Kon Pring giữa gió núi mây ngàn

Không khí lạnh có lẽ là đặc sản của xã Măng Đen, nhất là vào sáng sớm và tối muộn. Tôi đã cảm nhận được cái lạnh len lỏi qua từng kẽ tay làm lòng se sắt khi lưu trú ở thị trấn nằm giữa gió núi mây ngàn.

Tôi đến làng Kon Pring khi nắng đã ngả về chiều, bầu trời xanh trong vời vợi. Lúc này, hơi lạnh vẫn còn phảng phất giữa gió ngàn.

Đoạn đường di chuyển đến làng chỉ cách trung tâm xã Măng Đen gần 5km. Từ trên dốc cao nhìn xuống dưới, ngôi làng xinh đẹp, yên bình hiện ra, vẽ nên nét chấm phá thi vị giữa núi đồi. Cả một thung lũng ngút ngàn màu xanh ruộng đồng. Phía xa, ánh nắng mơn man trên mái nhà rông. Thấp thoáng những nếp nhà sàn truyền thống của cộng đồng người dân tộc Mơ Nâm (một nhánh của dân tộc Xê Đăng) sống quần tụ dần thu vào tầm mắt.

Xe chậm rãi xuôi về phía dưới khám phá ngôi làng nhỏ. Khi đứng giữa ngôi nhà rông rộng lớn được lợp mái tranh cao chót vót vươn lên nền trời ngát xanh, nhìn về Dân tộc Mơ Nâm phía xa, xung quanh là những trập trùng núi đồi, rừng thông vi vu trong gió chiều, tạo nên một khung cảnh thật nên thơ. Được hít thở, chạm vào một không gian khoáng đạt như vậy, ai cũng có thể cảm nhận được bầu không khí trong lành, mát mẻ khiến tâm hồn thư thái, nhẹ bẫng giữa thiên nhiên.

Dạo quanh con đường làng quanh co ngập tràn sắc hoa lung linh trong nắng chiều cao nguyên, du khách sẽ nhận ra vẻ mộc mạc, dung dị toát lên từ mỗi nếp nhà đã ngả màu thời gian. Nhà ở đây hầu hết được làm bằng gỗ, lợp mái ngói hoặc mái tranh nên khi bước vào bên trong luôn cảm nhận được không khí mát mẻ, thoáng đãng. Bên ngoài, những hàng rào được dựng lên khá đơn giản bao quanh khoảng sân rộng tinh tươm và khá sạch sẽ.

Kon Pring vốn là một ngôi làng yên bình với nhịp sống chậm rãi mà an nhiên. Trước kia, người dân vẫn làm công việc ruộng nương, trồng cây công nghiệp ngắn ngày, cây dược liệu, cây ăn quả là chính. Những năm gần đây, vẻ đẹp tiềm ẩn của làng Kon Pring dần được nhiều người biết đến. Cứ người nọ mách người kia, du khách tìm đến làng mỗi ngày một đông. Năm 2018, Kon Pring đã được công nhận là Làng văn hóa du lịch cộng đồng với kỳ vọng bảo tồn, phát huy những giá trị truyền thống của đồng bào Mơ Nâm - một dân tộc thiểu số với nhiều nét đặc trưng riêng, sinh sống lâu đời trên vùng đất này.

Ông Abrôn - Trưởng làng Kon Pring chia sẻ: Làng Kon Pring hầu như lúc nào cũng có khách, nhờ đó bà con trong làng có nguồn thu bằng việc bán các sản phẩm du lịch do người dân tự làm nên, cung cấp các món ngon đặc trưng cho khách thưởng thức… Đội cồng chiêng, biểu diễn nhạc cụ và âm nhạc dân tộc truyền thống có thu nhập khá ổn định từ việc tham gia biểu diễn phục vụ du khách khi đến thăm làng. Hiện nay, làng vẫn còn duy trì được các nghề truyền thống từ xa xưa và một số lễ hội đặc trưng. Nếu may mắn đến làng vào những dịp này, bạn sẽ được vui hội làng giữa men say tình Kon Pring.

Không chỉ sở hữu cảnh quan đẹp, điểm làm nên sức hấp dẫn khó cưỡng của Làng du lịch cộng đồng Kon Pring chính là những trải nghiệm văn hóa truyền thống đặc sắc. Có lẽ, điều đáng quý nhất khi đến đây là không chỉ dừng lại ở việc tham quan mà hướng đến trải nghiệm đa dạng trong cùng một hành trình.

Kon Pring vẫy gọi du khách

Ông Đinh Văn Dương - Bí thư chi bộ làng Kon Pring thông tin: Trong làng có 80 hộ dân, khá nhiều hộ gia đình tận dụng ngôi nhà của mình làm nơi đón khách du lịch. Trong đó có nhà của trưởng làng Abrôn hoạt động khá hiệu quả. Mỗi góc nhà được trang trí đơn giản, tất cả vật dụng đều bằng gỗ, đậm nét văn hóa bản địa. Người dân biết giữ gìn bản sắc từ cảnh quan, nếp nhà đến cách ăn mặc, sinh hoạt, tín ngưỡng… khi tham gia tổ chức hoạt động du lịch cộng đồng, dịch vụ homestay. Nhờ phát triển du lịch, đời sống của bà con nơi đây ngày càng được cải thiện.

Trong lúc dạo quanh làng, chúng tôi ghé ngang nhà chị Y Phương (sinh năm 1977) - ngôi nhà gỗ 2 gian nằm chênh vênh phía đồi cao. Lúc này, gia đình chị đang chuẩn bị bữa cơm chiều. Bước vào khoảng sân rộng, người con trai đang nhóm bếp củi để nướng thịt. Trong gian bếp, chị Y Phương cặm cụi nấu cơm. Bên cạnh là cô con dâu đang giã lá mì để làm món lá mì xào cà đắng cùng cá khô. Nhìn về góc nhà sàn, những ché rượu cần được ủ sẵn xếp ngay ngắn để dùng vào những ngày vui. Một nét đẹp bình dị, gần gũi trong cuộc sống thường nhật nhưng để lại dư âm khó quên. Đây là một gia đình 3 thế hệ cùng chung sống vẫn còn giữ khá nguyên vẹn nếp nhà đặc trưng của người dân tộc thiểu số ở làng. Nhà chị Y Phương là một trong số ít những hộ dân không cho khách lưu trú tại nhà nhưng nếu có dịp đến thăm, chúng ta có thể cùng trải nghiệm nét phong tục tập quán đời thường với gia đình chị.

Tôi được gặp Y Tim (sinh năm 2001) tại nhà khi em đang phơi lúa trong khoảng sân rộng được bao quanh bởi hàng rào bằng gỗ khá xinh xắn. Em là một nhân tố tích cực trong đội cồng chiêng của làng. Ngoài những lúc lên nương rẫy, khi rảnh rỗi, em thường xuyên tham gia tập luyện cùng mọi người trong nhóm xoang. Có thời gian em tập làm quản lý, trông nom đón khách cho homestay “Tổ Chim Ri” để rèn luyện và trau dồi thêm kỹ năng. 

Giữa một vùng rừng núi, không gian khoáng đạt, những người dân hiền lành, thật thà sở hữu một nền tảng văn hóa dân tộc đặc sắc đã dần tiếp cận cách làm du lịch bài bản và ngày càng chuyên nghiệp. Bấy nhiêu thôi cũng đã đủ để Kon Pring vẫy gọi du khách.

Hiện nay, ngày càng có nhiều người đến làng Kon Pring đầu tư xây dựng homestay dựa vào giá trị nội tại vốn có của làng. Nhiều cơ sở lưu trú to đẹp hơn mang đến cho du khách nhiều sự lựa chọn với những tên gọi khá ấn tượng như: Tổ Chim Ri, Đồi gió, Góc nhà Rông, Ruộng xanh, Nắng vàng, Nông trang Hoa Trà... Hầu hết các homestay đều được bao bọc bởi không gian xanh mát ngập tràn sắc tím hoa mua giữa thiên nhiên trong lành. Để thu hút du khách, mỗi khu nhà được thiết kế theo phong cách tối giản mang bản sắc vùng miền, duy trì được nét văn hóa của địa phương, phòng ốc bài trí hài hòa cùng nhiều trải nghiệm hấp dẫn nhằm tạo ra sự khác biệt so với những khu vực có sự tương đồng.

Khi hoàng hôn dần buông xuống con đường làng đẹp như tranh vẽ, chưa kịp rời đi mà lòng tôi đã muốn quay trở lại không chỉ thêm một lần…

Bài và ảnh: VÕ THANH THẢO

Nguồn: Tạp chí VHNT số 643, tháng 5-2026