Cuốn sách dày 288 trang, khổ 23 x 25cm, tập hợp hàng trăm bức ảnh, tư liệu lưu trữ, bản đồ, hiện vật và hình ảnh đồ họa được sắp xếp theo thời gian, đưa bạn đọc trở lại hành trình sinh tử của những con tàu không số vượt qua bão tố, bom đạn để vận chuyển vũ khí, trang thiết bị, thuốc men… từ hậu phương miền Bắc vào tiền tuyến miền Nam. Mỗi chuyến tàu ra khơi là một hành trình thử thách giới hạn của lòng dũng cảm; mỗi con người trên những con tàu không số là một nhân chứng của lịch sử, góp phần viết nên bản anh hùng ca bất tử trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.
Nội dung sách gồm ba phần, tái hiện xuyên suốt quá trình hình thành tuyến đường, những năm tháng hoạt động ác liệt và sự tiếp nối nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo trong thời kỳ mới.
Phần thứ nhất: Quá trình hình thành con đường trên biển mang tên Bác (1946-1961), ghi lại những chuyến vượt biển bí mật trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đó có dấu ấn của bà Nguyễn Thị Định, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ cứu quốc tỉnh Bến Tre khi ấy, nữ thuyền trưởng đầu tiên trên tuyến vận tải bí mật này. Những chuyến đi đã tạo tiền đề, tích lũy kinh nghiệm cho việc hình thành tuyến vận tải chiến lược trên biển trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Phần thứ hai: Đường Hồ Chí Minh trên biển – Con đường huyền thoại (1961-1975), tái hiện những hải trình hiểm nguy giữa phong ba, bom đạn; các cuộc đối đầu với sự phong tỏa, truy đuổi của kẻ thù; cùng những hy sinh, mất mát của cán bộ, chiến sĩ trên các con tàu không số. Tác phẩm đồng thời ghi nhận đóng góp của lực lượng tiếp nhận, vận chuyển và Nhân dân ven biển, những lực lượng âm thầm bảo đảm cho tuyến đường hoàn thành nhiệm vụ chi viện chiến trường miền Nam.
Phần thứ ba: Viết tiếp huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển trong thời kỳ mới (1975-2026), nối dài câu chuyện lịch sử bằng những đóng góp của Hải quân nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Điểm nhấn của cuốn sách không chỉ nằm ở những sự kiện lịch sử được tái hiện, mà còn ở sức gợi của hình ảnh. Mỗi bức ảnh, mỗi tư liệu góp phần chuyển tải những câu chuyện xúc động về những con người bình dị đã làm nên kỳ tích: sẵn sàng hy sinh tính mạng của mình để hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Đó là cán bộ, chiến sĩ trên những con tàu không số, là lực lượng phục vụ tiếp nhận vận tải, là Nhân dân các địa phương ven biển - những con người âm thầm góp sức chi viện trên các chiến trường miền Nam cho ngày toàn thắng. Qua những câu chuyện được tái hiện bằng ảnh, bạn đọc có thể phần nào hình dung những gian khổ, hiểm nguy, sự hy sinh và tinh thần quả cảm của quân và dân ta trên tuyến đường huyền thoại đã viết nên trang sử đặc biệt của dân tộc.
“Huyền thoại Đường Hồ Chí Minh trên biển” là lời tri ân sâu sắc đối với các anh hùng, liệt sĩ, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng, những cựu chiến binh Đoàn 759, Đoàn 125 Hải quân cùng các lực lượng tiếp nhận vận tải từ các đoàn tàu không số và Nhân dân ven biển.
Cuốn sách góp phần lưu giữ những tư liệu quý, bồi đắp lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với biển, đảo quê hương; đồng thời nhắc nhở về giá trị của hòa bình, độc lập, thống nhất - thành quả được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của thế hệ cha anh đi trước và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc tới các thế hệ hôm nay và mai sau.
