Từ nhu cầu thị trường đến những ý tưởng mới

Với thông điệp “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo du lịch – Bứt phá bền vững”, Cuộc thi Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Du lịch TP.HCM lần thứ 4 năm 2026 hướng đến việc tìm kiếm những mô hình, sản phẩm và giải pháp có khả năng ứng dụng, thay vì dừng lại ở ý tưởng. 

Tại lễ phát động cuộc thi, ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế đến thành phố ước đạt 8.517.428 lượt, khách nội địa 39.565.000 lượt, tổng thu du lịch ước đạt 282.696 tỷ đồng. Những con số này cho thấy quy mô thị trường, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới sản phẩm, nâng chất lượng dịch vụ và trải nghiệm du khách. Đây cũng là khoảng trống để các ý tưởng khởi nghiệp tìm kiếm cơ hội từ nhu cầu có thật của thị trường.

Theo ông Phạm Huy Bình, ngành Du lịch thành phố đang đứng trước những cơ hội mới từ các động lực thể chế. Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, ban hành ngày 22/8/2026, xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, đồng thời định vị TP.HCM là một trong ba cực tăng trưởng du lịch của cả nước. Bên cạnh đó, Luật Phát triển đô thị số 18/2026/QH16 được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 tạo thêm dư địa về phân cấp, phân quyền, huy động và khai thác các nguồn lực tài chính, đầu tư, hạ tầng.

“Sự cộng hưởng của hai động lực chính sách quan trọng này đang mở ra cơ hội lịch sử để TP.HCM tạo bước chuyển mạnh mẽ, tháo gỡ căn cơ những "điểm nghẽn" kéo dài nhiều năm và đưa du lịch thực sự trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng của thành phố. Để tận dụng những cơ hội đó, ngành Du lịch cần các giải pháp đổi mới sáng tạo có khả năng ứng dụng vào thực tiễn” - Ông Phạm Huy Bình nhấn mạnh.

Trong định hướng phát triển du lịch theo hướng chất lượng cao, thông minh, xanh, giàu bản sắc và có giá trị gia tăng cao, HIST 2026 tập trung vào khả năng giải quyết nhu cầu cụ thể: nâng trải nghiệm du khách, đa dạng hóa sản phẩm, gia tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu, hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu vận hành, đồng thời kết nối các điểm đến và dịch vụ trong hệ sinh thái du lịch.

Năm nhóm chủ đề được HIST 2026 ưu tiên gồm: kinh tế đêm; chuyển đổi số và AI trong du lịch; du lịch văn hóa và sáng tạo; vận hành xanh và bền vững; thương mại hóa kết quả nghiên cứu của viện, trường. Trong đó, ở nhóm kinh tế đêm, các ý tưởng hướng đến phát triển sản phẩm, trải nghiệm, dịch vụ và mô hình vận hành mới, qua đó kéo dài thời gian hoạt động và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Với chuyển đổi số và AI, cuộc thi tìm kiếm các ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, nền tảng số, thực tế ảo, thực tế tăng cường và công nghệ mới trong trải nghiệm du khách, quản trị điểm đến và vận hành doanh nghiệp. Du lịch văn hóa và sáng tạo mở ra không gian cho những ý tưởng khai thác giá trị lịch sử, văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật, di sản và bản sắc địa phương để hình thành sản phẩm có sức hấp dẫn riêng.

Trong khi đó, nhóm vận hành xanh và bền vững hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động môi trường, bảo tồn giá trị văn hóa - cộng đồng và thúc đẩy du lịch có trách nhiệm. Một hướng đi khác là thương mại hóa kết quả nghiên cứu của viện, trường, đưa các kết quả nghiên cứu, giải pháp công nghệ và sáng kiến vào giải quyết những bài toán cụ thể của ngành Du lịch.

Để ý tưởng đi đến thị trường

Điểm đáng chú ý của HIST 2026 nằm ở việc đặt các dự án trong một hành trình phát triển tương đối rõ: từ lựa chọn ý tưởng, hoàn thiện sản phẩm đến thử nghiệm, thương mại hóa và mở rộng thị trường. Thông qua sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, trường đại học và quỹ đầu tư, cuộc thi kết nối định hướng phát triển của TP.HCM với năng lực nghiên cứu - đổi mới sáng tạo, nhu cầu thị trường và nguồn lực đầu tư. Các dự án tiềm năng được hỗ trợ đào tạo, cố vấn, phản biện chuyên môn, hoàn thiện sản phẩm và mô hình kinh doanh; đồng thời kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia, đối tác và nhà đầu tư.

Ngay sau lễ phát động, cổng đăng ký HIST 2026 chính thức mở để tiếp nhận dự án tại hist.visithcmc.vn. Cuộc thi gồm các vòng sơ tuyển, tranh đấu, đào tạo - huấn luyện, chung kết và hoạt động gọi vốn. 

Một điểm mới là HIST 2026 được tổ chức theo hai bảng, phù hợp với từng nhóm đối tượng và mức độ phát triển của dự án. Bảng 1 - Aspiring Founders dành cho ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên. Bảng 2 - Early-Stage Startups dành cho dự án, doanh nghiệp khởi nghiệp giai đoạn sớm. Tổng giá trị giải thưởng có thể lên đến 18 tỷ đồng.

Các đội vượt qua vòng tranh đấu được tham gia chương trình đào tạo Expara Academy với quyền lợi trị giá hơn 156 triệu đồng (tương đương 6.000 USD). Cùng với đó là hỗ trợ hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh, chiến lược thị trường, kế hoạch tài chính và phương án thuyết trình; kết nối với doanh nghiệp, chuyên gia, đối tác và nhà đầu tư trong hệ sinh thái du lịch TP.HCM.

Các đội đạt giải còn có cơ hội tiếp cận các gói hỗ trợ công nghệ, công cụ quản trị và dịch vụ dành cho startup với tổng hạn mức công bố trên 14 tỷ đồng (tương đương 563.000 USD), tùy điều kiện và chính sách của từng nhà cung cấp. Đặc biệt, các startup đáp ứng tiêu chí đầu tư có cơ hội nhận đầu tư từ Quỹ đầu tư mạo hiểm Expara SEA Ventures 6 với giá trị từ 2,6 tỷ đồng (tương đương 100.000 USD) trở lên.

Không chỉ nằm ở giải thưởng, với các dự án có tiềm năng, HIST 2026 còn mở ra cơ hội tham gia chương trình ươm tạo hoặc tăng tốc, nhận cố vấn chuyên môn, tiếp cận đào tạo quốc tế và kết nối mạng lưới doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư. Đây là những bước quan trọng để một ý tưởng được kiểm chứng trước khi bước vào quá trình thương mại hóa.

Tại lễ phát động Cuộc thi, talkshow “Truyền cảm hứng” với sự tham gia của Hoa hậu Lê Nguyễn Bảo Ngọc, đại diện startup Gánh Show và đại diện quỹ đầu tư cũng tập trung vào câu chuyện xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong du lịch TP.HCM.

Từ góc độ cộng đồng khởi nghiệp và sáng tạo, các diễn giả chia sẻ về việc đưa văn hóa, con người, nghệ thuật và bản sắc địa phương vào sản phẩm, trải nghiệm du lịch theo hướng bền vững, gắn với bảo vệ môi trường; đồng thời trao đổi về vai trò của lực lượng trẻ trong phát triển những mô hình đáp ứng nhu cầu thị trường và tạo tác động xã hội. Ở góc độ đầu tư, các yếu tố được nhà đầu tư quan tâm gồm năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn, tính khác biệt của giải pháp, khả năng kiểm chứng thị trường, mô hình doanh thu và khả năng mở rộng.