Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh gửi lẵng hoa chúc mừng Hội thảo.
Dự Hội thảo có: TS Lê Doãn Hợp, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; ông Trần Văn Túy, nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Bắc Ninh; PGS, TS, Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam; NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, nguyên Phó Chủ tịch UNESCO Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc...
Dự hội thảo còn có nguyên lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; đại diện lãnh đạo các cơ quan thành phố Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh; lãnh đạo các Hội, Hiệp hội; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ sĩ, doanh nhân và gia đình nhà văn hóa Lê Hồng Dương.
Hội thảo là dịp để các nhà khoa học, các nhà quản lý, các văn nghệ sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa cùng nhìn nhận, đánh giá những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương đối với sự nghiệp bảo tồn, kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Đồng thời, tiếp tục khẳng định vai trò, ý nghĩa của công tác bảo tồn di sản văn hóa trong đời sống xã hội đương đại.
Phát biểu đề dẫn Hội thảo, NSND Lê Tiến Thọ, nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, nguyên Phó chủ tịch UNESCO Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc cho biết, nhà văn hóa Lê Hồng Dương sinh ra ở thôn Đỗ Xá, thị xã Bắc Ninh (1921-2003). Ông tham gia cách mạng từ năm 1945, trải qua nhiều vị trí công tác từ Bí thư Huyện ủy Gia Lâm, Bí thư Thị ủy Bắc Ninh, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy Bắc Ninh, Tỉnh ủy viên Chánh văn phòng Tỉnh ủy Bắc Ninh và nhiều vị trí công tác khác. Từ năm 1963 đến năm 1983 (20 năm) làm Trưởng Ty Văn hóa tỉnh Bắc Ninh. Ông đã có nhiều đóng góp to lớn cho việc bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa trong việc giữ gìn di sản của vùng Kinh Bắc.
NSND Lê Tiến Thọ nhấn mạnh, Hội thảo là dịp tập trung nghiên cứu đánh giá những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong quản lý văn hóa, trong bảo tồn, phát huy di sản vật thể, phi vật thể... Qua tham luận của Hội thảo sẽ là cơ sở bổ sung tư liệu lịch sử về hoạt động văn hóa của tỉnh Hà Bắc trước đây (Thành phố Bắc Ninh ngày nay) là bài học cho các cơ quan, cá nhân có những giải pháp hoạt động, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc như Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa.
Theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc, nhà văn hóa Lê Hồng Dương có 20 năm đảm nhiệm cương vị Trưởng Ty Văn hóa tỉnh Hà Bắc trước đây nay là thành phố Bắc Ninh. Ông có nhiều công lao đóng góp to lớn trong việc bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa của tỉnh nhà như: phục dựng 49 làng Quan họ truyền thống, thành lập Đoàn Quan họ Bắc Ninh (xây dựng nhiều chương trình nghệ thuật có chất lượng, có sức lan tỏa, góp phần để các cơ quan chức năng xây dựng hồ sơ được UNESCO ghi danh là di sản nhân loại năm 2009); Sưu tầm bảo vệ những bản khắc gỗ, lăn lộn với các nghệ nhân tìm giải pháp bảo tồn phát triển để tranh Đông Hồ trở thành di sản, được UNESCO ghi danh là di sản cần bảo vệ khẩn cấp năm 2005.
Trong thời gian làm Trưởng ty, ông đã chỉ đạo các phòng ban xuất bản nhiều ấn phẩm có giá trị về địa chí và văn hóa nghệ thuật Hà Bắc; bảo tồn giá trị văn hóa vật thể, ông đã xây dựng đề án bảo vệ phục dựng nhiều đình, đền, chùa cổ trong tỉnh có giá trị; xây dựng chiến lược đào tạo cán bộ, nâng cao trình độ, phối hợp với các trường đại học, học viện, đào tạo nhạc sĩ, nghệ sĩ biểu diễn để sáng tác, sưu tầm nhiều tác phẩm có giá trị phục vụ nhiệm vụ chính trị và phục vụ nhân dân...
Nhắc đến nhà văn hóa Lê Hồng Dương, nhiều người cùng thời với ông và các cán bộ, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ… đều hết lời ca ngợi về cái Tâm, cái Tầm của một nhà quản lý văn hóa có cách “nhìn xa trông rộng” vượt thời gian, để những giá trị văn hóa một địa phương đã bước ra quốc tế được tôn vinh là di sản của nhân loại.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, cho sự gìn giữ và phát huy di sản văn hóa, Đảng và Nhà nước đã trao tặng ông phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng Ba; Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Nhì; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Lao động hạng Ba; Bằng danh dự của Tổ chức Văn hóa Giáo dục Liên Hợp Quốc (UNESCO) trao tặng vì những đóng góp xuất sắc trong việc giữ gìn các truyền thống âm nhạc có giá trị nghệ thuật và văn hóa to lớn.
Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Phó Chủ tịch không chuyên trách UBTW MTTQ Việt Nam Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam nhấn mạnh: Hội thảo hôm nay được tổ chức trong thời điểm cả nước đang tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời hướng tới Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026).
Theo PGS, TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, trong giai đoạn phát triển mới, khi yêu cầu bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ngày càng được đặt ra sâu sắc, việc nhìn lại cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của các thế hệ văn nghệ sĩ đi trước có ý nghĩa thiết thực và cần thiết.
Từ cuộc đời của nhà văn hóa Lê Hồng Dương, chúng ta có thể suy ngẫm về nhiều vấn đề: trách nhiệm của người làm công tác văn hóa đối với di sản dân tộc; mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển, giữa nghệ thuật dân gian và hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp; đặc biệt là vai trò của việc phát hiện, bồi dưỡng tài năng, quy tụ đội ngũ văn nghệ sĩ, nghệ nhân và các nhà nghiên cứu trong sự nghiệp phát triển văn hóa.
“Đó cũng là những vấn đề mà Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các Hội Văn học nghệ thuật trong cả nước luôn quan tâm, nhằm phát huy trí tuệ, tài năng và sức sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ, đóng góp vào sự phát triển của nền văn học nghệ thuật nước nhà” – PGS, TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân nhấn mạnh.
PGS, TS, nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân tin tưởng rằng, các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo sẽ góp phần làm sáng tỏ hơn những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương, ghi nhận xứng đáng công lao của ông đối với sự nghiệp văn hóa, nghệ thuật dân tộc; đồng thời đúc kết những kinh nghiệm có giá trị cho công tác bảo tồn, phát huy di sản và phát triển văn hóa, nghệ thuật trong giai đoạn hiện nay.
Tại Hội thảo, ông Trương Quang Hải, Phó Giám đốc Sở VHTTDL thành phố Bắc Ninh đã điểm lại những dấu ấn trong công tác quản lý nhà nước về di sản văn hóa ở Hà Bắc thời kỳ ông Lê Hồng Dương làm Trưởng Ty Văn hóa với những thành tựu nổi bật: tư duy quản lý có tầm nhìn dài hạn, chủ động phát hiện và lựa chọn những giá trị văn hóa tiêu biểu cần ưu tiên bảo tồn; gắn công tác quản lý nhà nước với việc bảo vệ, phục hồi các làng nghề truyền thống và những giá trị văn hóa đang đứng trước nguy cơ mai một; coi trọng vai trò của con người, cộng đồng và đội ngũ cán bộ chuyên môn trong công tác bảo tồn di sản; kết hợp nhiệm vụ văn hóa trước mắt với việc xây dựng nền tảng văn hóa lâu dài cho địa phương.
Từ những bài học kinh nghiệm lịch sử đối với công tác quản lý văn hóa ở Hà Bắc trong thời kỳ ông Lê Hồng Dương làm Trưởng Ty, ông Trương Quang Hải cho rằng có thể rút ra một số bài học quan trọng đó là: người đứng đầu phải có tầm nhìn văn hóa, có tư duy chiến lược và trách nhiệm đối với di sản; bảo tồn di sản phải bắt đầu từ thực tiễn, từ cơ sở và từ chính cộng đồng đang nắm giữ di sản; bảo tồn phải gắn với nghiên cứu khoa học, tư liệu hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu di sản; phải kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản; phải biết huy động, tập hợp và phát huy sức mạnh của các nguồn lực xã hội…
Tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu tập trung đánh giá những đóng góp của nhà văn hóa Lê Hồng Dương trong công tác quản lý văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của vùng Kinh Bắc.
Ban tổ chức nhận được 35 tham luận. Nhiều tham luận làm rõ tầm nhìn của ông trong công tác quản lý văn hóa, đồng thời rút ra những kinh nghiệm về đào tạo, bố trí đội ngũ cán bộ văn hóa và bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Nhiều nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ, nhà văn, nhà báo cũng bày tỏ mong muốn có hình thức ghi nhận xứng đáng những đóng góp của ông.
Sau hội thảo, Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc và Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam sẽ gửi văn bản tới các cơ quan có thẩm quyền, đề xuất đặt tên Lê Hồng Dương cho một tuyến đường trên địa bàn thành phố Bắc Ninh nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp của ông đối với sự nghiệp bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc.
