Tóm tắt: Nhật Bản và Việt Nam đã nâng tầm quan hệ lên đối tác chiến lược năm 2009 và xác lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện năm 2023. Sự hợp tác của hai quốc gia vốn đã duy trì trên nhiều lĩnh vực, nay tiếp tục được sâu sắc hóa. Với lĩnh vực văn hóa, hai quốc gia đã hiện thực hóa được một chiến lược ngoại giao văn hóa bền vững với các lễ hội giao lưu văn hóa. Hình thức này thể hiện rõ được sức mạnh mềm với vai trò đẩy mạnh quảng bá hình ảnh quốc gia, gia tăng sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau cũng như đóng góp vào lợi ích kinh tế cho hai nước. Với phương pháp phân tích tổng hợp dựa trên góc nhìn sức mạnh mềm, bài viết nêu rõ về chính sách phát triển văn hóa và những thành tựu mà lễ hội giao lưu văn hóa giữa hai quốc gia đã đạt được để cùng nhau nâng cao vị thế quốc gia. Hoạt động này trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược ngoại giao văn hóa bền vững giữa hai quốc gia được thể hiện rõ nét qua ba tính chất trọng tâm: tính liên tục, tính đa chiều và tính bền vững. Qua đó, sự gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa với con người và lợi ích chung ngày càng được củng cố làm nền tảng vững chắc cho những hợp tác Nhật - Việt trong tương lai ở lĩnh vực này.

Tóm tắt: Hoạt động truyền thông trong bảo tàng đã được quy định trong Luật Di sản văn hóa Việt Nam và cụ thể hóa tại Thông tư số 05/2025/TT-BVHTTDL, ngày 13/5/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho thấy vai trò trung tâm của truyền thông trong bối cảnh phát triển hiện nay. Bài viết tập trung phân tích 5 nhiệm vụ cơ bản của truyền thông bảo tàng theo quy định pháp luật, đồng thời, sử dụng tư liệu và số liệu thực tiễn từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam để minh chứng cho hiệu quả triển khai hoạt động truyền thông của bảo tàng. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động truyền thông bảo tàng và bước đầu nhận diện những vấn đề đặt ra trong thực tiễn hiện nay.

Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích các yếu tố tác động đến việc phát triển Tài nguyên Giáo dục Mở trong giáo dục đại học Việt Nam. Đây là chiến lược để thúc đẩy sự bình đẳng, chất lượng và đổi mới sáng tạo, tuy nhiên tiến trình này đang đối diện với những thách thức đan xen giữa tư duy truyền thống và yêu cầu của kỷ nguyên số. Nghiên cứu vận dụng phương pháp tiếp cận liên ngành, kết hợp phân tích hệ thống các văn bản chính sách quan trọng với các khung lý thuyết về quản trị đổi mới. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, sự phát triển Tài nguyên Giáo dục Mở tại Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển dịch từ nhận thức sang hành động thực tế. Năm nhóm yếu tố chính được nhận diện: Công nghệ và hạ tầng kỹ thuật với rào cản về tính tương thích và khoảng cách số; Tài chính và tính bền vững do thiếu hụt cơ chế ngân sách dài hạn; Tổ chức và văn hóa chia sẻ chịu ảnh hưởng bởi tư duy độc quyền tri thức; Pháp lý và sở hữu trí tuệ với những “điểm mờ” trong việc thực thi giấy phép mở; Con người với năng lực số và áp lực công việc của giảng viên. Nghiên cứu khẳng định thành công của Tài nguyên Giáo dục Mở phụ thuộc vào sự tương tác đồng bộ giữa các trụ cột này. Bài viết đề xuất lộ trình chiến lược nhằm hoàn thiện khung thể chế, tiêu chuẩn hóa hạ tầng quốc gia và thúc đẩy văn hóa “đồng kiến tạo” để xây dựng một hệ sinh thái giáo dục mở bền vững, hướng tới xã hội học tập suốt đời.

Tóm tắt: Ngoại giao văn hóa của Việt Nam và Trung Quốc cho thấy văn hóa là công cụ quan trọng định vị hình ảnh quốc gia. Trung Quốc phát huy mạnh mẽ sức mạnh mềm qua Viện Khổng Tử, nghệ thuật, điện ảnh và giao lưu quốc tế, qua đó mở rộng ảnh hưởng toàn cầu. Việt Nam với di sản UNESCO và bản sắc phong phú đang từng bước khẳng định vị thế, phát huy sức mạnh mềm, Trung tâm phát triển song còn hạn chế về quy mô, nguồn lực và chiến lược. Giải pháp cho Việt Nam là kết hợp hài hòa truyền thống, hiện đại, huy động sự phối hợp giữa Nhà nước, xã hội và kiều bào, từ đó, tăng cường sức mạnh mềm và nâng tầm vị thế trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của mạng xã hội trong hành vi mua sách của độc giả Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa, xã hội, dựa trên nghiên cứu định tính với 18 cuộc phỏng vấn sâu. Kết quả cho thấy mạng xã hội không chỉ cung cấp thông tin về sách mà còn tạo ra giá trị cảm xúc, sự kết nối cộng đồng và cơ chế xác nhận xã hội, qua đó ảnh hưởng đến cách độc giả tiếp cận và lựa chọn sách. Nội dung do người dùng tạo ra, người nhận xét uy tín và các tương tác trong cộng đồng đọc trực tuyến đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin và giảm sự không chắc chắn khi lựa chọn. Bài viết góp phần làm rõ những biến đổi của văn hóa đọc trong bối cảnh truyền thông số và gợi mở hàm ý cho hoạt động xuất bản gắn với cộng đồng đọc.

Tóm tắt: Di sản tư liệu ở Việt Nam vô cùng phong phú và tồn tại ở rất nhiều nơi, được lưu giữ, bảo quản và phát huy giá trị hiệu quả từ các đơn vị thuộc Nhà nước quản lý như thư viện, bảo tàng, trung tâm lưu trữ cho đến các nơi thờ tự, họ tộc, tư gia… Chính vì vậy, việc hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản tư liệu rất quan trọng, đặc biệt cho các di tích dòng họ nhằm lưu giữ và làm giàu thêm kho tàng di sản văn hóa nói chung.