Tham dự vòng Chung khảo có: các thành viên Ban Tổ chức, thành viên Hội đồng chung khảo Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư và đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí Trung ương.
Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư tiếp tục khẳng định thông điệp: phát triển văn hóa không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Văn hóa, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó báo chí giữ vai trò quan trọng trong tuyên tuyền, lan tỏa giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc; phản biện chính sách và thúc đẩy hành động vì sự phát triển văn hóa bền vững của đất nước.
Thông qua việc tôn vinh các tác phẩm báo chí có chất lượng, Giải góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam; khuyến khích đội ngũ người làm báo tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức thể hiện, nâng cao chất lượng tác phẩm, đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại chương trình, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Tổng biên tập báo Nhân Dân Lê Quốc Minh đánh giá: Các tác phẩm dự thi ngày càng được đầu tư bài bản, chỉn chu cả về nội dung và hình thức thể hiện. Ở loại hình báo điện tử, những tác phẩm có hình thức thể hiện sinh động, hấp dẫn. Các tác phẩm báo in, phát thanh, truyền hình cũng được đầu tư bài bản, chỉn chu hơn trước.
Tuy nhiên, không ít tác giả chọn những vấn đề vĩ mô. Trong khi đó, bản chất của báo chí là phản ánh những vấn đề giản dị và gắn kết với cuộc sống hằng ngày.
Đến hết ngày gửi tác phẩm dự thi (15/9/2026 tính theo dấu bưu điện), Ban Thư ký – Tổng hợp Giải nhận được tổng số 1.555 tác phẩm tham dự giải. Đây là số lượng tác phẩm lớn nhất kể từ khi giải được tổ chức đến nay.
Điều này cho thấy Giải báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam” lần thứ Tư – năm 2026 tiếp tục nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của các cơ quan báo chí, các phóng viên, nhà báo và hội viên Hội Nhà báo Việt Nam trong cả nước.
Các tác phẩm gửi tham dự thể hiện sự quan tâm của báo chí đối với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa; giữ gìn hệ giá trị gia đình, con người Việt Nam và chủ động thích ứng với những thay đổi của môi trường số.
Công tác tiếp nhận và sàng lọc, rà soát, tổng hợp tác phẩm được Ban Thư ký – Tổng hợp tiến hành nghiêm túc, chính xác, đúng tiến độ theo kế hoạch đề ra. Ban Thư ký đã rà soát và sơ loại 94 tác phẩm, đưa vào vòng sơ khảo 1.461 tác phẩm đủ điều kiện theo Thể lệ Giải. Trong đó: Loại hình báo in có 397 tác phẩm; Loại hình báo điện tử có 747 tác phẩm; Loại hình phát thanh có 44 tác phẩm; Loại hình truyền hình có 142 tác phẩm; Loại hình báo ảnh có 131 tác phẩm.
Trải qua quá trình thẩm định độc lập, thảo luận và chấm chọn nghiêm túc, khách quan, công tâm, Hội đồng sơ khảo đã lựa chọn 108 tác phẩm xuất sắc vào vòng chung khảo. Trong đó: 25 tác phẩm báo in; 30 tác phẩm báo điện tử; 15 tác phẩm phát thanh, 20 tác phẩm truyền hình và 18 tác phẩm báo ảnh.
Kết quả này cho thấy sức lan tỏa ngày càng rộng của Giải, đồng thời phản ánh sự quan tâm, đầu tư của các cơ quan báo chí đối với lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch, gia đình và các vấn đề liên quan đến đời sống văn hóa đương đại.
Theo đánh giá của Hội đồng sơ khảo, các tác phẩm dự thi năm 2026 đa dạng về đề tài, có chất lượng chuyên môn tốt, quy tụ sự tham gia của nhiều cơ quan báo chí Trung ương và địa phương. Các tác phẩm đều bám sát các chủ đề lớn, phản ánh đậm nét các sự kiện quan trọng của 2025-2026 trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch và gia đình.
Một số mảng đề tài nổi bật được nhiều nhóm tác giả quan tâm, khai thác như: Vấn đề thực hiện chủ trương, đường lối và định hướng chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và khai thác các nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; Các vấn đề về văn hóa trong môi trường số, chuyển đổi số và tác động của công nghệ mới đối với lĩnh vực văn hóa, thể thao, du lịch; vấn đề chủ quyền văn hóa số và bản quyền; xây dựng hệ giá trị con người, gia đình, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; gìn giữ và phát huy, bảo tồn di tích, di sản văn hóa Việt Nam nói chung và văn hóa 54 dân tộc nói riêng.
Bên cạnh việc tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa và những nỗ lực của cộng đồng, nghệ nhân trong gìn giữ di sản, các tác phẩm còn đặt ra vấn đề về bảo tồn gắn với phát triển, trao truyền di sản cho thế hệ trẻ, đổi mới phương thức khai thác và phát huy di sản trong đời sống đương đại; bảo đảm an ninh văn hóa và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia…
Bên cạnh đó nhiều tác phẩm phản ánh những vấn đề thuộc lĩnh vực du lịch, thể thao và giao lưu văn hóa quốc tế; giới thiệu các mô hình phát triển du lịch xanh, du lịch di sản, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc địa phương; tôn vinh những thành tích thể thao, tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên và các giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm, thông tin sai lệch, nhận diện những biểu hiện xuyên tạc lịch sử, lệch chuẩn văn hóa và những nguy cơ làm suy giảm những giá trị tốt đẹp của xã hội…
Nhìn chung, các tác phẩm dự thi năm nay cho thấy sự chuyển biến trong cách tiếp cận đề tài: từ phản ánh, giới thiệu các hoạt động và thành tựu văn hóa sang phân tích những vấn đề mang tính chiến lược, nhận diện các điểm nghẽn thể chế, chính sách và nguồn lực, đồng thời đề xuất giải pháp nhằm đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống và trở thành động lực phát triển.
Kết quả vòng chấm sơ khảo tiếp tục cho thấy báo chí không chỉ là lực lượng phản ánh đời sống văn hóa mà còn góp phần định hướng nhận thức, thúc đẩy hành động xã hội, bảo vệ các giá trị tốt đẹp, phát hiện những mô hình hiệu quả và kiến tạo động lực mới cho phát triển văn hóa Việt Nam.
Lễ tổng kết và trao giải là sự kiện có ý nghĩa thiết thực trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), góp phần tôn vinh những đóng góp của báo chí đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa. Đây cũng là dịp ghi nhận, biểu dương những người làm báo có tác phẩm xuất sắc trong phát hiện, phản ánh và lan tỏa các giá trị văn hóa; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo của đội ngũ nhà báo phóng viên trong việc đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống, trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển cho đất nước.
