Thứ Năm, 06/08/2026 - 15:34

Ca Huế trên sông Hương - Tiềm năng du lịch đang được đánh thức

Ca Huế là loại hình nghệ thuật mang đậm dấu ấn văn hóa cung đình xưa. Đến với Huế là đến với một miền đất của di sản, âm nhạc và thi ca. Du lịch cố đô mà không trải nghiệm ca Huế trên thuyền rồng ngắm cảnh đẹp của đôi bờ Hương giang thơ mộng và thưởng thức các món ăn đặc sản quả là một thiếu sót lớn.

Đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến Huế để thưởng thức chương trình nghệ thuật ca Huế trên sông Hương

Theo sử sách ghi chép, ca Huế là loại hình âm nhạc bác học được hình thành từ cuối thế kỷ XVII. Giai đoạn phát triển thịnh hành nhất là khoảng đầu thế kỷ XIX đến trước năm 1885 - thời kỳ vàng son rực rỡ của ca Huế, không chỉ được biểu diễn ở chốn cung đình mà còn phổ biến rộng rãi khắp dân gian. Từ năm 1885 đến trước Cách mạng Tháng Tám 1945 là giai đoạn suy thoái của ca Huế do tình hình chính trị - xã hội đất nước rối ren. Từ sau năm 1954, ca Huế dần được hồi phục và phát triển thịnh vượng. Ngày nay, ca Huế không chỉ được biểu diễn trong các sự kiện chính trị, văn hóa lớn của đất nước và quê hương, trong các kỳ Festival Huế, Festival nghề truyền thống Huế mà còn tổ chức thường nhật để phục vụ du khách trong nước và quốc tế.

Trong không gian sông nước hữu tình, ánh đèn đa sắc màu của thuyền rồng lung linh chiếu xuống mặt nước như một bức tranh thủy mặc, được lắng nghe những thanh âm ngọt ngào từ tiếng đàn bầu, đàn nguyệt, đàn tranh ngân vang cùng với giọng ca sâu lắng của các nghệ nhân ca Huế là một thú tao nhã. Ca Huế đã có hơn ba thế kỷ hình thành và phát triển trên mảnh đất Thuận Hóa - Phú Xuân xưa. Trong cái nôi âm nhạc của vùng văn hóa Huế vốn rất đặc thù, ca Huế là loại hình nghệ thuật diễn xướng đặc sắc.

Hiện nay, ca Huế đang ngày càng thu hút du khách trong và ngoài nước đến thưởng ngoạn. Không chỉ trên sông Hương, ca Huế còn được trình diễn ngay cả trong các thính phòng, quán bar, khách sạn tại thành phố Huế. Thưởng thức ca Huế không chỉ là lắng nghe một tiết mục biểu diễn văn nghệ thuần túy mà còn là một hành trình khám phá, cảm nhận nét đẹp văn hóa, âm nhạc và tâm hồn Huế trong từng giai điệu ngân vang, từng ca từ ngọt ngào và những nhạc cụ độc đáo. Du khách khởi hành từ bến Tòa Khâm (49 Lê Lợi, TP Huế) xuống thuyền rồng, di chuyển đến khu vực giữa cầu Phú Xuân với cầu Trường Tiền - nơi thuyền dừng lại để biểu diễn ca Huế. Du khách có thể chọn gói dịch vụ “dài hơi” bao gồm ăn tối, dùng tiệc trà cung đình trên thuyền.

Du khách đủ lứa tuổi đều rất hào hứng, chăm chú lắng nghe ca Huế

Trong không gian giữa mặt nước và bầu trời xanh mát, trên chiếc thuyền bồng bềnh giữa dòng sông, vừa nhâm nhi các món ẩm thực lừng danh của Huế, vừa thưởng thức những giọng ca ngọt ngào, đắm say và không quên ngắm cảnh đẹp lung linh của cả thành phố về đêm thật là một trải nghiệm vô cùng đáng nhớ. Thuyền rồng xuôi dòng sông Hương chở du khách qua các địa danh nổi tiếng của Huế như cầu Trường Tiền, cầu Phú Xuân, nhà hàng nổi sông Hương hoặc ngược lên cầu Dã Viên hay chùa Thiên Mụ; đến giữa dòng nước thuyền sẽ neo lại giữa sông, tắt máy (động cơ) để đảm bảo âm thanh được trong trẻ, xuyên suốt cho quá trình biểu diễn. Chương trình ca Huế trên sông Hương bắt đầu bằng các nhạc khúc trữ tình, nhã nhạc cung đình: Xuân Phong, Long Hổ, Lưu Thủy, Kim Tiền…

Tiếp theo là các điệu hò Huế đối đáp và tân nhạc Huế. Các nghệ sĩ thường sử dụng các nhạc cụ truyền thống: đàn nguyệt, đàn nhị, đàn tranh, sáo và phách tạo nên âm hưởng sâu lắng, trữ tình; sau đó là chương trình giao lưu văn nghệ giữa du khách với các nghệ sĩ, giúp du khách hiểu thêm về lịch sử, văn hóa Huế và ý nghĩa của dòng nhạc này. Sau phần biểu diễn ca Huế, du khách được mời thả đèn hoa đăng trôi bồng bềnh, rực rỡ trên sông Hương. Đây là một phong tục truyền thống mang ý nghĩa tâm linh huyền bí, nguyện cầu cuộc sống bình an và may mắn đến với mọi người, mọi nhà. Những chiếc đèn hoa đăng làm bằng giấy, sáp lung linh trên dòng Hương Giang tạo nên khung cảnh huyền ảo, nên thơ, trữ tình, say đắm lòng người. Các buổi biểu diễn ca Huế trên sông Hương thường được tổ chức buổi tối để du khách chiêm ngưỡng trọn vẹn khung cảnh thơ mộng, vẻ đẹp kỳ diệu, cổ kính của dòng sông khi thành phố đã lên đèn: “Dạ thưa xứ Huế bây giờ/ Vẫn còn núi Ngự bên bờ sông Hương” (thơ Bùi Giáng). Dưới ánh trăng mờ ảo rọi xuống mặt nước, gió thoảng hương thơm dịu nhẹ, thêm thanh âm trong trẻo của tiếng đàn bầu, giọng ca Huế… tất cả tạo nên một bức tranh sống động, lung linh và huyền ảo khi màn đêm buông xuống. Âm nhạc cung đình xưa hòa quyện cùng không gian yên ả, trầm mặc của vùng đất cố đô và nụ cười thân thiện, dễ mến của người con gái Huế đã tạo nên một trải nghiệm không thể tìm thấy ở bất cứ nơi đâu.

Ca Huế là loại hình nghệ thuật có nguồn gốc từ những điệu nhạc trong cung đình, xưa kia chỉ được biểu diễn trong các phủ chúa và dần lan tỏa vào đời sống dân gian, trở thành nét sinh hoạt văn hóa thấm sâu vào máu thịt của người dân Huế. Năm 2015, Bộ VHTTDL đã đưa ca Huế trên sông Hương vào danh mục “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”. Đến với ca Huế không chỉ để thưởng thức một dòng nhạc thuần túy mà còn tìm về nguồn cội văn hóa cha ông, tìm về miền ký ức của cố đô di sản.