Tác động kinh tế - xã hội và chiến lược du lịch thể thao
Diễn ra từ ngày 2 đến 5/8, Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026 do Bộ VHTTDL phối hợp UBND tỉnh Gia Lai, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam, Liên đoàn thế giới Võ cổ truyền Việt Nam tổ chức với chủ đề “Võ cổ truyền Việt Nam - Tinh hoa ngời sáng”. Liên hoan được tổ chức trong không gian phát triển mới của tỉnh Gia Lai, đây là nơi “tinh hoa võ học từ miền đất Võ gặp gỡ đại ngàn Tây Nguyên”; nơi tinh thần thượng võ hòa quyện với không gian văn hóa cồng chiêng và sức sống của cộng đồng các dân tộc. Sự hội tụ ấy không đơn thuần là sự kết nối về địa lý mà còn là sự giao hòa của những giá trị văn hóa, góp phần hình thành diện mạo một Gia Lai mới giàu bản sắc, giàu sức sống và rộng mở với thế giới.
Theo Ban tổ chức, mục tiêu trọng tâm của Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX là góp phần chuẩn hóa và hệ thống hóa các giá trị võ học để đáp ứng các tiêu chí khắt khe của quốc tế; thứ hai, đẩy mạnh võ thuật như một trong những công cụ ngoại giao văn hóa nhằm tăng cường ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế; thứ ba, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng thông qua mô hình du lịch thể thao bền vững. Liên hoan là diễn đàn để Liên đoàn Thế giới Võ cổ truyền Việt Nam (WFVV) thực hiện các bước chuẩn hóa về hệ thống đẳng cấp, luật thi đấu và giáo trình huấn luyện toàn cầu. Ðây là điều kiện tiên quyết để Võ cổ truyền Việt Nam có thể phát triển ổn định tại hơn 30 quốc gia và vùng lãnh thổ hiện có đại diện tham gia lần này. Sự hiện diện của các tổ chức quốc tế cũng đóng vai trò giám sát và đánh giá tính khả thi của hồ sơ di sản, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng võ thuật thế giới về nguồn gốc và giá trị của bộ môn.
Liên hoan được xem là một trong những sự kiện mang tầm quốc tế trọng điểm của Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026. Không chỉ dừng lại ở hoạt động giao lưu, quảng diễn võ thuật ở các địa phương, Liên hoan còn là cơ hội để tỉnh từng bước đưa võ cổ truyền trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, gắn với các không gian văn hóa, điểm đến và trải nghiệm của du khách. Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX đã cho thấy hiệu quả vượt trội trong việc thu hút khách du lịch. Sự gia tăng lượng khách không chỉ đem lại nguồn thu trực tiếp cho ngành dịch vụ, lưu trú mà còn là cơ hội thực chứng cho mô hình “Du lịch thể thao di sản”. Về mặt xã hội, sự kiện góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ về giá trị của văn hóa truyền thống. Năng lực tổ chức sự kiện của địa phương đã được nâng tầm rõ rệt, điều này tạo tiền đề vững chắc cho việc đăng cai các kỳ đại hội thể thao, văn hóa lớn hơn trong tương lai, đồng thời củng cố “sức mạnh mềm” của Việt Nam thông qua sự lan tỏa tự nhiên của tinh thần thượng võ và đạo đức võ học. Sự kiện đã trở thành một cột mốc quan trọng trong tiến trình quốc tế hóa võ thuật Việt Nam. Những kết quả đạt được về mặt chuẩn hóa kỹ thuật, sự đồng thuận quốc tế và hiệu quả kinh tế du lịch đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương bảo tồn di sản gắn liền với phát triển bền vững.
Ðịnh vị di sản Võ cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh đương đại
Liên hoan thu hút 16 đoàn võ thuật quốc tế thuộc 9 quốc gia gồm Pháp, Thụy Sĩ, Ðức, Burkina Faso, Thái Lan, Ma Rốc, Ý, Nga và Trung Quốc đăng ký tham dự, với 260 thành viên; 13 đoàn trong nước (4 liên đoàn/hội võ thuật, 9 môn phái), cùng 12 đoàn là các câu lạc bộ, võ đường của tỉnh Gia Lai với 432 thành viên. Trong chuỗi hoạt động của Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX - Gia Lai 2026, các đoàn võ thuật trong nước và quốc tế còn tham gia giao lưu tại Bảo tàng Quang Trung (xã Tây Sơn), Di tích An Khê Trường (phường An Khê) và chùa Long Phước (xã Tuy Phước); tham quan một số di tích văn hóa, điểm đến hấp dẫn của tỉnh Gia Lai như: Tháp Bánh Ít, Tiểu chủng viện Làng Sông, Trung tâm Khám phá Khoa học và Ðổi mới Sáng tạo...
Hoạt động diễn ra trên vùng đất giàu truyền thống, góp phần lan tỏa tinh thần thượng võ, giúp đưa võ cổ truyền Bình Ðịnh đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế. Ðây cũng là dịp giới thiệu với bạn bè các nơi về những giá trị lịch sử, văn hóa, võ học đặc sắc của vùng đất Gia Lai; góp phần kết nối văn hóa, thể thao và du lịch cũng như quảng bá hình ảnh quê hương đến bạn bè trong và ngoài nước.
Ngoài ra, nhiều hoạt động chuyên môn cũng diễn ra trong dịp này như: tập huấn trọng tài quốc tế, thi nâng đai - đổi đai võ cổ truyền quốc gia lần thứ II, thi nâng đai - đổi đai võ cổ truyền quốc tế lần thứ II và Giải vô địch các câu lạc bộ võ cổ truyền quốc gia mở rộng lần thứ XV-2026.
Một trong những thành công lớn nhất của Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX là việc hoàn thiện và củng cố các tư liệu thực tế cho hồ sơ trình UNESCO công nhận Võ cổ truyền Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Sự kiện đã chứng minh được ba yếu tố then chốt mà UNESCO yêu cầu: tính cộng đồng, sự kế thừa liên tục và giá trị giáo dục.
Hành trình quốc tế hóa Võ cổ truyền Việt Nam
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Liên hoan võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX đã kết nối các di sản võ học từ các vùng miền, từ đó tạo nên một sức mạnh tổng hợp để quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Việc tôn vinh các giá trị truyền thống còn nằm ở đạo lý nhân văn, tinh thần thượng võ và lòng tự tôn dân tộc như một thực thể văn hóa sống động, có khả năng thích nghi và phát triển trong xã hội hiện đại.
Ðiểm nhấn đáng chú ý và cũng là minh chứng rõ nét nhất cho sức sống của võ Việt chính là sự tham gia đông đảo của các đoàn đại biểu quốc tế. Thực tế này cho thấy, võ cổ truyền đã vượt qua rào cản về địa lý, ngôn ngữ và văn hóa để trở thành một ngôn ngữ chung, một sợi dây liên kết hữu nghị giữa Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Chính sự tham gia của các yếu tố quốc tế đã nâng tầm quy mô của Liên hoan trong khu vực và thế giới. Theo Cục Thể dục thể thao Việt Nam, võ cổ truyền Việt Nam hiện nay đã có mặt và phát triển ổn định tại khoảng hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các quốc gia như Pháp hay Ma-rốc đã có lịch sử tiếp nhận võ Việt từ hàng chục năm trước, hình thành nên các liên đoàn và câu lạc bộ có tính hệ thống cao.
Sự tham gia của các đoàn quốc tế tại Liên hoan lần thứ IX đã đóng góp trực tiếp vào chất lượng chuyên môn và không gian văn hóa của sự kiện. Các đoàn đã tích cực tham gia vào chuỗi hoạt động phong phú, từ các buổi biểu diễn giao lưu tại các địa phương đến kỳ thi thăng đai quốc tế được tổ chức theo tiêu chuẩn của Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam. Ðặc biệt, việc tổ chức cho các đoàn tham quan các di tích lịch sử như Bảo tàng Quang Trung và di tích An Khê Trường đã giúp các võ sư quốc tế hiểu rõ hơn về cội nguồn và bối cảnh lịch sử đã tạo nên các môn phái võ thuật. Việc gắn kết võ thuật với lịch sử dân tộc giúp bạn bè quốc tế cảm nhận được “phần hồn” của các thế võ mà họ đang tập luyện hằng ngày.
Một trong những khoảnh khắc ấn tượng nhất là màn đồng diễn quy mô tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai). Hình ảnh hàng nghìn võ sư, huấn luyện viên, võ sinh trong nước và quốc tế cùng thực hiện các bài quyền cơ bản trong một sự thống nhất tuyệt đối về nhịp điệu tạo nên một ngày hội võ thuật quy mô, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần thượng võ và bản sắc văn hóa dân tộc. Ðây không chỉ là một kỷ lục về số lượng mà còn là biểu tượng của sự đoàn kết. Sự hòa nhập giữa các màu áo, các độ tuổi và quốc tịch khác nhau đã minh chứng cho khả năng hội tụ của võ học Việt Nam.
Hội nhập, trao đổi quốc tế và định hướng tương lai
Liên hoan Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX đã thành công trong việc xây dựng hình ảnh một Việt Nam vừa giữ gìn bản sắc, vừa cởi mở hội nhập. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một hoạt động thể thao mà đã thực sự trở thành một biểu tượng của quá trình quốc tế hóa võ thuật cổ truyền. Thông qua việc kết hợp giữa thể thao thành tích cao với các hoạt động quảng bá văn hóa và du lịch, Việt Nam đã thực hiện hiệu quả chiến lược “ngoại giao văn hóa”, dùng sức mạnh mềm để kết nối với thế giới. Sự đa dạng về quốc tịch của các đoàn tham dự là minh chứng rõ nhất cho việc võ Việt đã thoát ra khỏi phạm vi một môn thể thao tự vệ quốc gia để trở thành một tài sản văn hóa chung của nhân loại.
Dù có sự khác biệt về ngôn ngữ, màu da hay xuất thân văn hóa, những người tham dự Liên hoan đã tìm thấy tiếng nói chung trong các giá trị cốt lõi của võ đạo: sự tôn trọng, lòng nhân ái, ý chí vượt lên chính mình và khát vọng hòa bình. Những giá trị này chính là nền tảng để xây dựng sự hiểu biết và tin tưởng giữa các dân tộc. Các đoàn quốc tế, với những sắc màu văn hóa riêng biệt, đã đóng vai trò là những sứ giả, mang tinh hoa võ thuật Việt Nam đi xa hơn và mang tình hữu nghị từ khắp nơi về lại vùng đất Gia Lai. Võ cổ truyền, nhờ đó, đã trở thành nhịp cầu vững chắc cho tình đoàn kết quốc tế.
Trong giai đoạn tới, cần tiếp tục duy trì đà phát triển này bằng việc đẩy mạnh nghiên cứu học thuật, ứng dụng công nghệ số trong quản lý và truyền thông di sản. Mục tiêu đưa Võ cổ truyền Việt Nam trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại hiện đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng với những cơ sở thực tiễn vững chắc từ Gia Lai 2026. Ðây là nền tảng để võ học Việt Nam tiếp tục đóng góp vào kho tàng văn hóa chung của thế giới, khẳng định vị thế và bản sắc riêng biệt của dân tộc trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.
Bài và ảnh: PHẠM LÂN
Nguồn: Đặc san Thể thao & Đời sống, số 3, tháng 8/2026
