Sáng 29/9, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM khai mạc LHP Điện ảnh Trẻ 2026 (Youth Cinefest 2026). Với chủ đề “Mở khung hình - Phóng tầm mắt”, liên hoan không chỉ là cuộc tranh tài của những bộ phim đầu tay mà còn đặt vấn đề về con đường từ đào tạo đến nghề nghiệp của những người làm phim trẻ.
Diễn ra từ ngày 29/9 đến 2/10, trong khuôn khổ các hoạt động kỷ niệm 50 năm (1976–2026) sự nghiệp đào tạo của Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, LHP có sự đồng hành của UNESCO và Viện Pháp tại Việt Nam - Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam góp phần mở rộng kết nối quốc tế cho các tác phẩm và nhà làm phim trẻ Việt Nam.
Từ giảng đường đến đường nghề
LHP Điện ảnh Trẻ 2026 khởi động từ đầu tháng 8, thu hút 135 tác phẩm đăng ký ở ba thể loại: phim truyện ngắn, phim tài liệu ngắn và phim hoạt hình. Các tác phẩm có thời lượng dưới 30 phút, hoàn thành trong giai đoạn 2024-2026, do sinh viên và cựu sinh viên tốt nghiệp không quá ba năm của các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn TP.HCM thực hiện. Qua quá trình tuyển chọn, 31 tác phẩm đã được lựa chọn vào vòng tranh giải chính thức và tiếp tục được đánh giá bởi Hội đồng Giám khảo gồm những chuyên gia uy tín trong lĩnh vực điện ảnh.
Tại lễ khai mạc, TS Phạm Huy Quang - Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM, Trưởng Ban tổ chức - cho biết “Mở khung hình” trước hết là mở cách nhìn. Điện ảnh không chỉ nhìn vào những điều đã thấy mà còn đặt câu hỏi về những điều chưa được nhìn thấy, để người trẻ dám bước qua giới hạn của chính mình. Còn “Phóng tầm mắt” là đưa bộ phim đi xa hơn giảng đường hay rạp chiếu: đến với khán giả, nghề nghiệp, thị trường và rộng hơn là điện ảnh khu vực, quốc tế.
Từ cách đặt vấn đề đó, LHP vượt khỏi khuôn khổ một cuộc thi dành cho sinh viên. Với người trẻ, hoàn thành một bộ phim mới chỉ là điểm bắt đầu. Tác phẩm cần được trình chiếu, phản biện và đặt trong môi trường nghề nghiệp để người làm phim biết mình đang ở đâu và cần tiếp tục hoàn thiện điều gì. Nếu giảng đường cung cấp kiến thức và kỹ năng, LHP tạo cơ hội đưa tác phẩm đến với khán giả, giới chuyên môn và những người đang hoạt động trong ngành. Bộ phim vì thế có thể trở thành một “tấm danh thiếp” nghề nghiệp đầu tiên.
TP.HCM hiện có nhiều LHP với những mục tiêu và đối tượng khác nhau. Theo TS Phạm Huy Quang, LHP Điện ảnh Trẻ 2026 xác định ba nét riêng: tính trẻ, tính chuyên nghiệp và cách tổ chức chấm giải độc lập. Tính trẻ nằm ở tinh thần khuyến khích thử nghiệm, chấp nhận sai và làm lại; tính chuyên nghiệp thể hiện ở việc nối trình chiếu, trao đổi học thuật với những yêu cầu cụ thể của nghề.
Điểm rõ nhất là Chợ dự án, từ 41 hồ sơ, đã có 12 dự án đã được lựa chọn vào vòng thuyết trình, cạnh tranh ba giải: Dự án xuất sắc nhất, Thuyết trình xuất sắc nhất và Triển vọng thương mại. Nếu phim đã hoàn thành cho người trẻ cơ hội giới thiệu năng lực sáng tạo, Chợ dự án đặt họ trước một thử thách khác: thuyết phục người khác tin vào một bộ phim chưa được làm. Từ ý tưởng trên giấy, dự án phải đối diện với những câu hỏi về câu chuyện, nguồn lực sản xuất, khán giả và khả năng bước vào thị trường. Đây là bước tập dượt nghề nghiệp quan trọng: người trẻ không chỉ học cách làm phim mà còn học cách trình bày, phát triển và bảo vệ dự án.
Cùng với đó, Ban tổ chức lựa chọn phương thức chấm độc lập cho các giải phim. Các đơn vị có tác phẩm dự thi không tham gia Ban giám khảo vòng tranh giải chính thức, kể cả đơn vị tổ chức. Danh tính giám khảo được giữ kín; tác phẩm vào vòng chấm không có tên tác giả và đơn vị. Kết quả chỉ được công bố tại lễ trao giải. Theo TS Phạm Huy Quang, cách làm này nhằm bảo vệ sự công bằng cho tác giả và tác phẩm, đồng thời tạo cho người trẻ niềm tin rằng sân chơi dành cho họ được vận hành bằng những chuẩn mực nghề nghiệp.
Mở rộng khung hình, nối dài kết nối
LHP Điện ảnh Trẻ 2026 diễn ra trong thời điểm TP.HCM đang phát huy vai trò Thành phố Điện ảnh trong Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO. Sự đồng hành của UNESCO, Viện Pháp tại Việt Nam và Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam vì thế mở thêm một chiều kết nối quốc tế cho các nhà làm phim trẻ.
Ông Paul Abela, Tùy viên Nghe Nhìn, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam cho biết, sự hỗ trợ của Pháp dành cho điện ảnh không chỉ hướng tới tác phẩm mà còn dành cho các nhà làm phim trẻ, nhà sản xuất và kỹ thuật viên, thông qua cơ hội học hỏi, gặp gỡ chuyên gia, phát triển dự án và kết nối khán giả.
Ông chia sẻ rằng, đã có cơ hội xem nhiều bộ phim gửi tới LHP Điện ảnh Trẻ 2026. Điều gây chú ý không nhất thiết là sự hoàn hảo về kỹ thuật mà là những góc nhìn và tiếng nói riêng bắt đầu cất lên. Với những người trẻ đang học cách làm phim, sự chưa hoàn hảo đôi khi là phần tự nhiên của quá trình trưởng thành.
Tại LHP, có ba phim ngắn của Pháp được giới thiệu trong chương trình "Phim ngắn Pháp - Việt Nam" cùng các hoạt động giao lưu và chuyên môn. Những cuộc gặp này mở thêm cơ hội tiếp cận kinh nghiệm, mạng lưới và phương thức làm nghề bên ngoài môi trường đào tạo.
Trong bốn ngày diễn ra LHP, 31 phim ngắn tranh giải chính thức được trình chiếu trong chương trình "Phim Chung tuyển" vào hai ngày 30/9 và 1/10 tại Nhà hát Thế giới trẻ (Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM). Bên cạnh đó là chương trình "Phim Toàn cảnh", Phim ngắn Pháp - Việt Nam và các suất chiếu đặc biệt trong “Góc nhìn điện ảnh”, gồm ba phim truyện dài nước ngoài: Trường hè 2001, Căn nhà ký ức, Chuyến đi bão cát và phim tài liệu Chân trời rực rỡ của Việt Nam, có giao lưu với đạo diễn Lan Nguyễn.
Chợ dự án cùng hội thảo chuyên đề với đạo diễn, nhà sản xuất Trần Thanh Huy và đạo diễn, nhà sản xuất Trần Nhân Kiên tạo thêm không gian để sinh viên, nhà làm phim trẻ đối thoại trực tiếp với người trong nghề.
Ngày 2/10, LHP Điện ảnh Trẻ 2026 khép lại bằng lễ trao giải và bế mạc. Các giải thưởng dành cho phim và cá nhân gồm Phim xuất sắc nhất, nhì, ba; Phim được khán giả yêu thích; cùng các giải cá nhân cho đạo diễn, kịch bản, hình ảnh và nam, nữ diễn viên chính...
“Mở khung hình - Phóng tầm mắt” không chỉ là chủ đề của một LHP. Đó còn là cách nối giảng đường với đời sống điện ảnh: từ bộ phim đầu tay đến hồ sơ sáng tạo, từ ý tưởng cá nhân đến dự án phải đối thoại với sản xuất và thị trường, từ những cuộc gặp trong trường đến mạng lưới rộng hơn của điện ảnh Việt Nam và bước dần ra quốc tế.
