Cảm xúc Long Thành: Đánh thức ký ức Thăng Long ngàn năm văn hiến

Dưới sự chỉ đạo nghệ thuật của NSND Nguyễn Tiến Dũng - Giám đốc Nhà hát Múa rối Việt Nam, Cảm xúc Long Thành tựa như một bức tranh thủy mặc đầy chất thơ, đưa du khách ngược dòng thời gian về với một Thăng Long - Hà Nội thanh lịch, tao nhã nhưng cũng tràn đầy sức sống của 36 phố phường xưa.

“Chiều sâu văn hiến của mảnh đất Thăng Long, nơi lắng hồn núi sông ngàn năm, đã trở thành nguồn cảm hứng mãnh liệt để chúng tôi tạo nên một cuộc đối thoại mỹ cảm giữa truyền thống và hiện đại. Cảm xúc Long Thành không đơn thuần là một vở diễn, mà là hành trình tìm về cội nguồn” - NSND Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ.

Từ không gian huyền thoại đến nhịp sống phố thị rộn ràng

Vở diễn được xây dựng theo cấu trúc đa tầng:

Hào khí Thăng Long khởi nguồn: Mở đầu chương trình, khán giả như lạc bước vào cõi thực - mơ với sự xuất hiện uy nghi của hình tượng Rồng và Phượng trên nền ánh sáng huyền ảo. Sự xuất hiện của đôi linh vật không chỉ tạo nên màn mở đầu rực rỡ về mặt thị giác mà còn là biểu tượng khẳng định dòng dõi “Con Rồng cháu Tiên”, thể hiện khát vọng vươn lên của một dân tộc chưa bao giờ chịu khuất phục.

Ký ức 36 phố phường hiện hữu: Điểm nhấn chạm đến trái tim người xem chính là phân đoạn tái hiện sống động bức tranh sinh hoạt cổ xưa. Dưới ánh đèn huyền ảo, không gian phố Hàng Đường, Hàng Gai, Hàng Thiếc, Hàng Điếu, Hàng Chiếu, Hàng Bông... dần hiện ra đầy hoài niệm. Linh hồn của phố cổ được thắp sáng bằng tiếng rao hàng rong trầm bổng; gánh hàng hoa rực rỡ sắc màu; đôi vai gầy trĩu nặng của người gánh chiếu thơm mùi nắng mới; xấp báo mới trao tay cùng tiếng bước chân rộn rã của người thợ đánh giày.

Lát cắt văn hóa Tràng An và di sản kiến trúc
Một sáng tạo mang tính đột phá của chương trình là việc đưa tác phẩm hội họa danh tiếng Thiếu nữ bên hoa huệ của họa sĩ Tô Ngọc Vân lên sân khấu Thủy Đình. Nét đẹp thuần khiết, thanh tao của người phụ nữ Hà Thành đầu thế kỷ XX được chuyển thể thành một hoạt cảnh trên mặt nước đầy rung cảm. Đi kèm với đó là hình ảnh quý bà quyền quý trên chiếc xe kéo cổ, những tà áo dài thướt tha dạo bước, khắc họa trọn vẹn nét ứng xử thanh lịch “chẳng thơm cũng thể hoa nhài”.

Bằng ngôn ngữ múa rối giàu tính biểu tượng, khán giả không còn cảm giác đang đứng ngoài xem một vở diễn, mà như đang thực sự “sống trong” không gian Hoàng thành Thăng Long, được chiêm ngưỡng cảnh rước kiệu vinh quy bái tổ của các tân khoa trước cửa Khuê Văn Các, hay cảm nhận vẻ đẹp độc đáo của chùa Một Cột.

Thắp sáng di sản bằng tâm huyết và nỗ lực thầm lặng

Đằng sau những phút giây thăng hoa lung linh trên sân khấu là hành trình nỗ lực và hy sinh thầm lặng của các nghệ sĩ múa rối. Để điều khiển những con rối gỗ chuyển động mềm mại, tự nhiên trên mặt nước, các nghệ sĩ đã phải ngâm mình nhiều giờ đồng hồ dưới làn nước lạnh, đánh đổi bằng biết bao giọt mồ hôi sau tấm màn nhung.

Bên cạnh sự kiên trì của người nghệ sĩ, tư duy đổi mới của tổng đạo diễn - NSND Nguyễn Tiến Dũng đóng vai trò quyết định trong việc nâng tầm diện mạo cho múa rối Việt Nam. NSND Nguyễn Tiến Dũng đã thổi một luồng sinh khí hoàn toàn mới vào các tác phẩm. Những người nghệ sĩ dám thử nghiệm, dám đưa công nghệ ánh sáng đương đại, âm nhạc thử nghiệm và sự kết hợp đa dạng các loại hình sân khấu vào không gian biểu diễn truyền thống. Sự thay đổi ấy không hề làm mất đi bản sắc, mà ngược lại, tôn vinh những nét tinh túy của rối nước, khiến nó trở nên hấp dẫn và dễ dàng chạm đến trái tim của khán giả hiện đại. Múa rối giờ đây không còn bó hẹp trong các trò rối cổ đơn lẻ, mà đã phát triển thành các tác phẩm hoàn chỉnh có cấu trúc chặt chẽ, giàu tính triết lý và đạt giá trị thẩm mỹ cao.

Sự kết hợp giữa công nghệ ánh sáng đa tầng, kỹ thuật dàn dựng thực cảnh cùng sự thử nghiệm táo bạo trong âm nhạc (phối khí lại ca trù, xẩm trên nền nhạc điện tử và Rap) đã giúp di sản trở nên gần gũi, dễ dàng chạm tới cảm xúc của khán giả hiện đại.

Trải nghiệm di sản: Điểm đến không thể bỏ lỡ tại Hà Nội

Sự hòa quyện tinh tế giữa nghệ thuật múa rối nước truyền thống, múa rối cạn đầy sáng tạo cùng những giai điệu dân gian khoác lên mình nhịp thở hiện đại đã biến Cảm xúc Long Thành trở thành một chiếc cầu nối diệu kỳ. Ở đó, ký ức ngàn năm văn hiến không chỉ được đánh thức, mà còn chạm sâu vào trái tim người xem, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu di sản trong lòng thế hệ trẻ.

TỐNG THỊ HẢO TÂM

Nguồn: Đặc san Vietnam Destination Review, số 2, tháng 7-2026