Các nhóm chính sách then chốt, trọng tâm, có tính nền tảng để tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển du lịch
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch Việt Nam đã nhận được sự quan tâm và nhiều ý kiến góp ý sâu sắc, tâm huyết, xác đáng của các vị đại biểu Quốc hội tại các phiên thảo luận tổ, thảo luận tại hội trường cùng nhiều ý kiến tại các phiên họp thẩm tra của Ủy ban Văn hóa - Xã hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Các ý kiến đã được Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu kỹ lưỡng, cầu thị, tiếp thu tối đa, giải trình đầy đủ để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Theo đó, dự thảo Nghị quyết xây dựng các nhóm chính sách then chốt, trọng tâm, có tính nền tảng để tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển du lịch; xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh, mang tính đột phá để khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam gồm: về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với dự án du lịch, xác định địa bàn ưu tiên gồm ba cực tăng trưởng du lịch, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia theo quy hoạch hệ thống du lịch, địa điểm du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới, nông thôn và địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Phân loại dự án theo điều kiện tăng dần để áp dụng các chính sách hỗ trợ và ưu đãi đối với từng loại: dự án chất lượng cao thì được hỗ trợ; dự án động lực được ưu đãi thuế, tiền thuê đất; dự án động lực mang tính chiến lược thì được ưu đãi cao nhất. Thu hồi dự án, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết.
Về hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch, mở đường bay mới phục vụ du lịch và tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP.
Về hỗ trợ, ưu đãi đối với mô hình kinh doanh du lịch mới, quy định các chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với mô hình cung ứng dịch vụ du lịch có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển; tạo ra sản phẩm du lịch kết hợp với giải trí, văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh; đồng thời ứng dụng khoa học công nghệ, số, trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo, thực tế tăng cường và công nghệ mới. Quyền sở hữu trí tuệ phát sinh sẽ được bảo hộ theo quy định của pháp luật.
Về thử nghiệm có kiểm soát một số loại hình hoạt động kinh doanh du lịch, đối với tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội, khu giải trí tích hợp quy mô lớn được hoạt động 24/7.
Về hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch, đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao, nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị du lịch và nhân lực tại chỗ ở địa bàn du lịch cộng đồng; ưu tiên lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số, thành viên hợp tác xã.
Về thị thực, tạo thuận lợi nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với khách du lịch quốc tế ưu tiên, khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách du lịch hội nghị, sự kiện, người làm việc từ xa.
Về hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch, ưu tiên bố trí vốn đầu tư hạ tầng thiết yếu và hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia; ngân sách trung ương ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho địa phương phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.

Khơi thông, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam gồm 14 Điều, được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia phát triển du lịch Việt Nam.
Về nguyên tắc thực hiện, Nghị quyết nêu rõ, bảo đảm phát triển du lịch bền vững, nâng cao chất lượng trải nghiệm, giá trị gia tăng, thời gian lưu trú, năng suất lao động và thu nhập của người dân gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hóa; bảo vệ, sử dụng tiết kiệm tài nguyên; bảo vệ môi trường, cảnh quan, đa dạng sinh học; bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.
Áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với từng địa bàn, đúng đối tượng, đúng mục đích, công khai, bình đẳng, minh bạch, bảo đảm đánh giá đầy đủ tác động, ảnh hưởng, chi phí, hiệu quả; ưu tiên các dự án, cơ sở kinh doanh tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao, tạo việc làm, thu nhập cho người lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; gắn với tiêu chí, điều kiện, tiến độ, kết quả phù hợp với từng nhóm đối tượng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm, trục lợi chính sách, phù hợp với điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Phát huy vai trò dẫn dắt, kiến tạo của Nhà nước, vai trò tiên phong của doanh nghiệp; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp và sinh kế lâu dài của người dân chịu tác động bởi dự án du lịch; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách nhà nước; tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư tham gia và hưởng lợi từ phát triển du lịch; chú trọng phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
Phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, bảo đảm năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm giải trình; tăng cường phối hợp liên ngành, liên vùng, quản lý dựa trên dữ liệu, ứng dụng công nghệ số, kiểm tra, giám sát và hậu kiểm.
Áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù có thời hạn, theo dõi, đánh giá định kỳ, không hỗ trợ trùng lặp đối với cùng một nội dung; có cơ chế xử lý khi kê khai sai, sử dụng sai mục đích hoặc không thực hiện cam kết.
Về cơ chế, chính sách đặc thù quy định tại Nghị quyết này áp dụng trên địa bàn toàn quốc, ưu tiên áp dụng tại các địa bàn:
Các cực tăng trưởng: Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng.
Trung tâm du lịch theo Quy hoạch hệ thống du lịch; Khu du lịch quốc gia; Địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia theo Quy hoạch hệ thống du lịch; Địa điểm phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và nông thôn.
Địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn theo quy định pháp luật về đầu tư.
Nghị quyết nêu rõ dự án du lịch được xem xét áp dụng chính sách gồm:
Dự án đầu tư mới trong khu du lịch, điểm du lịch hình thành một hoặc một số cơ sở cung cấp dịch vụ du lịch sau: Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch sinh thái, nông nghiệp, cộng đồng, làng nghề; Cơ sở chăm sóc sức khỏe; Công viên chủ đề, trung tâm giải trí; Trung tâm, khu phố mua sắm; Khu ẩm thực, nhà hàng; Tổ hợp văn hóa, biểu diễn nghệ thuật; Trung tâm hội nghị, hội thảo, triển lãm và sự kiện phục vụ du lịch.
Dự án đầu tư mới cơ sở lưu trú du lịch.
Dự án đầu tư mới khu phức hợp du lịch - văn hóa - thể thao - mua sắm.
Bên cạnh đó, Nghị quyết quy định về phân loại, điều kiện dự án du lịch được hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch: Chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển du lịch; Chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; Chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với mô hình kinh doanh du lịch mới; Thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình, hoạt động kinh doanh du lịch; Chính sách hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch; Chính sách thị thực tạo thuận lợi nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú; Chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch…
Nghị quyết áp dụng từ ngày 1/1/2027 đến hết 31/12/2036. Các chính sách thí điểm có thời hạn trong 5 năm, thử nghiệm thì tối đa 3 năm.