Thành tích ấn tượng của bộ phim điện ảnh đầu tay

Ra mắt trong bối cảnh thị trường có nhiều đối thủ cạnh tranh, Trại buôn người nhanh chóng tạo lập được một quỹ đạo doanh thu “áp đảo” các đối thủ. Tính đến cuối tháng 10/2026, phim Trại buôn người đã đạt doanh thu hơn 488 tỷ đồng, vượt qua Lật mặt 7: Một điều ước (482 tỷ đồng) để đứng thứ ba trong danh sách các phim Việt có doanh thu cao nhất, chỉ sau Mưa đỏ (Đặng Thái Huyền) - 714 tỷ đồng, và Mai (Trấn Thành) - 551 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng của phim cho thấy một sức hút hiếm có: đạt mốc 200 tỷ đồng chỉ sau một tuần, 300 tỷ đồng sau 12 ngày và chính thức trở thành bộ phim Việt thứ 7 trong lịch sử vượt qua cột mốc 400 tỷ đồng vào ngày công chiếu thứ 17. Với thành tích này, phim vươn lên vị trí dẫn đầu trong cuộc đua phòng vé Việt năm 2026, bỏ xa các bộ phim cùng có doanh thu cao trong năm 2026 như Nghỉ hè sợ nghỉ hưu (207 tỷ đồng) và Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng (hơn 201 tỷ đồng), vượt qua bộ phim Thỏ ơi! với doanh thu 449,8 tỷ đồng, từng dẫn đầu phòng vé Việt từ đầu năm đến nay.

Tuy nhiên, sức hút của Trại buôn người không chỉ nằm ở những con số doanh thu kỷ lục mà còn xuất phát từ những ý tưởng làm nghề được thai nghén bền bỉ. Không phải là một dự án thương mại chạy theo xu hướng, tác phẩm đã được đạo diễn Toni Dương Bảo Anh ấp ủ suốt 19 năm. Từ tháng 9/2007, khi chứng kiến và ghi lại những thước phim về Lễ hội đua bò, anh đã nung nấu quyết tâm đưa nét văn hóa đặc trưng của người dân An Giang lên màn ảnh rộng. Bất chấp những e ngại từ đồng nghiệp về mức độ phức tạp và tính khả thi của bối cảnh, đạo diễn vẫn âm thầm tích lũy tư liệu và chờ đợi thời cơ.

Đến năm 2022, khi nạn buôn người trở thành vấn đề nhức nhối trên các phương tiện truyền thông, Toni Dương Bảo Anh nhận thấy đây chính là thời điểm chín muồi để hiện thực hóa dự án. Không đơn thuần khai thác bề mặt khốc liệt của tội phạm xuyên biên giới, bộ phim chuyển hướng trọng tâm sang câu chuyện về tình người, thông qua hành trình giải cứu em gái của nhân vật Ny. Tác phẩm đã nhận được sự hỗ trợ chuyên môn, nghiệp vụ từ Điện ảnh Công an nhân dân, trực tiếp là Đại tá Nguyễn Quang Vinh và Hội đồng thẩm định, nhằm đảm bảo tính chân thực và chuẩn mực trong các tuyến nhân vật. Đạo diễn chia sẻ, thông điệp lớn nhất của phim là tôn vinh tinh thần đoàn kết, sự đùm bọc, yêu thương lẫn nhau của người Việt khi bị đẩy vào những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất.

Những áp lực trên trường quay

Hành trình làm phim đối mặt với vô vàn thách thức nan giải, kéo dài ròng rã suốt 5 năm. Quy mô của Trại buôn người vượt xa những dự tính của ê kíp, nhất là đối với một bộ phim đầu tay. Để tái hiện Lễ hội đua bò, khâu tiền kỳ đã tiêu tốn tới 3 năm ròng rã; đạo diễn phải nhiều lần dẫn đội ngũ nhiếp ảnh, quay phim xuống tận Tịnh Biên (An Giang) và Chùa Rô để nghiên cứu địa hình, cách thức tổ chức. Bài toán lớn nhất là làm sao ghi hình giữa một lễ hội quy tụ tới 10.000 người tham dự mà không phá vỡ tính tự nhiên và quy định của giải đấu. Giải pháp được đưa ra là nhà sản xuất Mèo Bích Trang đứng ra tài trợ cho Lễ hội đua bò lần thứ 11 tại Chùa Rô, đổi lấy đúng 30 phút giữa các trận đua để thực hiện các phân cảnh điện ảnh đắt giá.

Bên cạnh đó, việc điều phối nhân sự trên phim trường cũng là một kỷ lục về mặt hậu cần. Phần lớn bối cảnh trong trại buôn người đều là những đại cảnh, đòi hỏi sự xuất hiện liên tục của 400 đến 500 diễn viên quần chúng, huy động tổng lực tới 700 diễn viên phụ hóa thân thành các nạn nhân. Con số này cộng hưởng với đội ngũ kỹ thuật, thiết kế, ánh sáng đã đẩy quy mô đoàn phim lên mức 1.000 người. Việc tìm kiếm bối cảnh trở nên bế tắc khi các chủ địa điểm liên tục từ chối vì e ngại vấn đề an ninh trật tự do lượng người quá đông. Phải nhờ đến nỗ lực thuyết phục kiên trì của nhà sản xuất Mèo Bích Trang, một xưởng phim mới đồng ý cho mượn địa điểm.

Quá trình quay phim còn liên tục bị gián đoạn do thời tiết khắc nghiệt, sự cố tai nạn của diễn viên, khiến dự án nhiều lần phải tạm ngừng, thậm chí phải quay bổ sung 12 ngày để đảm bảo đúng tinh thần kịch bản. Lịch chiếu phim theo đó cũng bị dời liên tục từ 27/3 sang 1/6, rồi 2/9, phản ánh sự chật vật ở khâu hậu kỳ.

Nhưng áp lực lớn nhất có lẽ nằm ở bài toán tài chính. Đạo diễn chia sẻ: Quá trình quay kéo dài và quy mô nhân sự khổng lồ đã bòn rút toàn bộ nguồn tiền tích lũy của hai vợ chồng anh. Đến giai đoạn hậu kỳ, khi ngân sách cạn kiệt, Toni Dương Bảo Anh đã phải về Nha Trang thưa chuyện với ba ruột và mượn cuốn sổ đỏ của gia đình để thế chấp. Đạo diễn thừa nhận, khát vọng lớn nhất của anh không chỉ là thu hồi vốn để chuộc lại sổ đỏ, mà là sự đền đáp xứng đáng cho 1.000 con người đã “sống chết” cùng mình trên hiện trường, mang đến cho khán giả một tác phẩm chỉn chu nhất.

Hai thập kỷ trui rèn khắc nghiệt

Nhìn lại hành trình sự nghiệp của Toni Dương Bảo Anh, có thể thấy thành công của Trại buôn người không phải là một sự ăn may, mà là kết quả tất yếu của quá trình 20 năm trui rèn khắc nghiệt từ trong bóng tối hậu trường. Bắt đầu sự nghiệp với xuất phát điểm là một diễn viên đóng thế (cascadeur), chính những va vấp thực tế đó đã giúp anh thăng tiến lên các vị trí như trợ lý đạo diễn hành động, chỉ đạo võ thuật.

Đặc biệt, anh có quãng thời gian gần 10 năm tu nghiệp và làm việc tại Bollywood (Ấn Độ) - một trong những trung tâm điện ảnh sản xuất phim hành động quy mô lớn nhất thế giới. Việc tham gia các bom tấn như Baahubali, Enthiran, Magadheera hay Bhuj đã góp phần định hình tư duy thẩm mỹ và năng lực dàn dựng đại cảnh của anh. Trở về Việt Nam, anh tiếp tục khẳng định năng lực khi làm đạo diễn hành động và phó đạo diễn cho hàng loạt dự án phim hành động như Hương Ga, Lôi báo, 79810, series phim Lật mặt của đạo diễn Lý Hải và phim Mai của Trấn Thành. Những trải nghiệm thực tế này đã dạy anh cách tìm hiểu tâm lý khán giả, cách vận hành mise-en-scène (dàn cảnh) và tư duy sản xuất thực chiến.

Bước đệm quan trọng nhất của Toni Dương Bảo Anh trước khi bước chân vào điện ảnh chính là series hành động Hùng Long phong bá (2022) do anh làm đạo diễn. Tác phẩm không chỉ đạt hơn 100 triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội mà còn xuất sắc giành giải thưởng APB+ Asia Pacific Broadcasting Awards 2025 ở hạng mục Viewing Experience - Việt Nam, ghi nhận năng lực tạo ra trải nghiệm hình ảnh và âm thanh chất lượng cao. Tư duy của Toni về phim hành động theo đó cũng trưởng thành: với anh, hành động không chỉ là cháy nổ khói lửa hay rượt đuổi vô nghĩa, mà phải bắt nguồn từ tâm lý, động cơ của nhân vật và đóng vai trò như một sự thức tỉnh xã hội.

Trong thành công của Trại buôn người, sẽ thiếu sót nếu bỏ qua vai trò nòng cốt của Mèo Bích Trang – người vợ của Toni Dương Bảo Anh, cộng sự, đồng thời là Giám đốc sản xuất, Giám đốc sáng tạo, Biên kịch và Giám đốc âm nhạc của dự án. Mô hình làm phim gia đình thường tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng sự phân vai rạch ròi và chuyên nghiệp đã giúp họ kiểm soát khối lượng công việc khổng lồ. Sự cộng tác của họ bắt đầu từ những chuyến thâm nhập thực tế nguy hiểm. Để có chất liệu viết kịch bản, hai vợ chồng đã táo bạo đưa cả con nhỏ giả dạng làm khách du lịch, len lỏi vào các khách sạn phức tạp gần các khu vực biên giới cờ bạc để quan sát các “khu tự trị”. Họ cũng cất công tìm gặp những người từng giải cứu nạn nhân, thu thập tư liệu từ truyền hình an ninh để xây dựng nên một kịch bản chân thực, sát với đời sống.

Trong quá trình sản xuất, Mèo Bích Trang là người lên ý tưởng xây dựng “Cat Nation” – một vùng đất giả tưởng, một thế giới ngầm không có trên bản đồ thực tế nhằm thể hiện thông điệp bộ phim một cách tự do nhất. Chị cũng là người trực tiếp kết nối các khâu mỹ thuật, phục trang, bối cảnh, kỹ xảo để thế giới ấy hiện lên thuyết phục. Trong khi đó, Toni Dương Bảo Anh đóng vai trò thực thi, đưa thế giới trên giấy vào các khung hình. Sự quyết liệt bảo vệ chất lượng nghệ thuật của Mèo Bích Trang thể hiện rõ khi chị sẵn sàng vứt bỏ những kết cấu chưa đạt, quyết định quay lại 12 ngày để phim đúng với tinh thần kịch bản gốc, bất chấp áp lực tài chính. Ở khía cạnh âm nhạc, chị trực tiếp sáng tác các ca khúc Happy Money và Dakota, biến âm thanh thành một lớp lang kể chuyện (storytelling) để khắc họa tâm lý nhân vật.

Đứng trước ánh hào quang doanh thu của bộ phim đầu tay, Toni Dương Bảo Anh vẫn giữ cho mình một tâm thế bình tĩnh, khiêm nhường và cầu thị của một tân binh điện ảnh. Đối với một dự án đầu tay ôm đồm quá nhiều tuyến nhân vật và bối cảnh, việc phim nhận phải những luồng ý kiến trái chiều là điều không thể tránh khỏi. Trước những bình luận chê bai về kịch bản, hay những so sánh trang phục nhân vật với phim Squid Game (Trò chơi con mực), đạo diễn chọn cách lắng nghe. Sự cầu thị còn được chứng minh bằng hành động thực tế. Dù đã hoàn thành bản dựng 157 phút mang đậm dấu ấn cá nhân, Toni Dương Bảo Anh vẫn mang phim đến nhờ đạo diễn Lý Hải góp ý. Nghe theo lời khuyên của đàn anh, hai vợ chồng đã thức trắng cắt gọt thêm 30 phân đoạn, tiết chế bạo lực để đưa bộ phim về thời lượng130-135 phút. Toni Dương Bảo Anh tự nhận thức rõ: bộ phim vẫn còn những lỗ hổng, khẳng định bản thân cần tiếp tục học hỏi, trau dồi thêm về diễn xuất, ánh sáng, góc máy và đặc biệt là kỹ năng biên kịch cho những tác phẩm sau.

HOÀNG KHANG

Nguồn: Tạp chí VHNT số 660, tháng 10/2026