Có những phân đoạn huy động tới 100 chiến sĩ cảnh sát đặc nhiệm, cảnh sát cơ động thật, cùng các khí tài hiện đại như xe bọc thép F5
Có những phân đoạn huy động tới 100 chiến sĩ cảnh sát đặc nhiệm, cảnh sát cơ động thật, cùng các khí tài hiện đại như xe bọc thép F5

Cuộc chiến chống tội phạm ma túy trên màn ảnh nhỏ

Mảng đề tài đấu tranh chống tội phạm ma túy của phim truyền hình Việt Nam luôn có một sức hút đặc biệt đối với nhiều thế hệ khán giả. Khởi đầu từ những tập phim nằm trong series kinh điển Cảnh sát hình sự, dòng phim này đã liên tục bồi đắp và khẳng định vị thế bằng những tác phẩm quy mô, ghi dấu ấn sâu đậm vào tâm trí người xem nhờ tính chân thực và gai góc. Cách đây hơn mười năm, bộ phim Bí mật Tam giác vàng (2013) xuất hiện như một “hiện tượng”. Dựa trên các đại án có thật, phim mở ra bối cảnh vượt khỏi biên giới quốc gia để tái hiện cuộc đấu trí xuyên quốc gia giữa lực lượng công an Việt Nam với các tập đoàn buôn lậu ma túy tại vùng Tam giác vàng. Đến bộ phim Bão ngầm (2022), cuộc chiến đã được đưa về gần hơn với  các trung tâm kinh tế, bám sát các chuyên án lớn, vạch trần bộ mặt của các tổ chức mafia ẩn dưới vỏ bọc tinh vi là các tập đoàn kinh tế lớn, các doanh nhân thành đạt có quan hệ xã hội phức tạp.

Sự chuyển mình mạnh mẽ về cả nội dung lẫn hình thức thể hiện tiếp tục được khẳng định qua hai tác phẩm đình đám gần đây là Biệt dược đen (2023) và Độc đạo (2024). Nếu Biệt dược đen đi sâu vào góc khuất của giới trẻ thượng lưu, nơi các loại ma túy thế hệ mới được mua bán qua các hội nhóm kín trên mạng xã hội, thì Độc đạo lại là một bước tiến dài về nghệ thuật biên kịch khi xây dựng những nhân vật có tâm lý đa chiều, những màn lật án đầy bất ngờ. Không chỉ nhằm mục đích giải trí, dòng phim này phản ánh tinh thần trách nhiệm của các nhà làm phim trước hiện thực xã hội. Khán giả xem phim tìm thấy hơi thở của thời đại, sự đồng cảm và trân trọng với những người chiến sĩ.

Lửa trắng có sự phối hợp chặt chẽ và cố vấn nội dung trực tiếp từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an
Lửa trắng có sự phối hợp chặt chẽ và cố vấn nội dung trực tiếp từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an

Lửa trắng và bước bứt phá tư duy của phim hình sự Việt

Khi cuộc chiến chống ma túy ngoài đời thực bước vào giai đoạn cam go do sự bùng nổ của công nghệ số, ngành sản xuất phim truyền hình cũng bứt phá mạnh mẽ. Bộ phim Lửa trắng đánh dấu một bước tiến cả về chất lượng nội dung lẫn phương thức sản xuất, đáp ứng yêu cầu của khán giả hiện đại và đòi hỏi thực tế của công tác tuyên truyền. Hiện nay, tội phạm ma túy không còn hoạt động theo phương thức truyền thống mà tận dụng triệt để không gian mạng, các ứng dụng nhắn tin bảo mật, tiền mã hóa và các phương thức giao hàng ẩn danh để thiết lập những “chợ ma túy” ảo. Ma túy mới biến tướng tinh vi thành các loại nước uống, bánh kẹo, thuốc lá điện tử nhắm trực tiếp vào giới trẻ, học sinh và sinh viên. Điều này đặt ra bài toán nan giải cho lực lượng chức năng, đồng thời cũng là thách thức rất lớn cho các biên kịch khi muốn đưa thực trạng này lên phim một cách chân thực nhưng không giáo điều.

Lửa trắng có sự phối hợp chặt chẽ và cố vấn nội dung trực tiếp từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04), Bộ Công an. Dưới sự cố vấn từ C04, các quy trình phá án, từ việc trinh sát mạng, lập chuyên án, sử dụng các thiết bị định vị công nghệ cao cho đến những màn hỏi cung cân não đều được tái hiện đúng quy chuẩn pháp luật và nghiệp vụ ngành. Sự chân thực này mang lại cho Lửa trắng một không khí hình sự căng thẳng và đầy thuyết phục.

Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Vũ Hùng Vương - Nguyên Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy - C04, Trưởng Ban cố vấn bộ phim cho biết, tội phạm ma túy vốn là nguồn gốc của nhiều loại tội phạm nguy hiểm trong xã hội; phương thức hoạt động của chúng ngoài đời vô cùng tinh vi và luôn đi kèm với sự chống trả điên cuồng, quyết liệt. Nếu người làm phim không bám sát thực tiễn này, tác phẩm sẽ xa rời thực tế. Điều khiến Thiếu tướng Vũ Hùng Vương đánh giá cao ở Lửa trắng chính là cách bộ phim lột tả sự hy sinh thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của lực lượng phá án. Ông cũng nhắc lại đầy xúc động về những trận đánh mà 3 đồng chí hy sinh, 11 đồng chí bị thương - sự chân thực ấy giúp khán giả hiểu rằng đằng sau một quyết định đánh án chuẩn xác của người chỉ huy là sự hiệp đồng chiến đấu vô cùng tinh nhuệ của hàng trăm cán bộ chiến sĩ thuộc nhiều lực lượng khác nhau, từ trinh sát nội tuyến, ngoại tuyến, kỹ thuật nghiệp vụ cho đến lực lượng cảnh sát giao thông, cảnh sát khu vực. Một chi tiết đáng chú ý được Thiếu tướng tiết lộ là vì yêu cầu bảo mật nghiệp vụ tối cao và để giữ sự bình ổn tâm lý cho xã hội, những gì diễn ra trên phim thực chất mới chỉ dừng lại ở một mức độ nhất định. Thực tế ngoài đời có những chuyên án khốc liệt hơn rất nhiều. Việc giới hạn này đòi hỏi một tư duy biên kịch để vừa đảm bảo tính bảo mật của ngành, vừa không làm giảm đi tính thuyết phục của câu chuyện phim.

Nhiều cảnh hành động hoành tráng trong phim
Nhiều cảnh hành động hoành tráng trong phim

Sự sâu sát của Cục C04 đối với dự án này không chỉ ở khâu thẩm định kịch bản mà còn là sự đồng hành trực tiếp cùng đoàn làm phim tại các địa bàn rừng núi hiểm trở của Phú Thọ, Hòa Bình... Qua lời kể của Đại tá Nguyễn Đức Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (C04) - Bộ Công an, hiện thực tại các “tuyến lửa” vùng sâu, vùng xa vô cùng khắc nghiệt với địa hình hiểm trở, thời tiết cực đoan và những khác biệt về văn hóa bản địa. Tội phạm ma túy tại các vùng biên giới như Hang Kia, Pà Cò… không chỉ manh động mà còn được trang bị vũ khí nóng ở mức độ vũ trang hóa. Việc đoàn làm phim nỗ lực đưa những bối cảnh này lên màn ảnh, dẫu chưa thể phản ánh hết hoàn toàn sự khốc liệt của đời thực, đã là một cố gắng vượt bậc nhằm tôn vinh “Lời thề sắt son” suốt gần 30 năm qua của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (1997-2027). Đó là lời thề đấu tranh không khoan nhượng vì sự bình yên và hạnh phúc của nhân dân, một lời thề được đánh đổi bằng những góc khuất thầm lặng, những lỗi hẹn với gia đình, hậu phương của người chiến sĩ để hoàn thành nhiệm vụ thiêng liêng với Tổ quốc.

Giám đốc VFC Lê Mạnh khẳng định, Lửa trắng đi thẳng vào hiện thực, không “tô hồng”, bóc tách trực diện sự khốc liệt của cuộc chiến. Tác phẩm không ngại đề cập đến cả những áp lực và cám dỗ vật chất mà cán bộ thực thi pháp luật phải đối mặt, qua đó gửi gắm hồi chuông cảnh tỉnh về tác hại của ma túy, đồng thời tri ân những “người anh hùng thầm lặng” đã hy sinh xương máu vì bình yên xã hội.

Thuộc dòng phim miniseries với tiết tấu nhanh, cô đọng, kịch bản chặt chẽ, Lửa trắng chọn cách tiếp cận trực diện vào thực tế phá án hiện đại. Phim có tiết tấu nhanh, với những cú máy động, góc quay táo bạo, lột tả được sự hối hả, áp lực nghẹt thở của các chiến sĩ cảnh sát trong cuộc đua giành giật sự sống cho các nạn nhân của ma túy mới. Giá trị nhân văn của bộ phim được nâng cao khi biên kịch và đạo diễn tập trung khai thác sâu sắc cuộc chiến nội tâm của các nhân vật. Lực lượng cảnh sát trong phim phải đối mặt với những áp lực khủng khiếp từ dư luận, những hiểu lầm từ chính người thân khi phải giữ bí mật nhiệm vụ, và cả những phút giây đối diện với cám dỗ vật chất quá lớn từ các đối tượng phạm tội.

Vốn có thế mạnh và kinh nghiệm dày dặn trong dòng phim hình sự, hành động với tư duy dàn dựng hiện đại, đạo diễn Bùi Quốc Việt tiết lộ, phim Lửa trắng có nhiều cảnh hành động hoành tráng, có những phân đoạn huy động tới 100 chiến sĩ cảnh sát đặc nhiệm, cảnh sát cơ động thật, cùng các khí tài hiện đại như xe bọc thép F5. Đặc biệt, để mang lại trải nghiệm thị giác chân thực, đoàn phim đã sử dụng công nghệ POV (Point of View) - gắn máy quay trực tiếp lên người và vũ khí của diễn viên, đưa khán giả bước vào bầu không khí nghẹt thở của chuyên án.

Không có những anh hùng hoàn hảo không tì vết, các nhân vật trong Lửa trắng hiện lên với đầy đủ những giằng xé nội tâm. Sự thấu hiểu lằn ranh sinh tử đã mà lực lượng C04 phải đối diện mỗi ngày của diễn viên Bảo Anh khi thực hiện những cảnh quay mạo hiểm không dây bảo hiểm, nỗi sợ trước chiều sâu tâm lý phức tạp của nhân vật phản diện qua sự nghiên cứu tư liệu nghiêm túc của diễn viên Hồ Phong, hay ý thức về sứ mệnh tuyên truyền xã hội của diễn viên Thu Quỳnh cho thấy dàn diễn viên đã phải trải qua một quá trình lao động nghệ thuật nghiêm túc và đầy thử thách. 

Đạo diễn Bùi Quốc Việt, biên kịch Vũ Liêm và các diễn viên trong phim Lửa trắng
Đạo diễn Bùi Quốc Việt, biên kịch Vũ Liêm và các diễn viên trong phim Lửa trắng

LƯƠNG MINH

Nguồn: Tạp chí VHNT số 647, tháng 6-2026