Sự kiện thu hút sự tham gia của hơn 100 đại biểu đại diện cho 45 liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia, cùng lãnh đạo các Sở VHTTDL từ nhiều tỉnh, thành phố, các chuyên gia, huấn luyện viên, vận động viên. 

Phát biểu định hướng của hội thảo, PGS,TS Nguyễn Danh Hoàng Việt, Cục trưởng Cục TDTT Việt Nam, nhận định rằng ngành Thể thao đang đứng trước bước ngoặt phải thay đổi toàn diện tư duy quản lý. Ngành Thể thao không thể duy trì phương thức tổ chức theo lối cũ vốn chỉ tập trung vào công tác chuyên môn thuần túy. Thay vào đó, mỗi sự kiện thể thao cần được thiết kế chuyên nghiệp, có cá tính riêng và đạt đến trình độ dàn dựng tương tự như các chương trình đại nhạc hội (concert), nhằm thu hút khán giả, gia tăng giá trị thương mại và tạo nguồn thu bền vững cho tổ chức. 

Quản trị chiến lược và phương pháp luận xây dựng đề án

Trình bày chuyên đề về tư duy quản trị và kỹ năng xây dựng đề án, TS Lê Cẩm Hà (Học viện Hành chính và Quản trị công) nhấn mạnh rằng sự thất bại hoặc thiếu hiệu quả của nhiều sự kiện thể thao xuất phát từ khâu lập kế hoạch ban đầu thiếu tính khoa học. Quá trình xây dựng một đề án tổ chức sự kiện thể thao chuẩn mực đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các căn cứ pháp lý, đánh giá chính xác thực trạng nguồn lực và xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện. 

TS Lê Cẩm Hà đã hệ thống hóa quy trình xây dựng đề án thông qua mô hình phân tích cấu trúc. Trong đó, ban tổ chức cần thực hiện phân tích SWOT (Ðiểm mạnh, Ðiểm yếu, Cơ hội, Thách thức) cho từng công đoạn vận hành, đồng thời thiết lập bộ chỉ số đo lường hiệu suất (KPI) cụ thể cho từng bộ phận. Lập kế hoạch không dừng lại ở việc phân bổ ngân sách hay tiến độ thời gian, mà phải xây dựng được các kịch bản dự phòng cho những biến cố về an ninh, y tế, thời tiết và sự cố truyền thông. 

Khái niệm giá trị và mô hình xây dựng kế hoạch 6 bước

Cùng tiếp cận ở góc độ quản trị sự kiện, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ðầu tư Natuh, đưa ra phương pháp luận về việc tạo lập giá trị cho sự kiện thể thao. Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, thước đo thành công của một giải đấu không chỉ nằm ở số lượng vận động viên tham dự hay số lượng huy chương được trao, mà phải được đánh giá bằng giá trị xã hội, tác động thương hiệu và khả năng kết nối cộng đồng. 

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy giới thiệu mô hình lập kế hoạch 6 bước ứng dụng trong thực tiễn vận hành sự kiện, đòi hỏi nhà quản lý phải trả lời xuyên suốt hai câu hỏi cốt lõi: 

1. Hoạt động này tạo ra giá trị cho ai?

2. Hoạt động này tạo thêm giá trị gì cho các hoạt động khác trong hệ sinh thái?

Phương pháp tiếp cận này đòi hỏi nhà tổ chức phải đặt các đối tượng thụ hưởng - bao gồm vận động viên, khán giả, nhà tài trợ, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương - vào trung tâm của quy trình thiết kế sự kiện. Việc liên kết các lợi ích này giúp tối ưu hóa nguồn lực và gia tăng giá trị thặng dư cho toàn bộ giải đấu. 

Truyền thông số và tiếp thị thể thao hiện đại  

Trong chuyên đề về truyền thông và marketing thể thao, ThS Nguyễn Tuyết Hoa - Chuyên gia truyền thông thuộc Hội đồng Olympic châu Á (OCA), phân tích sự khác biệt căn bản giữa tư duy truyền thông truyền thống và hiện đại. Phương thức truyền thông truyền thống thường mang tính thụ động: chỉ tập trung phát tin tức sau khi sự kiện đã diễn ra (Post-Event) và phục vụ mục tiêu báo cáo hành chính. Trái lại, truyền thông thể thao hiện đại vận hành theo cơ chế chủ động tạo dựng nhu cầu, bắt đầu từ rất lâu trước khi giải đấu khởi tranh (Pre-Event). 

Ðể minh họa cho luận điểm này, ThS Nguyễn Tuyết Hoa đưa ra nghiên cứu so sánh đối chiếu giữa hai mô hình: 

Mô hình định hướng công nghệ và thương hiệu toàn cầu (Tech-driven / Global Branding): Ðược áp dụng tại Ðại hội Thể thao châu Á lần thứ 19 (ASIAD 19) tại Hàng Châu, Trung Quốc. Sự kiện này sử dụng công nghệ số để biến toàn bộ quá trình chuẩn bị thành các chiến dịch truyền thông tương tác, thu hút sự chú ý của công chúng toàn cầu. 

Mô hình định hướng hành chính nội bộ (Administration-driven): Khai thác tại Ðại hội Thể thao Toàn quốc 2022 tại Việt Nam, nơi công tác truyền thông chủ yếu dừng lại ở việc đưa tin sự vụ, chưa tạo được làn sóng quan tâm sâu rộng trong cộng đồng. 

ThS Nguyễn Tuyết Hoa nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến lược tiếp cận trực tiếp khán giả (Direct-to-Fan). Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các cơ quan báo chí truyền thống, ban tổ chức sự kiện thể thao cần chủ động xây dựng nền tảng dữ liệu người hâm mộ (Customer Data Platform - CDP). Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tự động hóa sáng tạo nội dung, kết hợp với việc biến chính các vận động viên và huấn luyện viên thành những kênh truyền thông vệ tinh, sẽ giúp tối ưu hóa chi phí và gia tăng diện bao phủ của sự kiện. 

Mô hình TikTok-First và tối ưu hóa tương tác trên nền tảng số

Ðánh giá về xu hướng tiêu dùng nội dung thể thao trên nền tảng video ngắn, ông Lưu Ðăng Hải - Quản lý Ðối tác Chiến lược Thể thao TikTok Ðông Nam Á, trình bày chuyên đề về ứng dụng tư duy “TikTok-First” trong quảng bá sự kiện. Dữ liệu thống kê cho thấy trung bình cứ 8 người dùng nền tảng TikTok thì có 1 người chủ động tìm kiếm các nội dung liên quan đến thể thao. Thời lượng truy cập bình quân của người dùng đạt trên 90 phút mỗi ngày, tương đương thời gian thi đấu của một trận bóng đá chính thức. 

Ðể khai thác hiệu quả tập khách hàng này, ông Lưu Ðăng Hải đề xuất cấu trúc nội dung thể thao dựa trên 4 trụ cột chính: 

1. Thông tin (Information): Cung cấp lịch thi đấu, kết quả, thông số chuyên môn chính xác. 

2. Cảm xúc (Emotion): Khai thác những khoảnh khắc nỗ lực, niềm vui chiến thắng hoặc sự tiếc nuối của vận động viên. 

3. Cá tính và Ðời thường (Personality): Khai thác góc nhìn sau hậu trường, hậu cảnh sinh hoạt và tính cách cá nhân của các ngôi sao thể thao. 

4. Sự tham gia (Participation): Tạo ra các thử thách (challenges), khuyến khích người hâm mộ tự sáng tạo nội dung liên quan đến giải đấu. 

Phương pháp luận được ông Lưu Ðăng Hải đưa ra để duy trì sức nóng cho sự kiện là mô hình vòng đời nội dung 4P: 

Plan (Lập kế hoạch): Xác định thông điệp và danh mục nội dung trước sự kiện. 

Produce (Sản xuất): Thực hiện các video ngắn có độ dài tối ưu, tập trung vào yếu tố thị giác. 

Participate (Tương tác): Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng sáng tạo nội dung và khán giả. 

Prolong (Kéo dài): Duy trì chuỗi nội dung khai thác sau sự kiện để giữ chân người hâm mộ. 

Thông qua mô hình Kim tự tháp Nội dung (Content Pyramid), Ban tổ chức có thể biến một sự kiện diễn ra trong vài ngày thành một chiến dịch truyền thông kéo dài nhiều tuần, từ đó tối đa hóa giá trị thương hiệu cho các nhà tài trợ. 

Chuyển đổi số, SportTech và cấu trúc kinh tế thể thao bền vững

Trong bài trình bày về chuyển đổi số và kinh tế thể thao, PGS,TS Ðỗ Văn Hùng phân tích sâu vai trò của công nghệ thể thao (SportTech) như một động lực then chốt để thay đổi cấu trúc doanh thu của các tổ chức thể thao. Chuyển đổi số không đơn thuần là việc lập website hay tài khoản mạng xã hội, mà là quá trình tái cấu trúc toàn bộ quy trình vận hành bằng công nghệ. 

Các công nghệ cốt lõi được PGS,TS Ðỗ Văn Hùng nhấn mạnh bao gồm: 

Hệ thống phân tích dữ liệu chuyên môn và hiệu suất VÐV: Hỗ trợ nâng cao chất lượng chuyên môn cho giải đấu. 

Mô hình Vận động thông minh (Smart Stadiums): Tích hợp hệ thống kiểm soát ra vào tự động, vé điện tử (e-ticketing) và thanh toán không dùng tiền mặt. 

Nền tảng phát sóng qua Internet (OTT): Giúp cá nhân hóa trải nghiệm xem thể thao và tạo cơ sở để thương mại hóa bản quyền truyền thông số. 

PGS,TS Ðỗ Văn Hùng chỉ ra rằng, việc ứng dụng công nghệ sẽ mở ra các trụ cột doanh thu mới ngoài vé và tài trợ truyền thống. Ðó là thu nhập từ bản quyền nội dung số, kinh doanh vật phẩm lưu niệm số, và đặc biệt là sự kết hợp giữa thể thao quần chúng với du lịch (Sports Tourism). 

Bên cạnh đó, xu hướng quản trị thể thao hiện đại đòi hỏi phải tích hợp các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Các giải đấu cần có kế hoạch đo lường và giảm thiểu dấu chân carbon, hạn chế rác thải nhựa, và áp dụng công nghệ số để quản trị minh bạch, hướng tới sự phát triển bền vững. 

Thể thao hòa nhập - Kết nối nguồn lực và tạo lập giá trị xã hội

Một phần quan trọng của hội thảo là phiên tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Kết nối nguồn lực thúc đẩy phát triển thể thao hòa nhập”. Tọa đàm tập trung giải quyết bài toán phát triển thể thao cho người khuyết tật từ góc nhìn quản trị chuyên nghiệp. 

Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Ðức Thọ, Tổng thư ký Ủy ban Paralympic Việt Nam, nêu lên vấn đề: “Sau khi lễ bế mạc kết thúc, điều gì còn ở lại?”. Ông Trần Ðức Thọ khẳng định cần phải xóa bỏ hoàn toàn tư duy xem thể thao người khuyết tật là hoạt động mang tính từ thiện hoặc ban ơn. Thể thao hòa nhập phải được nhìn nhận là một phân khúc bình đẳng, chứa đựng những giá trị nhân văn và thương mại riêng biệt. Việc phát triển phân khúc này đòi hỏi sự hợp tác bình đẳng, chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các liên đoàn chuyên nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp. 

Thực tiễn áp dụng từ mô hình Chuỗi giải Para Natuh

Ðể minh chứng cho tính khả thi của tư duy hòa nhập mới, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Ðầu tư Natuh đã trình bày thực tiễn triển khai Chuỗi giải Para Natuh (dự kiến tổ chức tại Bắc Ninh năm 2026 và Hưng Yên). Mô hình này không tổ chức một giải đấu người khuyết tật biệt lập, mà tích hợp đa tầng các hoạt động: 

Thi đấu thể thao hòa nhập: Kết hợp các môn thể thao mới như Pickleball và các nội dung chạy tiếp sức giữa người khuyết tật và người không khuyết tật. 

Tương tác văn hóa và truyền thông: Tổ chức song song Cuộc thi Báo chí, Cuộc thi Nhiếp ảnh, không gian ẩm thực truyền thống (Việt Thực) và các hoạt động thể thao dân gian. 

Mô hình này giúp biến sự kiện thể thao thành một ngày hội văn hóa - xã hội địa phương. Lợi ích thu được không chỉ là huy chương, mà là việc lưu giữ các khoảnh khắc thể thao làm di sản hình ảnh cho địa phương, đồng thời thúc đẩy quảng bá du lịch và các sản phẩm kinh tế nông nghiệp (OCOP). 

Hội thảo Nâng cao năng lực quản lý tổ chức các sự kiện thể thao đã phản ánh sự chuyển biến cần thiết về mặt lý luận và thực tiễn của ngành thể thao Việt Nam. Các báo cáo chuyên đề và phiên thảo luận đã vạch ra lộ trình chuyển đổi từ mô hình quản lý hành chính thuần túy sang mô hình quản trị hệ sinh thái thể thao hiện đại, nơi công nghệ số, chiến lược truyền thông chủ động và tư duy tạo lập giá trị đóng vai trò trung tâm. 

Kết quả của hội thảo đặt nền móng cho việc hình thành một mạng lưới chia sẻ tri thức và nguồn lực giữa Ủy ban Olympic, Ủy ban Paralympic, các liên đoàn thể thao chuyên nghiệp, các địa phương và khối doanh nghiệp tư nhân. Khi chất lượng trải nghiệm của vận động viên và khán giả được đặt làm mục tiêu tối thượng, kết hợp với hạ tầng công nghệ SportTech và tinh thần hòa nhập xã hội, thể thao Việt Nam sẽ có đủ cơ sở để phát triển bền vững, tự chủ về mặt kinh tế và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.             

HỒNG ĐĂNG - Ảnh: BÙI LƯỢNG

Nguồn: Đặc san Thể thao & Đời sống, số 2, tháng 7/2026