Truyền thuyết và địa danh lịch sử

Theo Quốc lộ 20 từ TP.HCM lên Đà Lạt, khi đến chân đèo Prenn (nhìn sang bên trái) có 2 ngọn núi cao liền nhau bồng bềnh trong sương trắng. Đỉnh núi phía trước cao hơn (1.756 mét) - giống hình đầu con voi; phần cuối dài ra và hạ thấp xuống ở cuối đỉnh giống vòi voi; đỉnh núi sau thấp hơn và phình ra (tựa thân voi). Đứng từ xa nhìn lên giống như một chú voi phủ phục; từ rất lâu, người dân địa phương gọi là Núi Voi.

Núi Voi gắn với truyền thuyết về một câu chuyện tình lãng mạn. Rằng, ngày xưa, ở khu vực La Ngư Thượng có đôi trai gái yêu nhau thắm thiết. Chàng trai tên là K’Lang - con trai tộc Lát rất giỏi săn bắn và yêu muôn thú; người con gái tên là Bian - con gái tù trưởng K’jrềnh tộc Sre xinh đẹp, giỏi đan lát và có giọng hát rất hay khiến muôn thú phải ngẩn ngơ. Trong một lần vào rừng săn bắn, chàng K’Lang phát hiện một chú voi con bị mắc bẫy của bọn săn trộm, chàng đã mang về nhà chăn sóc, đến khi chú voi con khỏe mạnh chàng thả lại vào rừng. Biết chuyện, đàn voi lớn tìm đến trả ơn và xem chàng K’Lang và nàng Bian là ân nhân…

Dù đôi trẻ yêu nhau thắm thiết nhưng do 2 bộ tộc có mâu thuẫn truyền kíp nên cha nàng Bian nhất quyết ngăn cản không cho hai người kết hôn. Buồn tình, đôi trai tài gái sắc đưa nhau đến vùng La Ngư Thượng (khu vực hồ Tuyền Lâm ngày nay) ngồi bên nhau trò chuyện, ca hát cho đến kiệt sức và chết. Nghe tin ân nhân qua đời, đàn voi kéo về để chịu tang. Hai con voi lớn đầu đàn vì đi xa kiệt sức đã chết dưới chân đèo Prenn - trở thành Núi Voi ngày nay. Người dân tộc bản địa đặt tên núi là “Bơ nơm Rơ Was” (Núi Voi - tiếng K’Ho)…

Có địa thế hiểm trở, điểm nối giữa Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, nên trong kháng chiến chống Pháp và Mỹ, Núi Voi trở thành căn cứ địa của cách mạng. Hiện nay, khu căn cứ Núi Voi vẫn còn lưu giữ nhiều dấu tích như: các hầm chiến đấu, hệ thống đường hầm hoạt động bí mật của lực lượng cách mạng năm xưa. Năm 2013, Khu căn cứ kháng chiến Núi Voi được công nhận là Khu di tích lịch sử cấp tỉnh.

Phía dưới chân Núi Voi là Làng Đarahoa. Tương truyền, ngày xưa làng này do cha nàng Bian cai quản. Nhờ đan lát giỏi nên nàng Bian đã dạy nghề cho con cháu người K’Ho và duy trì cho đến ngày nay. Làng Đarahoa còn có tên là “Làng Gà”. Tên gọi này bắt nguồn từ bức tượng một con gà trống bằng xi măng cao 3,2m, nặng chừng 8 tấn, có đôi chân to khỏe với 9 chiếc cựa. Bức tượng đặt trên một mô đất cao 1,5m ngay giữa Làng Đarahoa. Chẳng ai còn nhớ tượng Gà do ai xây và có tự bao giờ, họ chỉ biết Làng Đarahoa được người ta gọi “Làng Gà” cũng từ lâu lắm rồi…

Tuyến du lịch dã ngoại hấp dẫn

Quần thể Núi Voi - khu rừng già Núi Voi và Làng Gà (Đarahoa) nhiều năm qua đã hình thành tuyến du lịch leo núi, dã ngoại rất hấp dẫn đối với khách du lịch. Trước đây, đã có một Công ty du lịch đầu tư một số hạng mục phục vụ khách du lịch như: Xây dựng khu nhà sàn, thiết kế những ngôi nhà trên cây, khu trưng bày sản phẩm… Nhưng vì nhiều lý do nên những năm qua, tuyến du lịch Núi Voi - Làng Gà bị “bỏ quên” và trở thành tuyến du lịch tự phát…

Toàn bộ tuyến du lịch này dài chừng 8km (trong đó, 6km đường rừng và 2km đường bằng). Điểm xuất phát từ Khu du lịch Quốc gia hồ Tuyền Lâm - Đà Lạt, điểm kết thúc hành trình là “Làng Gà” - thôn Đarahoa, xã Hiệp An, huyện Đức Trọng (nay là xã Hiệp Thạnh – tỉnh Lâm Đồng).

 Để trải nghiệm tuyến du lịch này, du khách có thể chọn cung đường mạo hiểm nhưng thú vị bằng cách men theo triền đồi phủ đầy lá thông khô, thám hiểm sự hùng vĩ, kỳ thú của Núi Voi. Với cung đường này, càng lên cao, du khách càng khám phá những điều vô cùng thú vị của thiên nhiên với những con suối nhỏ nước chảy vắt ngang lối đi, thỏa thích ngắm hoa lan rừng đủ màu sắc treo trên những thân cây cổ thụ; gặp một hồ nước trong xanh giữa bốn bề rừng núi hoang sơ, chinh phục đỉnh Pin Hatt để quan sát toàn cảnh Đà Lạt bồng bềnh trong sương giăng. Đặc biệt, trên tuyến du lịch này, du khách sẽ tận mắt ngắm rừng thông đỏ quý hiếm có tên trong Sách Đỏ Việt Nam, với 411 cây từ 200 - 500 tuổi đã được đánh số, định vị tọa độ để quản lý bảo vệ nghiêm ngặt và gặp những cây phong màu lá thay đổi theo mùa rất thi vị…

Kết thúc hành trình ngay dưới chân núi, du khách sẽ dừng chân tại một ngôi làng cổ của người K’Ho - Cill với trên 300 hộ gia đình người dân tộc bản dịa sinh sống  - Làng Gà Đarahoa. Tại đây, du khách sẽ được tham quan, tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, đan lát; tìm hiểu về văn hóa, cuộc sống dân dã nhưng đậm chất Tây Nguyên và hòa mình vào nhịp cồng chiêng, rượu cần của người bản địa…

Nhằm khôi phục, đưa vào khai thác tuyến du lịch hấp dẫn và có ý nghĩa này phục vụ du khách, năm 2022, UBND huyện Đức Trọng (cũ) đã phối hợp với các ngành chức năng địa phương và Sở VHTTDL tỉnh Lâm Đồng tổ chức đoàn khảo sát thực tế toàn bộ tuyến du kịch Núi Voi và các điều kiện liên quan để định hướng phát triển tuyến du lịch “Núi Voi  - Làng Gà”, nhằm xây dựng và phát triển một loại hình du lịch mới, quảng bá tiềm năng du lịch của địa phương trong những năm tới.

Theo lãnh đạo địa phương, việc khai thác, hoạt động tuyến du lịch mới này,  không quá chú trọng việc thu ngân sách mà nhằm tạo ra sản phẩm du lịch mới, hấp dẫn; kết hợp phát triển du lịch với giáo dục truyền thống yêu nước, truyền thống cách mạng và bảo vệ môi trường cho Nhân dân, nhất là đối với giới trẻ, thanh thiếu nhi, học sinh, sinh viên. Bởi Núi Voi là một địa danh lịch sử, còn Làng Gà là “dấu tích” của nền văn hóa giàu truyền thống bản địa không thể để tự phát, mai một…

Nhờ đó, tuyến du lịch đã ngoại Núi Voi - Làng Gà đã xây dựng thêm một số hạng mục và đưa vào khai thác, trở thành điểm đến hấp dẫn và ý nghĩa đối với khách du lịch mỗi khi đến với phố núi sương mù Đà Lạt…

Bài và ảnh: THANH DƯƠNG HỒNG

Nguồn: Tạp chí VHNT số 646, tháng 6-2026