Phát biểu khai mạc, PGS, TS Đào Đăng Phượng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng, việc triển khai các Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo dục nghệ thuật. Trong đó, đổi mới đào tạo phải gắn với nền tảng khoa học, công nghệ hiện đại nhưng không tách rời nhiệm vụ gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam.

Theo PGS, TS Đào Đăng Phượng, sự phát triển nhanh của AI tạo sinh đang tác động trực tiếp đến hoạt động sáng tác và đào tạo nghệ thuật. Những công cụ có khả năng tạo hình ảnh, âm nhạc, lời ca trong thời gian ngắn đã được người học sử dụng trong các bài tập, đồ án. Thực tế này đặt ra nhiều vấn đề cần được các cơ sở đào tạo quan tâm, từ phương pháp đánh giá năng lực sáng tạo, xác định quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ đến đạo đức trong sử dụng công nghệ.

Bởi vậy, xây dựng hệ sinh thái giáo dục nghệ thuật không thể là nhiệm vụ riêng lẻ của từng nhà trường mà cần sự phối hợp giữa cơ sở đào tạo, cơ quan quản lý, nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp, cộng đồng nắm giữ di sản và các đối tác quốc tế. Việc phát triển học liệu số, cơ sở dữ liệu di sản, hạ tầng công nghệ và cơ chế chia sẻ nguồn lực cần được triển khai đồng bộ, qua đó đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với thực tiễn sáng tạo và nhu cầu của xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh, cần có sự thay đổi trong nhận thức về vị trí của giáo dục nghệ thuật. Đây không nên được xem là lĩnh vực bổ trợ mà phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển con người, với chương trình đào tạo và nguồn lực đầu tư tương xứng. Giáo dục nghệ thuật có vai trò quan trọng trong bồi dưỡng tâm hồn, hình thành năng lực thẩm mỹ, nhân cách và khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân.

PGS, TS Bùi Hoài Sơn cũng lưu ý, để giáo dục nghệ thuật phát triển thực chất, cần chuyển từ cách làm phân tán sang xây dựng một hệ sinh thái có sự liên kết rộng rãi. Trong đó, nhà trường cần được kết nối với bảo tàng, nhà hát, các không gian sáng tạo; đội ngũ nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp văn hóa và công nghệ cần trở thành những đối tác đồng hành trong đào tạo. Qua đó, người học có thêm cơ hội tiếp xúc với môi trường nghệ thuật thực tiễn, trải nghiệm di sản và phát triển năng lực sáng tạo.

Một vấn đề được ông đặc biệt nhấn mạnh là vai trò của người thầy. Dù công nghệ có phát triển đến đâu, chất lượng giáo dục nghệ thuật vẫn phụ thuộc rất lớn vào năng lực chuyên môn, tâm huyết và khả năng truyền cảm hứng của đội ngũ giảng viên. Vì vậy, đổi mới giáo dục cần đi đôi với việc bồi dưỡng, tạo điều kiện làm việc và ghi nhận xứng đáng những đóng góp của nhà giáo.

Bên cạnh đó, hội nhập quốc tế phải được thực hiện trên nền tảng bản sắc văn hóa Việt Nam. Theo PGS, TS Bùi Hoài Sơn, việc tiếp thu những mô hình đào tạo tiên tiến và thành tựu công nghệ của thế giới cần song hành với việc bồi đắp cho người học tình yêu di sản, sự am hiểu văn hóa dân tộc và khả năng khai thác những chất liệu truyền thống trong sáng tạo nghệ thuật đương đại.

Ông đánh giá cao quy mô và chất lượng học thuật của hội thảo khi có hơn 170 bài viết được gửi đến, trong đó 145 bài được lựa chọn sau quá trình phản biện khoa học. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là những kết quả nghiên cứu cần được chuyển hóa thành các đề xuất chính sách, chương trình đào tạo, mô hình hợp tác cụ thể và những đổi mới có thể áp dụng trực tiếp trong hoạt động giảng dạy. Đây cũng là thước đo ý nghĩa thực tiễn của một diễn đàn khoa học.

Ở góc độ hợp tác quốc tế, PGS, TS Nguyễn Thu Thủy, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, trong năm 2025, Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương triển khai 22 hoạt động hợp tác với các đối tác thuộc 10 quốc gia, tăng gần ba lần so với năm trước và ký mới 6 văn bản hợp tác. Nhà trường cũng tham gia dự án VIETMUS thuộc chương trình Erasmus+ của Liên minh châu Âu, hợp tác đào tạo chứng chỉ âm nhạc theo chuẩn quốc tế và mở rộng trao đổi sinh viên với các cơ sở đào tạo nước ngoài.

Bà đề nghị nhà trường tiếp tục phát huy vai trò của hợp tác quốc tế trong đổi mới đào tạo và nghiên cứu khoa học, chú trọng chuyển các mối quan hệ đối tác thành sản phẩm nghiên cứu cụ thể, tăng cường công bố quốc tế, liên kết đào tạo và trao đổi giảng viên, sinh viên.

Các tham luận tại hội thảo cho thấy chuyển đổi số đang được ứng dụng ngày càng sâu vào nhiều lĩnh vực đào tạo nghệ thuật. Trong âm nhạc, các nghiên cứu tập trung vào học liệu số, sử dụng video để hỗ trợ phản hồi trong đào tạo thanh nhạc, kết hợp học tập với đàn phím và xây dựng môi trường học tập trực tuyến. Ở lĩnh vực mỹ thuật, AI được nghiên cứu trong thực hiện đồ án tốt nghiệp, bên cạnh việc khai thác bảo tàng số và đổi mới thiết kế ứng dụng gắn với nhu cầu nghề nghiệp.

Đối với lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, nhiều ý kiến quan tâm đến việc số hóa các loại hình di sản như Xòe Thái, Quan họ Bắc Ninh, ví giặm Hà Tĩnh, Chèo, Cải lương, nghệ thuật chạm khắc đá và kỹ thuật vẽ sáp ong của đồng bào Mông. Việc đưa những giá trị này vào học liệu và hoạt động thực hành không chỉ giúp người học tiếp cận di sản một cách trực quan mà còn mở ra khả năng khai thác chất liệu truyền thống trong sáng tạo các sản phẩm công nghiệp văn hóa.

Tiến sĩ Nguyễn Hoa Mai, Viện Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cũng chỉ ra rằng, dù người học đã có nhận thức tích cực về bản sắc văn hóa và trách nhiệm xã hội trong sáng tạo nghệ thuật, khả năng kết hợp chất liệu truyền thống với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại vẫn còn những hạn chế. Việc tích hợp các giá trị văn hóa vào chương trình, học liệu và đánh giá kết quả đào tạo chưa đồng đều. Vì vậy, cần tăng cường hoạt động trải nghiệm di sản, giao lưu với nghệ sĩ, nghệ nhân và phát huy vai trò định hướng của giảng viên.

Với một phiên toàn thể và ba phiên chuyên đề song song, hội thảo còn có sự tham gia, chia sẻ kinh nghiệm của các chuyên gia đến từ Malaysia, Trung Quốc và Hàn Quốc. Những trao đổi về phương pháp giảng dạy nghệ thuật truyền thống, ứng dụng công nghệ và khai thác di sản được kỳ vọng sẽ mang đến thêm những gợi mở cho giáo dục nghệ thuật Việt Nam.

Thông qua hội thảo, các ý kiến và kết quả nghiên cứu được kỳ vọng góp phần hoàn thiện chương trình đào tạo giai đoạn 2026 - 2030, thúc đẩy sự liên kết giữa nhà trường với các chủ thể trong đời sống văn hóa, nghệ thuật, từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục nghệ thuật hiện đại, sáng tạo nhưng vẫn đậm đà bản sắc Việt Nam.