Tại Hội nghị, các đại biểu đã cung cấp thông tin liên quan đến một số nội dung cơ bản của Luật An ninh mạng năm 2025; Truyền thông về công nghiệp văn hóa, quyền tác giả và quyền liên quan; đồng thời trao đổi về những vấn đề đặt ra trong công tác thông tin, tuyên truyền về quyền con người trong tình hình mới.

Luật An ninh mạng năm 2025: Cơ sở pháp lý bảo vệ không gian mạng an toàn, tin cậy

Thông tin đến báo chí về một số nội dung cơ bản của Luật An ninh mạng năm 2025, Đại úy Nguyễn Tiến Đức, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Bộ Công an, khẳng định: Luật An ninh mạng năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, là cơ sở pháp lý quan trọng để xây dựng không gian mạng Việt Nam an toàn, tin cậy và bền vững.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, không gian mạng đã trở thành môi trường trọng yếu phục vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, cung cấp dịch vụ công, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của người dân.

Với hơn 85 triệu người sử dụng Internet, hơn 127 triệu thuê bao di động đang hoạt động và khoảng 79 triệu tài khoản mạng xã hội, không gian mạng Việt Nam không chỉ là động lực quan trọng của nền kinh tế số, mà còn là lĩnh vực trọng yếu đối với quốc phòng, an ninh và công tác bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội và lợi ích to lớn, tình hình an ninh mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, thách thức đối với an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Các hoạt động tấn công mạng, lừa đảo trực tuyến, chiếm đoạt dữ liệu cá nhân, phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xấu độc; việc lợi dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ Deepfake để giả mạo thông tin, thao túng nhận thức xã hội có xu hướng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi.

Đáng lo ngại, các hành vi này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, mà còn trực tiếp xâm phạm quyền riêng tư, danh dự, nhân phẩm, quyền tiếp cận thông tin an toàn của người dân; tác động tiêu cực tới niềm tin xã hội và sự ổn định chung của đất nước.

Đại úy Nguyễn Tiến Đức cho biết, một trong những điểm đột phá của Luật An ninh mạng năm 2025 là việc thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ và hiện đại về công tác quản lý nhà nước đối với an ninh mạng.

Đặc biệt, tư duy quản lý nhà nước đã có bước chuyển quan trọng, từ phương thức “xử lý, khắc phục hậu quả” sang “chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, ngăn chặn từ sớm, từ xa” các nguy cơ đe dọa an ninh mạng.

Đồng thời, Luật An ninh mạng năm 2025 cũng bổ sung khung pháp lý bước đầu đối với quản trị trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số mới nổi; nghiêm cấm việc lợi dụng AI, Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói hoặc tạo dựng thông tin sai sự thật...

Trong bối cảnh dữ liệu số trở thành nguồn lực cốt lõi của nền kinh tế số, quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân ngày càng có ý nghĩa thiết yếu. Luật đã quy định nghiêm cấm các hành vi thu thập, mua bán, trao đổi, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân; đồng thời tăng cường cơ chế bảo vệ người sử dụng không gian mạng trước các hành vi lừa đảo, giả mạo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm pháp luật…

Đại úy Nguyễn Tiến Đức khẳng định, Luật An ninh mạng năm 2025 không hạn chế quyền tự do ngôn luận, quyền tiếp cận thông tin hợp pháp của công dân được Hiến pháp và pháp luật bảo đảm. Pháp luật chỉ xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai sự thật, lừa đảo, xâm phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân hoặc gây phương hại tới an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Đây là nguyên tắc phổ quát được thừa nhận rộng rãi trong luật pháp quốc tế về quyền con người, theo đó việc thực hiện quyền tự do cá nhân phải gắn với trách nhiệm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng và xã hội.

Theo Đại úy Nguyễn Tiến Đức, để Luật An ninh mạng năm 2025 được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, cần có sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Trong thời gian tới, cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm:

Trước hết cần khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và thống nhất trước thời điểm Luật có hiệu lực. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về an ninh mạng, đặc biệt là các nội dung liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ trẻ em và kỹ năng phòng, chống lừa đảo trực tuyến. 

Bên cạnh đó, cần tăng cường đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ; thúc đẩy phát triển hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng “Make in Vietnam”. Đồng thời, chú trọng nâng cao “sức đề kháng số” cho người dân, nhất là học sinh, sinh viên, người cao tuổi, đồng bào vùng sâu, vùng xa và các nhóm dễ bị tổn thương trên không gian mạng.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó sự cố an ninh mạng và đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng xuyên quốc gia.

Truyền thông về công nghiệp văn hóa, quyền tác giả cần chủ động, bài bản

Trình bày chuyên đề về truyền thông công nghiệp văn hóa, quyền tác giả và quyền liên quan, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả Lê Minh Tuấn cho biết, trong giai đoạn hiện nay, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo ngày càng được nhận diện là động lực quan trọng của phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển con người, quảng bá hình ảnh quốc gia và nâng cao vị thế Việt Nam trên phạm vi quốc tế.

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, nền tảng phân phối nội dung trực tuyến, mạng xã hội và các mô hình kinh doanh dựa trên tài sản trí tuệ đang tạo ra nhiều cơ hội mới cho các ngành công nghiệp văn hóa, nghệ thuật, giải trí, nội dung số, điện ảnh, âm nhạc, game, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ và du lịch văn hóa.

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội phát triển, công nghiệp văn hóa cũng đang đứng trước nhiều thách thức. Nhận thức của một bộ phận tổ chức, cá nhân về vai trò của quyền tác giả, quyền liên quan còn hạn chế. Ở một số nơi, một số lĩnh vực vẫn còn tình trạng xâm phạm bản quyền, sử dụng tác phẩm không xin phép, không trả tiền bản quyền, khai thác nội dung trái phép trên môi trường số với hình thức ngày càng đa dạng, phức tạp.

Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tác giả, nghệ sĩ, nhà sản xuất, chủ sở hữu quyền, mà còn làm suy giảm động lực sáng tạo, cản trở sự phát triển lành mạnh của thị trường nội dung và các ngành công nghiệp văn hóa.

Vì vậy, truyền thông về công nghiệp văn hóa, quyền tác giả và quyền liên quan cần được triển khai chủ động, bài bản, có trọng tâm, trọng điểm. Công tác truyền thông không chỉ dừng lại ở việc đưa tin sự kiện, mà phải góp phần định hướng nhận thức xã hội, thúc đẩy hành vi tôn trọng bản quyền, tiêu dùng hợp pháp và phát triển thị trường văn hóa minh bạch, bền vững.

Theo Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, truyền thông trong lĩnh vực này cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa chủ thể quyền, chủ thể sáng tạo và công chúng. Cùng với việc tôn trọng quyền, tôn trọng sáng tạo, cần cổ vũ những nhà sáng tạo trẻ, hài hòa lợi ích giữa bên nắm quyền, bên nhận quyền và công chúng, người tiêu dùng các sản phẩm công nghiệp văn hóa. Mục tiêu cao nhất là phát triển, lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam đến với công chúng trong nước và quốc tế.

Về nội dung trọng tâm cần truyền thông, ông Lê Minh Tuấn cho rằng cần tập trung tuyên truyền về chủ trương, chính sách phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là nội dung quan trọng nhằm phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo. Nội dung truyền thông cần làm rõ định hướng coi công nghiệp văn hóa là trụ cột của phát triển bền vững, là động lực phát triển kinh tế của đất nước và từng địa phương.

Cùng với đó, cần truyền thông về phát triển sản phẩm, thị trường và thương mại hóa tài sản trí tuệ. Công nghiệp văn hóa chỉ có thể phát triển bền vững khi sản phẩm sáng tạo được bảo hộ, khai thác và thương mại hóa hiệu quả. Do đó, truyền thông cần làm rõ chuỗi giá trị của sản phẩm công nghiệp văn hóa, từ sáng tạo, sản xuất, phân phối, truyền thông, khai thác thương mại đến mở rộng các sản phẩm phái sinh.

Một nội dung quan trọng khác là truyền thông về chuyển đổi số và công nghệ trong công nghiệp văn hóa. Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản phương thức sáng tạo, sản xuất, lưu trữ, phân phối và tiêu dùng sản phẩm văn hóa. Các nền tảng OTT, mạng xã hội, streaming, nền tảng nội dung số, thương mại điện tử và các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain đang tạo ra không gian phát triển mới cho công nghiệp văn hóa.

Hoạt động truyền thông cũng cần tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp văn hóa trọng điểm, gồm: điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, phần mềm và trò chơi giải trí, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ và du lịch văn hóa.

Đối với pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan, cần khẳng định đây là nền tảng pháp lý quan trọng để bảo vệ thành quả sáng tạo và tạo nguồn thu hợp pháp cho chủ thể quyền. Truyền thông cần phân tích rõ các quy định pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan; quyền và nghĩa vụ của tác giả, chủ sở hữu quyền; quyền của người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng; các hành vi xâm phạm và chế tài xử lý.

Bên cạnh đó, truyền thông về thực thi, xử lý vi phạm và xây dựng văn hóa tôn trọng bản quyền cũng là nhiệm vụ trọng tâm. Việc công khai, truyền thông phù hợp các vụ việc xử lý vi phạm có ý nghĩa cảnh báo xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần xây dựng môi trường sáng tạo lành mạnh.

Tăng cường truyền thông về quyền con người

Phát biểu kết luận Hội nghị, Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại Phạm Anh Tuấn khẳng định, qua các ý kiến trao đổi tại Hội nghị, có thể thấy công tác thông tin, tuyên truyền về quyền con người cần tiếp tục được triển khai chủ động, bài bản và sâu sắc hơn.

Quyền con người hiện nay không chỉ được nhìn nhận trong các lĩnh vực truyền thống, mà đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới như du lịch, văn hóa, quyền tác giả, bản quyền tác giả và không gian mạng.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng đặt ra là phải nhận diện đúng khoảng trống thông tin về nhân quyền. Khoảng trống này không chỉ xuất phát từ việc thiếu thông tin, mà còn từ việc các thế lực thiếu thiện chí đang tạo ra thế trận truyền thông bao vây, xuyên tạc, gây sức ép đối với Việt Nam. Vì vậy, báo chí, truyền thông cần tăng cường các tuyến bài chuyên sâu, góp phần đấu tranh phản bác hiệu quả các luận điệu sai trái.

Cục trưởng Phạm Anh Tuấn cho biết, hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Luật An ninh mạng là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo môi trường mạng an toàn, lành mạnh và có trách nhiệm.

Đối với lĩnh vực bản quyền và quyền tác giả, cần khẳng định đây là một bộ phận quan trọng của quyền con người. Công tác truyền thông phải làm nổi bật nỗ lực của Việt Nam trong xây dựng pháp luật, nâng cao nhận thức, tổ chức thực thi, xử lý vi phạm và hợp tác quốc tế.

Tuy nhiên, khi phản ánh các vụ việc vi phạm bản quyền, cần bảo đảm sự cân bằng, tránh để thông tin tiêu cực lấn át bức tranh chung về những chuyển biến tích cực trong bảo vệ quyền tác giả.

Từ những nội dung trên, Cục trưởng Cục Thông tin cơ sở và Thông tin đối ngoại đề nghị các cơ quan báo chí, phóng viên, biên tập viên tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Ban Chỉ đạo về Nhân quyền, Cục Bản quyền tác giả, các cơ quan an ninh mạng và các đơn vị chuyên ngành để xây dựng những chuyên đề sâu, chính xác, thuyết phục.

“Mục tiêu là tạo dòng thông tin chính thống, tích cực, có sức lan tỏa; góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ quyền con người và khẳng định hình ảnh Việt Nam chủ động, trách nhiệm trong thời kỳ mới” – ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh.