Sau hợp nhất Hải Dương - Hải Phòng, sự kết nối giữa các không gian phát triển đã hình thành nên một hệ sinh thái du lịch “đa giá trị”, “đa trải nghiệm” giữa hai khu vực phía Đông và phía Tây. Sự bổ trợ này không chỉ mở rộng không gian phát triển, mà còn tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù, có chiều sâu và sức cạnh tranh cao. Thành phố sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng, nổi bật như: Tài nguyên du lịch biển đảo đặc sắc với quần đảo Cát Bà, vịnh Lan Hạ, Đồ Sơn, Bạch Long Vĩ; hệ thống tài nguyên văn hóa - lịch sử phong phú với gần 4.000 di tích, trong đó có 2 di sản thế giới, nhiều di tích cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt; Không gian du lịch thuận lợi cho kết nối vùng, đặc biệt với Quảng Ninh, Hà Nội và các tỉnh đồng bằng sông Hồng. Đặc biệt, quần đảo Cát Bà và Côn Sơn - Kiếp Bạc - Thanh Mai - Kính Chủ - Nhẫm Dương đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu về cảnh quan và đa dạng sinh học, tạo động lực quan trọng để Hải Phòng phát triển du lịch biển đảo theo hướng bền vững, nâng tầm quốc tế. Những lợi thế trên là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển các loại hình du lịch biển đảo, du lịch sinh thái, văn hóa, du lịch tâm linh và du lịch trải nghiệm.
Cùng với đó, hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch của thành phố tiếp tục được đầu tư với khoảng 900 cơ sở lưu trú, trong đó có 19 khách sạn 4-5 sao; có 183 doanh nghiệp lữ hành (90 doanh nghiệp lữ hành quốc tế) và gần 1.000 hướng dẫn viên; 36 khu, điểm du lịch (8 khu, 28 điểm du lịch). Hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật đang từng bước được đầu tư, nâng cấp, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của du khách. Đặc biệt, việc phát triển sản phẩm du lịch và hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch ngày càng được quan tâm đã góp phần nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Hải Phòng, từng bước đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách. Trong năm, ngành Du lịch đã phối hợp với các địa phương liên quan xây dựng một số sản phẩm du lịch liên kết gắn với Di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc như: “1 hành trình 5 điểm đến di sản thế giới”, “Theo dấu chân Tam Tổ Trúc Lâm”, “Khám phá Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc”, triển khai xây dựng sản phẩm du lịch mới tour đêm “Dấu thiêng Hàng Kênh” tại đình Hàng Kênh. Bên cạnh đó là khảo sát, nghiên cứu xây dựng các sản phẩm du lịch gắn với giá trị văn hóa - lịch sử, tiêu biểu như các chương trình du lịch theo chủ đề Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm…
Thành phố cũng tăng cường quảng bá trên các nền tảng số, mạng xã hội và thông qua hệ thống KOLs (người có tầm ảnh hưởng); tham gia các hội chợ, sự kiện du lịch lớn trong nước và quốc tế nhằm mở rộng thị trường khách và nâng cao hình ảnh điểm đến Hải Phòng. Nhiều sự kiện xúc tiến quy mô đã được tổ chức như: Hội nghị Xúc tiến điểm đến du lịch Hải Phòng; Liên hoan Ẩm thực món ngon Hải Phòng thu hút khoảng 25.000 lượt khách; Hội thảo Phát triển du lịch đường thủy với hơn 160 đại biểu. Đồng thời, triển khai xây dựng ứng dụng công nghệ thông tin phát triển du lịch Hải Phòng, tích hợp trong Đề án tổng thể phát triển Du lịch đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Định hướng xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, ứng dụng dữ liệu số, bản đồ du lịch số, nền tảng quảng bá trực tuyến và quản lý điểm đến.
Năm 2025, Hải Phòng đón khoảng 14,5 triệu lượt khách, trong đó có 1,4 triệu lượt khách quốc tế, tổng doanh thu đạt trên 15.200 tỷ đồng. Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành Du lịch vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, như: Bối cảnh kinh tế và chính trị thế giới còn nhiều biến động, đặc biệt là các xung đột kéo dài tại khu vực Trung Đông đang tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu, chi phí vận tải và hoạt động thương mại quốc tế, ngành Du lịch cũng chịu những ảnh hưởng nhất định. Hạ tầng và kết nối chưa đồng bộ, hệ thống giao thông kết nối các điểm du lịch trọng điểm còn hạn chế. Việc xây dựng tour - tuyến mới chưa mạnh; sản phẩm du lịch đêm, du lịch đặc thù, trải nghiệm cao cấp, đội ngũ nhân lực chất lượng cao về quản lý, marketing, vận hành dịch vụ còn thiếu. Quảng bá ra nước ngoài chưa tương xứng với tiềm năng. Việc phối hợp giữa các ngành, địa phương đôi lúc chưa đồng bộ… đã tác động đến nhu cầu du lịch của du khách trong và ngoài nước, nhất là khách du lịch nội địa; tăng trưởng giữa thị trường khách quốc tế và nội địa không đồng đều, không ổn định, cạnh tranh giữa các điểm đến, các khu, điểm du lịch diễn ra ngày càng gay gắt cũng ảnh hưởng đến sự tăng trưởng du lịch của thành phố.
Với mục tiêu đón trên 16 triệu lượt khách trong năm 2026, Hải Phòng sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững. Tiếp tục triển khai thực hiện Luật Du lịch; Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Xây dựng và tổ chức thực hiện các Đề án: Tổng thể phát triển du lịch thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quảng bá xúc tiến du lịch Hải Phòng giai đoạn 2026 - 2030. Xây dựng, trình UBND thành phố Quy chế Quản lý hoạt động du lịch và phương tiện thủy nội địa phục vụ khách du lịch trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, Đặc khu Cát Hải, thành phố Hải Phòng. Xây dựng, ban hành Bộ tiêu chí Du lịch xanh của thành phố Hải Phòng. Tham mưu xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Cát Bà, Côn Sơn - Kiếp Bạc là Khu du lịch quốc gia; Tổ chức khảo sát, đánh giá, lập hồ sơ thẩm định; thẩm định khu, điểm du lịch, các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch.
Đẩy mạnh công tác xúc tiến, quảng bá điểm đến Hải Phòng, mở rộng thị trường khách du lịch, quảng bá du lịch Hải Phòng, Di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà, Di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc, làm nổi bật sự hòa trộn độc đáo của văn hóa xứ Đông và con người đất Cảng trên các nền tảng số (Website, Fanpage, TikTok, Instagram, YouTube…) và thông qua phát động, tổ chức các cuộc thi ảnh đẹp, videoclip, du lịch Hải Phòng nhằm thu hút sự quan tâm của du khách trong nước, quốc tế. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, năng lực cạnh tranh của du lịch thành phố. Đặc biệt là chất lượng sản phẩm mới như du lịch đường thủy, du lịch đường sắt, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí ở các khu vực vùng mặt nước được hoạt động; sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử, trải nghiệm gắn với bảo vệ môi trường và hướng nghiệp dành cho học sinh trên địa bàn thành phố; tăng cường liên kết, hợp tác phát triển du lịch với các địa phương trong nước, quốc tế.
Đẩy mạnh khai thác, nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch foodtour Hải Phòng gắn với phát triển bền vững sản phẩm Hải Phòng City tour. Tiếp tục thực hiện phát triển giá trị tăng cường đối với sản phẩm Hải Phòng City tour nhằm khai thác giá trị văn hóa, ẩm thực và kiến trúc đô thị. Tích cực tham gia các hội chợ, chương trình, sự kiện nhằm kích cầu du lịch và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, tìm kiếm cơ hội hợp tác, đầu tư. Triển khai các hoạt động tuyên truyền, quảng bá du lịch Hải Phòng tại một số thị trường trọng điểm quốc tế khu vực Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ.
Du lịch là ngành kinh tế mang tính tổng hợp, có tác động rất lớn đến các ngành, lĩnh vực khác. Với tinh thần chủ động, đổi mới, sáng tạo để tăng trưởng, phát triển nhanh và bền vững, hoạt động du lịch sẽ tiếp tục phát triển góp phần mang lại hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp và đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của thành phố. Trong 05 tháng đầu năm 2026, du lịch Hải Phòng ước đón và phục vụ 5.976.000 lượt khách (trong đó 497.000 lượt khách quốc tế, 5.479.000 lượt khách trong nước), doanh thu ước đạt 7.170 tỷ đồng. Tháng 5 năm 2026, thành phố Hải Phòng ước đón 1.850.000 lượt khách du lịch (trong đó, 108.542 lượt khách quốc tế, 1.741.458 lượt khách trong nước). Những kết quả đó cho thấy xu hướng tăng trưởng tích cực của ngành Du lịch - đang từng bước khẳng định vai trò là một ngành kinh tế quan trọng của thành phố, đồng thời mở ra nhiều dư địa phát triển trong thời gian tới.
Bài và ảnh: THANH TRẦN
Nguồn: Tạp chí VHNT số 646, tháng 6-2026
