực diệt vong.

Đến Oppenheimer, vị thế của Matt Damon trong vũ trụ điện ảnh Nolan tiếp tục được nâng tầm khi anh hóa thân vào vai Tướng Leslie Groves - người đứng đầu dự án Manhattan lịch sử. Tướng Groves dưới sự thể hiện của Damon là hình mẫu lý tưởng của một người lính kỷ luật, cương chính, sở hữu phẩm chất tư lệnh mạnh mẽ. Groves đóng vai trò là đối trọng thực tế và sắc lạnh đối với một Oppenheimer (do Cillian Murphy thủ vai) luôn dằn vặt về mặt đạo đức và triết học. Nolan cần Damon cho vai diễn này bởi ông cần một nhân vật có đủ sức nặng, sự quyết đoán để nhấn mạnh yếu tố bí mật quốc gia và kỷ luật thép trong quá trình chế tạo bom nguyên tử. Thành công vang dội của Oppenheimer với doanh thu 958,8 triệu đô la cùng 7 giải Oscar năm 2024 (bao gồm Phim xuất sắc nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất) đã minh chứng cho tầm nhìn thiên tài của Nolan và sự đóng góp không nhỏ của Damon.

Hai vai diễn này, dù chỉ là những vai phụ hoặc đối trọng, đã chứng minh cho Christopher Nolan thấy được dải phổ diễn xuất cực rộng của Matt Damon. Đây chính là bệ phóng vững chắc để Nolan hoàn toàn yên tâm trao quyền dẫn dắt tinh thần của toàn bộ đoàn phim The Odyssey cho tài tử bốn lần nhận đề cử giải Oscar này.

Matt Damon (trái) vào vai Tướng Leslie Groves trong phim Oppenheimer

...Đến The Odyssey - Đỉnh cao thử thách

Được chuyển thể từ thiên sử thi bất hủ của nhà thơ cổ đại Homer, The Odyssey của Christopher Nolan đưa khán giả vào thế giới kỳ ảo nhưng gai góc và thực tế của Hy Lạp cổ đại hậu Chiến tranh thành Troy. Sau khi dùng mưu kế Ngựa gỗ để triệt hạ thành Troy, người anh hùng Odysseus cùng thủy thủ đoàn trung thành lên đường trở về quê hương Ithaca — hòn đảo nơi người vợ Penelope (Anne Hathaway) và con trai Telemachus (Tom Holland) ngày đêm ngóng trông. Tuy nhiên, hành trình trở về tưởng chừng ngắn ngủi ấy lại kéo dài đằng đẵng suốt 10 năm bão táp, liên tục bị cản trở bởi những sinh vật thần thoại, những cơn cuồng phong của các vị thần, và quan trọng nhất là bởi chính sự kiêu ngạo, sai lầm cùng những dằn vặt lương tâm của Odysseus.

Để hóa thân vào vai Odysseus - một nhân vật mang tính biểu tượng của văn học phương Tây, Matt Damon đã phải trải qua một quá trình khổ luyện và làm việc khắc nghiệt nhất trong sự nghiệp. Bản thân anh thừa nhận đây là “vai diễn của cả cuộc đời”. Không chỉ rèn luyện thể hình để có được vóc dáng của một anh hùng sử thi, anh còn phải chuẩn bị một thể trạng cực kỳ nghiêm túc về mặt dinh dưỡng, sức khỏe và nghỉ ngơi để chịu đựng cường độ sản xuất khốc liệt của bộ phim. Damon ý thức sâu sắc rằng, trong một dự án có quy mô khổng lồ như thế này, chỉ một chấn thương nhỏ của diễn viên chính cũng có thể khiến cả đoàn phim chịu tổn thất hàng triệu đô la và trì hoãn tiến độ quay nhiều ngày.

Hành trình làm phim The Odyssey thực sự là một cuộc viễn chinh khắc nghiệt. Đoạn phim đưa ê-kíp qua những bối cảnh thiên nhiên hoang dã, từ những vùng đất khắc nghiệt cho đến những bãi cát đen lạnh giá của Iceland vào mùa hè. Damon nhớ lại những đêm quay trong điều kiện mưa gió quất thẳng vào mặt, gió lạnh buốt da thịt nhưng không một ai trong đoàn nản lòng. Sự gian truân đó lại tạo nên một chất liệu điện ảnh chân thực và gai góc chưa từng có, hoàn toàn phù hợp với phong cách làm phim tôn trọng thực tế của Christopher Nolan.

Matt Damon (giữa) vào vai Odysseus trong phim The Odyssey

Bên cạnh thách thức thể lực, The Odyssey còn đi vào lịch sử điện ảnh thế giới khi là bộ phim đầu tiên được quay hoàn toàn bằng máy quay IMAX 70mm. Đây là một bước tiến vượt bậc nhưng cũng đặt ra những rào cản kỹ thuật chưa từng có. Tiếng ồn cực lớn từ máy quay IMAX vốn là nỗi ám ảnh của các diễn viên khi thực hiện các phân đoạn đối thoại và bộc lộ cảm xúc nội tâm sâu sắc. Để khắc phục điều này, ê-kíp kỹ thuật của Nolan đã phải thiết kế một hệ thống chống ồn đặc biệt kết hợp với việc bố trí các tấm gương xung quanh máy quay để các diễn viên có thể nhìn thấy nhau và tương tác trực tiếp trong những phân cảnh cận cảnh đầy cảm xúc.Trải nghiệm kỹ thuật độc đáo này không chỉ mang đến sự phấn khích cho Matt Damon mà còn hứa hẹn tạo nên một trải nghiệm thị giác và thính giác bùng nổ cho khán giả tại các rạp IMAX toàn cầu kể từ ngày khởi chiếu 17/7/2026.

Giá trị đích thực của một tác phẩm điện ảnh còn nằm ở khả năng kết nối cảm xúc và vượt qua rào cản văn hóa. The Odyssey đã thực sự làm được điều đó đối với khán giả Việt Nam thông qua một sự kiện văn hóa đặc biệt diễn ra tại Mumbai, Ấn Độ. Tại buổi chiếu đặc biệt dành cho người hâm mộ quốc tế do Christopher Nolan tổ chức, sự xuất hiện của đạo diễn Victor Vũ và nhà sản xuất Đinh Ngọc Diệp đã trở thành nhịp cầu kết nối với khán giả Việt Nam. Hai vợ chồng đạo diễn Victor Vũ đã gửi tặng Matt Damon và Tom Holland một cặp tượng ngựa gốm thủ công dát vàng thật được chế tác tinh xảo bởi các nghệ nhân Việt Nam. Món quà này chứa đựng một tư duy văn hóa và sự thấu hiểu tác phẩm điện ảnh một cách trọn vẹn. Sự thích thú, trân trọng của Matt Damon và Tom Holland khi nhận món quà này đã chứng minh rằng nghệ thuật chân chính luôn có một ngôn ngữ chung để kết nối những tâm hồn đồng điệu.

Trong cuộc trò chuyện trực tiếp với đạo diễn Victor Vũ, Matt Damon đã đưa ra những nhận định mang tính triết lý sâu sắc về sức sống trường tồn của tác phẩm sử thi 3.000 năm tuổi này đối với khán giả thế hệ trẻ, đặc biệt là các khán giả trẻ tại Việt Nam. Anh khẳng định: “Đây là một câu chuyện mang tính toàn cầu. Nó chứa đựng rất nhiều chủ đề rộng lớn và gần gũi với bất kỳ ai, từ khát vọng trở về nhà, tình cảm gia đình, sự trưởng thành của một con người, cho đến những khốc liệt của chiến tranh, cái chết và nỗi hối tiếc muộn màng. Thông điệp của bộ phim không phụ thuộc vào việc bạn đã từng đọc sử thi của Homer hay chưa, mà phụ thuộc vào việc bạn đang ở giai đoạn nào của cuộc đời khi tiếp cận nó. Bộ phim sẽ tự phản chiếu chính những trải nghiệm sống của bạn.”

Đúng như đạo diễn Victor Vũ nhận định, chính lối diễn xuất chân thực, không khoa trương của Matt Damon đã kéo một nhân vật huyền thoại từ khoảng cách hàng thiên niên kỷ trở nên sống động, gần gũi và dễ dàng chạm thẳng đến trái tim của người xem.