Tham dự sự kiện có: Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy; Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định; Bà Gillian Bird - Đại sứ Australia tại Việt Nam; Ông Matt Jackson - Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam; gần  200 đại biểu gồm đại diện các bộ, cơ quan Trung ương, chính quyền địa phương, Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, các cơ quan Liên hợp quốc, tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội, các cơ sở cung cấp dịch vụ.

Để Tổng đài 117 hoạt động thực chất, hiệu quả và thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của người dân

Tổng đài do Bộ VHTTDL chủ trì xây dựng theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định số 76/2023/NĐ-CP, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và sự hỗ trợ kỹ thuật, tài chính của UNFPA. Tổng đài 117 được xây dựng trên cơ sở tiếp nhận và nâng cấp toàn diện Đường dây nóng 1800 1768 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vận hành.

Phát biểu khai mạc, chỉ đạo buổi lễ, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cho biết, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với công tác gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình. 

Theo Thứ trưởng, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng, tăng cường trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, bảo vệ và hỗ trợ người bị bạo lực gia đình. Luật cũng quy định về Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình để tiếp nhận, xử lý tin báo, tố giác về hành vi bạo lực gia đình. Nghị định số 76/2023/NĐ-CP của Chính phủ đã cụ thể hóa việc tổ chức, vận hành Tổng đài, giao Bộ VHTTDL chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Để Tổng đài đi vào hoạt động hôm nay là cả một quá trình chuẩn bị nghiêm túc, trách nhiệm và sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị, tổ chức trong nước và quốc tế. Bộ VHTTDL đã phối hợp xây dựng quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin; hoàn thiện giải pháp kỹ thuật; thiết lập hệ thống đầu mối tại Công an xã, UBND cấp xã trên cả nước và kết nối với các cơ sở cung cấp dịch vụ hỗ trợ người bị bạo lực gia đình.

Quá trình xây dựng Tổng đài cũng kế thừa kinh nghiệm quốc tế và kinh nghiệm từ các đường dây nóng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em; đồng thời được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của một Tổng đài cấp quốc gia, hoạt động trên phạm vi toàn quốc.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh: “Việc công bố Tổng đài hôm nay mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là Tổng đài phải hoạt động thực chất, hiệu quả và thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của người dân. Hiệu quả của Tổng đài không chỉ được đo bằng số lượng cuộc gọi được tiếp nhận, mà quan trọng hơn là thông tin phải được tiếp nhận kịp thời, chuyển đúng địa chỉ, xử lý đúng trách nhiệm và người bị bạo lực phải thực sự nhận được sự bảo vệ, hỗ trợ khi cần thiết. Để đạt được yêu cầu đó, công nghệ là nền tảng cần thiết, nhưng con người, quy trình và sự phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa các cơ quan, lực lượng mới là yếu tố quyết định”.

Với tinh thần đó, Thứ trưởng đề nghị tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau: 

Thứ nhất, cơ quan trực tiếp quản lý, vận hành Tổng đài phải đặt chất lượng và hiệu quả hoạt động lên hàng đầu; bảo đảm Tổng đài hoạt động ổn định, liên tục, an toàn; thực hiện nghiêm quy trình nghiệp vụ, bảo vệ dữ liệu và giữ bí mật thông tin của người gọi. Đồng thời, thường xuyên theo dõi, đánh giá quá trình vận hành để kịp thời hoàn thiện quy trình, giải pháp công nghệ; nâng cao năng lực, kỹ năng của đội ngũ làm việc tại Tổng đài, nhất là kỹ năng tiếp nhận, tư vấn và xử lý các tình huống khẩn cấp.

Thứ hai, đề nghị các bộ, ngành, cơ quan liên quan và chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTTDL trong quá trình vận hành Tổng đài. Các đầu mối tại Công an và UBND cấp xã phải được duy trì thường xuyên, thông suốt; bảo đảm thông tin do Tổng đài chuyển đến được tiếp nhận, xác minh, xử lý kịp thời, đúng thẩm quyền, đúng quy định; ưu tiên cao nhất việc bảo đảm an toàn và quyền, lợi ích hợp pháp của người bị bạo lực gia đình.

Thứ ba, đề nghị các cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục đồng hành, tuyên truyền rộng rãi để người dân biết, nhớ và sử dụng số điện thoại 117 khi cần thiết; đồng thời đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội trong phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn bạo lực gia đình.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy cũng tin tưởng rằng, với sự vào cuộc trách nhiệm của các cơ quan nhà nước; sự phối hợp của các đơn vị viễn thông; sự đồng hành của các tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội, các cơ quan báo chí, truyền thông và sự tham gia tích cực của cộng đồng, Tổng đài 117 sẽ thực sự trở thành địa chỉ tin cậy, dễ tiếp cận của người dân; là một mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng ngừa, phát hiện, bảo vệ và hỗ trợ người bị bạo lực gia đình trên phạm vi cả nước.

Từ Đường dây nóng 1800 1768 đến Tổng đài quốc gia 117

Trong gần 5 năm hoạt động, Đường dây nóng 1800 1768 đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi và tư vấn, hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực trên cơ sở giới. Những kinh nghiệm từ Đường dây nóng 1800 1768 là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ VHTTDL đề xuất luật hóa quy định về Tổng đài điện thoại quốc gia trong Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, đồng thời tiếp tục được kế thừa trong quá trình xây dựng và vận hành Tổng đài 117.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Matt Jackson, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh, để Tổng đài hoạt động hiệu quả, cần có sự phối hợp chặt chẽ, trong đó có phối hợp với Tổng đài 111 về bảo vệ trẻ em và phòng, chống mua bán người, nhằm bảo đảm người bị bạo lực nhận được hỗ trợ liên tục, không bị gián đoạn giữa các dịch vụ. Tổng đài cũng cần nguồn kinh phí ổn định và khả năng ứng phó với các hình thức bạo lực mới, trong đó có bạo lực trên cơ sở giới có sử dụng công nghệ (TFGBV). Trong giai đoạn tới, Tổng đài cũng sẽ tiếp tục thích ứng và ứng dụng nhiều công nghệ khác nhau. 

Ông Matt Jackson cho biết, Chương trình Quốc gia mới của UNFPA tại Việt Nam giai đoạn 2027-2031 vừa được các quốc gia thành viên Liên hợp quốc phê duyệt. Trong đó, việc phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới và các thực hành có hại tiếp tục là một ưu tiên quan trọng. Ông cũng khẳng định, UNFPA sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ VHTTDL, Hội Nông dân Việt Nam và các đối tác khác để vận dụng những bài học từ tổng đài ban đầu (1800 1768) vào Tổng đài 117. Trong thời gian tới, ưu tiên là bảo đảm Tổng đài 117 luôn là một địa chỉ đáng tin cậy, đáp ứng kịp thời và kết nối với các dịch vụ khi cần.

Tại lễ công bố, Phó Chủ tịch  Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Xuân Định khẳng định, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam hoàn toàn nhất trí và đánh giá cao chủ trương thành lập Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình do Bộ VHTTDL quản lý. Việc Tổng đài được đặt dưới sự quản lý thống nhất của cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành là điều kiện quan trọng để chuẩn hóa quy trình, đồng bộ hạ tầng, tăng cường kết nối liên ngành và hình thành hệ thống hỗ trợ người bị bạo lực thống nhất, hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Phó Chủ tịch  Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cũng tin tưởng rằng, với chức năng quản lý nhà nước và sự quan tâm, đầu tư của Bộ VHTTDL, Tổng đài 117 sẽ kế thừa và phát huy hiệu quả những nền tảng, kinh nghiệm của Đường dây nóng 1800 1768, vận hành ngày càng hiện đại, chuyên nghiệp, đa kênh, hiệu quả và luôn lấy an toàn của người bị bạo lực làm trung tâm.

Hội Nông dân Việt Nam cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ VHTTDL trong quá trình chuyển tiếp, bảo đảm tính liên tục, an toàn, bảo mật thông tin; đồng thời tiếp tục phát huy vai trò của hệ thống Hội trong tuyên truyền, phát hiện, kết nối và hỗ trợ người bị bạo lực tại cộng đồng.

Theo bà Gillian Bird - Đại sứ Australia tại Việt Nam, việc chuyển tiếp từ một sáng kiến thí điểm do Hội Nông dân Việt Nam vận hành với sự hỗ trợ của các đối tác phát triển, sang một dịch vụ quốc gia do Chính phủ Việt Nam làm chủ, vận hành và bảo đảm nguồn lực là một thành tựu đáng ghi nhận và là kết quả có ý nghĩa lâu dài.

Đại sứ Gillian Bird nhấn mạnh, bạo lực gia đình vẫn là một thách thức đáng quan tâm tại Việt Nam, Australia và trên toàn thế giới. Bạo lực gia đình vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả của bất bình đẳng giới. Vẫn còn nhiều người bị bạo lực phải chịu đựng trong im lặng và chưa tìm kiếm sự hỗ trợ. Đó là lý do những dịch vụ như Tổng đài 117 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tổng đài cung cấp một kênh tiếp cận an toàn và thuận tiện cho người bị bạo lực, đồng thời kết nối họ với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp vào thời điểm họ cần nhất. Tuy nhiên, chấm dứt bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em đòi hỏi nhiều hơn là việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ. Điều này cần sự tham gia của toàn xã hội. Chính phủ, cộng đồng, gia đình, phụ nữ và nam giới đều có vai trò trong nỗ lực này.

Tổng đài 117 hoạt động 24/7, mọi cuộc gọi, tin nhắn đến 117 đều được các tổng đài viên tiếp nhận và đánh giá rủi ro an toàn ngay lập tức. Tùy vào mức độ nghiêm trọng, vụ việc sẽ được kết nối nhanh chóng đến các cơ sở y tế, Ngôi nhà Ánh Dương, Trung tâm Trợ giúp pháp lý hoặc yêu cầu Công an, chính quyền cấp xã can thiệp khẩn cấp. Sau khi chuyển gửi, tổng đài tiếp tục theo dõi kết quả hỗ trợ. Đặc biệt, các trường hợp liên quan đến trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật và người cao tuổi luôn được ưu tiên xử lý hàng đầu.