• Là một trong số các đạo diễn đầu tiên làm phim mini-series, anh có thể chia sẻ về quá trình chuẩn bị để ra đời dòng phim này của VFC?

Thời lượng của mini-series chỉ dài khoảng 16-20 tập cho phép người làm phim được làm kỹ lưỡng, chỉn chu hơn từ đề tài đến kịch bản. Chúng tôi có thể đi sâu hơn vào các ngành nghề, ứng dụng thêm kỹ xảo, công nghệ AI để tạo ra những màu sắc phim thú vị. Trước những kỳ vọng, liệu dòng phim này có kích hoạt công nghệ làm phim truyền hình Việt Nam hiện đại hơn không, tôi cho rằng trước tiên nó tạo được cảm hứng cho đội ngũ làm phim. 

Với dự án Đồng hồ đếm ngược, từ tháng 9/2024 tôi bắt đầu lên ý tưởng kịch bản.  Sau 7 tháng để hoàn thành 20 tập kịch bản, tháng 5/2025 tôi bắt đầu quay trong 4 tháng. 5 tháng sau khi quay xong phim mới lên sóng. Sự chuẩn bị kỹ càng này giúp kịch bản và các tính toán đều đầy đủ, chúng tôi hoàn thiện toàn bộ hậu kỳ trước khi phát sóng. Đương nhiên về kỹ xảo có thể chưa bằng phim điện ảnh do hạn chế tài chính, mong khán giả châm chước và chú ý nhiều hơn đến đề tài mới lạ của phim.

• Người ta hình dung phim ngắn đòi hỏi sự cô đọng và phải “đánh thẳng” vào giác quan khán giả. Việc làm phim mini-series có khó hơn phim dài tập không?

Việc phát triển mini-series được coi là hướng đi phù hợp, đáp ứng thị hiếu xem binge-watching (xem liên tục) của khán giả ngày nay. Đây là xu hướng đang diễn ra trên thế giới, đặc biệt khi có sự bùng nổ của các nền tảng streaming (Netflix, Disney+, HBO Max). Hàn Quốc - “cường quốc” của phim truyền hình trong khu vực - những năm gần đây cũng chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng này, chủ yếu do ảnh hưởng của Netflix và các nền tảng OTT (Over-The-Top như Disney+, TVing) đầu tư lớn vào K- content (những nội dung Hàn Quốc), yêu cầu series ngắn hơn để dễ tiêu thụ toàn cầu. Thực ra các dòng phim mini-series đòi hỏi tính sắp xếp rất chặt chẽ, nhiều cú bẻ lái (twist) và cung bậc cảm xúc liên tục. Nó sẽ ít những đoạn “thoại buôn” kéo dài 5-7 phút mà không tải thông tin. Ở mini-series, mọi tình huống và câu chuyện đều được đẩy đi liên tục. Dòng phim truyền hình truyền thống vẫn có sự giao đãi, nhưng ở đây chắc chắn sẽ rất ít và ngắn. Việc thực hiện dòng phim này có khó hay không không chỉ phụ thuộc vào các đạo diễn mà còn liên quan tới các yếu tố khác, đặc biệt là kịch bản.

• Hiện nay kịch bản đang rất khan hiếm. VFC làm thế nào để có được những kịch bản lạ với đề tài đặc sắc để đi đường dài với dòng phim này?

Điều này đòi hỏi đội ngũ biên tập của VFC phải tìm kiếm thêm các cộng tác viên bên ngoài. Trong ba bộ mini-series lần này, ý tưởng đều xuất phát từ đạo diễn: Đồng hồ đếm ngược bắt đầu từ ý tưởng của tôi, phim Lời hứa đầu tiên xoay quanh đề tài Hoa hậu của đạo diễn Nguyễn Đức Hiếu và Lửa trắng của đạo diễn Bùi Quốc Việt.

Với cá nhân tôi, tôi muốn làm những gì chỉn chu nhất, có sự sắp đặt về ngôn ngữ hình ảnh, âm thanh và dàn cảnh (mise-en-scène). Trước đây khi vừa quay vừa phát, tính sắp đặt cầu kỳ thường bị giảm bớt. Với dòng phim này, tôi được thỏa mãn những gì mình đã học trong trường và làm nghề một cách chỉn chu nhất. Đây là bước thử nghiệm, nếu khán giả đón nhận, chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì dòng mini-series vào khung giờ đặc biệt tối thứ bảy. Khung giờ này thường đông khách và đối tượng khán giả đa dạng hơn.

Ưu điểm cốt lõi của dòng này nằm ở quy trình sản xuất chỉn chu, cho phép có kịch bản hoàn chỉnh và kế hoạch quay dựng kỹ lưỡng trước khi bấm máy. Thời lượng gói gọn trong khoảng 16 - 20 tập tạo điều kiện cho các nhà làm phim khai thác sâu hơn các đề tài mới lạ, đặc biệt và giúp diễn viên nắm bắt tâm lý nhân vật tốt hơn, tránh được áp lực của mô hình vừa quay vừa phát sóng, có những tập không được như ý muốn

• Về vấn đề diễn viên, khán giả truyền hình đôi khi đã thấy nhàm chán vì những gương mặt quá quen thuộc. VFC có chiến lược gì để đổi mới dàn diễn viên không?

Đây là bài toán đau đầu của VFC và các đạo diễn. Chúng tôi luôn mong muốn cộng tác với những gương mặt mới để mang lại hơi thở và sức sống mới cho sáng tác. Tuy nhiên, lượng diễn viên ở miền Bắc không có nhiều lựa chọn.

Chúng tôi đã casting từ những bạn Tik-toker, sinh viên sân khấu đến cả những bạn không học nghệ thuật. Nhưng phim truyền hình có guồng sản xuất rất nhanh, không cho phép có nhiều thời gian để “mài dũa” người mới như phim điện ảnh. Do đó, chúng tôi bắt buộc phải chọn phương án an toàn là những người đã biết diễn hoặc cực kỳ tự tin. Chúng tôi cũng rất muốn mời diễn viên Sài Gòn nhưng còn phụ thuộc vào lịch trình của họ và sự phù hợp của kịch bản. Nếu mời được diễn viên cả hai miền thì chắc chắn phim sẽ hấp dẫn hơn.

• Đồng hồ đếm ngược có lẽ là bộ phim tâm lý xã hội có yếu tố siêu thực đầu tiên của VFC lên sóng truyền hình. Trong phim xuất hiện hình ảnh thần chết và những con số hiện lên chỉ số tuổi thọ của con người trong ánh mắt nhân vật chính. Anh có thấy quá mạo hiểm không khi đưa những yếu tố khá lạ lẫm này lên phim truyền hình  giờ vàng?

 Đây là một trong những nỗ lực làm mới của những người làm phim, tuy nhiên nó   góp phần vào việc khai thác giá trị nhân văn, tình mẫu tử và triết lý về sự hữu hạn của đời người. Việc đưa yếu tố giả tưởng/siêu thực (nhân vật Thành thấy số ngày sống của người khác, hợp đồng với Thần chết) vào phim truyền hình là cách làm nhằm mang lại sự khác biệt so với dòng phim gia đình hay hình sự thông thường. Dù có yếu tố lạ, phim vẫn lấy cốt lõi tâm lý xã hội với câu chuyện “đời”, kịch tính và dàn diễn viên thực lực để giữ chân khán giả.

• Huấn luyện để đóng phim với một chú chó chắc chắn là rất khó. Vậy nhân vật đặc biệt này có gây khó khăn cho anh không? 

 Đúng là khi làm bộ phim này, khó khăn nhất chính là vai chú chó Coddy. Ngay từ lúc đọc kịch bản tôi đã thấy khó vì tập nào chú cũng xuất hiện, phải giao lưu và nói chuyện với diễn viên. Thậm chí có rất nhiều pha hành động (action) để giải cứu, thực sự rất khó. Riêng quá trình tuyển chọn (casting) cho chú chó này đã mất khoảng 2 tháng. Đầu tiên là phải biết nghe lời chủ để thực hiện lệnh ngay lập tức. Nhưng quan trọng nhất là phải linh hoạt trong mọi tình huống. Bình thường các chú chó xiếc chỉ thực hiện được một vài tình huống nhất định, nhưng mỗi phân đoạn phim của chúng tôi hoàn toàn khác nhau, đôi khi phụ thuộc vào diễn viên hoặc bối cảnh thực tế tại hiện trường. Nếu có tình huống cần sửa đổi ngay tại chỗ, Quốc chỉ cần bàn bạc và chỉ 20 phút sau Coddy đã có thể thực hiện được. Đó là điều kiện tiên quyết để chúng tôi chọn Coddy.

• Các đạo diễn VFC có mong ước một ngày nào đó phim Việt Nam sẽ làm được những điều như phim Hàn Quốc, phim Trung Quốc đã làm được trong khu vực không?

Đó là điều chắc chắn. Bất kỳ người làm nghề nào cũng mong muốn phim của mình không chỉ phát cho khán giả trong nước mà còn vươn đến Đông Nam Á hay châu Á. Qua đó, chúng ta giới thiệu về con người, văn hóa và những nét đặc trưng của Việt Nam.

Tôi từng hợp tác nhiều với Nhật Bản (TBS năm 2013), Hàn Quốc (CJ năm 2014-2016 với Tuổi thanh xuân) và Mỹ (Fox năm 2019). Đội ngũ VFC hoàn toàn có thể làm được những bộ phim tốt. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là kinh phí sản xuất còn hạn chế. Ví dụ một tập mini-series của Hàn Quốc có kinh phí từ 600.000 USD đến 1 triệu USD (khoảng 20 tỷ đồng), đương nhiên phim sẽ rất hay. Dù đẳng cấp (level) của mình có thể thấp hơn một chút, nhưng nếu kinh phí được đẩy cao hơn, chắc chắn phim Việt sẽ tốt và chỉn chu hơn nhiều.

• Anh có theo dõi phản ứng của khán giả châu Á với các dòng phim tương tự trên Netflix không?

Khi làm, chúng tôi luôn cập nhật xu hướng của khán giả châu Á và Việt Nam thông qua các phim của Hàn Quốc, Trung Quốc trên Netflix để biết khán giả đang mong muốn điều gì.

Theo tôi, khán giả hiện nay chia làm hai thế hệ. Thế hệ lớn tuổi (ông bà, cha mẹ) thường hợp với dòng phim nhẹ nhàng, tiết tấu chậm như dòng phim Daily (dài khoảng 30 tập). Còn khán giả trẻ (dưới 40 tuổi) đòi hỏi nhịp phim nhanh, tiết tấu dồn dập và đề tài phải mới lạ, không chỉ loanh quanh những chủ đề cũ.

Muốn vươn ra thế giới cần những câu chuyện mang nét văn hóa đặc trưng. Tôi là “con nhà nòi” về sân khấu, bố tôi là đạo diễn, NSND Bùi Đắc Sừ và từ lâu tôi đã mơ ước làm một bộ phim về Chèo. Chắc chắn nếu thực hiện, tôi sẽ làm theo định dạng mini-series để nó ngắn gọn, súc tích và giàu cảm xúc.

• Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!

LÊ MINH CHÂU

Nguồn: Tạp chí VHNT số 635, tháng 2-2026