Ngày hội Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Việt Nam 2026 do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM chỉ đạo, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) phối hợp với các đơn vị đồng hành tổ chức trong khuôn khổ Startup Connection Day 2026. 

Creative IP – từ ý tưởng đến tài sản văn hóa

Ngày hội diễn ra trong bối cảnh công nghiệp văn hóa (CNVH) được xác định là một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Chiến lược phát triển các ngành CNVH Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu đưa CNVH đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045. Trong khi đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá chiến lược cho phát triển đất nước. Những định hướng này đặt ra yêu cầu xây dựng các tài sản trí tuệ có khả năng tạo ra giá trị bền vững.

Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày hội, Phó Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM Lê Thị Bé Ba nhấn mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành nền tảng quan trọng để các sản phẩm sáng tạo tạo ra giá trị kinh tế. Việc hình thành và phát triển hệ sinh thái Creative IP không chỉ giúp các ý tưởng sáng tạo tiếp cận gần hơn với doanh nghiệp và thị trường mà còn góp phần chuyển hóa các giá trị văn hóa Việt Nam thành nguồn lực phát triển của nền kinh tế sáng tạo. 

Khác với cách hiểu truyền thống về quyền sở hữu trí tuệ, Creative IP không chỉ dừng lại ở việc đăng ký bảo hộ bản quyền hay quyền tác giả, mà nhấn mạnh toàn bộ vòng đời của một ý tưởng sáng tạo, từ quá trình hình thành, phát triển, bảo hộ đến khai thác trên nhiều nền tảng khác nhau. Một nhân vật hoạt hình, một kịch bản điện ảnh, một tác phẩm âm nhạc hay một thiết kế mỹ thuật chỉ thực sự trở thành tài sản khi có thể tiếp tục được mở rộng thành nhiều sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm mới, qua đó kéo dài vòng đời sáng tạo và tạo ra giá trị kinh tế lâu dài.

Thực tế cho thấy nhiều dự án sáng tạo đã tạo được sức lan tỏa ở giai đoạn ra mắt nhưng chưa thể phát triển thành hệ thống sản phẩm có giá trị bền vững. Nguyên nhân đến từ nguồn lực hạn chế, thiếu chiến lược phát triển tài sản trí tuệ, chưa hoàn thiện hồ sơ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, thiếu sự kết nối giữa nhà sáng tạo với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Vì vậy, xây dựng hệ sinh thái Creative IP là điều kiện quan trọng để thu hẹp khoảng cách giữa ý tưởng và thị trường.

Tinh thần đó được thể hiện xuyên suốt các hoạt động của Ngày hội. Đó là không gian triển lãm với hơn 50 gian hàng giới thiệu nhiều mô hình, sản phẩm và giải pháp mới trong các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, thiết kế, trò chơi điện tử, truyền thông số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục sáng tạo và công nghệ, nghệ thuật... đến từ các doanh nghiệp, startup, trường đại học, cộng đồng sáng tạo và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực CNVH. Không dừng ở hoạt động trưng bày, các gian hàng được thiết kế như những không gian kết nối giữa nhà sáng tạo, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo. 

Song song với triển lãm là chuỗi hoạt động Project Market và Business Matching, nơi các nhóm sáng tạo có cơ hội giới thiệu dự án, tìm kiếm đối tác và kết nối với doanh nghiệp, quỹ đầu tư. Các workshop, masterclass và tọa đàm, thảo luận về Bản quyền sáng tạo trong thời đại AI, Tiềm năng phát triển IP Việt Nam trong ngành Công nghiệp văn hóa, IP Creative Race, định hướng ngành Media năm 2026... góp phần cung cấp kiến thức và kinh nghiệm cho cộng đồng sáng tạo. Đáng chú ý là chuyên đề “Kiến tạo hệ sinh thái Creative IP Việt Nam” xoay quanh nền tảng Creative Lab, ứng dụng AI trong sáng tạo, bản quyền và thương mại hóa sản phẩm văn hóa... 

Công nghệ, AI và mở rộng vòng đời của tài sản sáng tạo

Điểm nhấn của Ngày hội là lễ ra mắt Kính vạn hoa – Creative lab, nền tảng ứng dụng AI hỗ trợ phát triển các dự án và tài sản sở hữu trí tuệ sáng tạo. Nền tảng được giới thiệu như một không gian kết nối giữa nhà sáng tạo với công nghệ, dữ liệu và các nguồn lực hỗ trợ, giúp chuẩn hóa quy trình phát triển Creative IP, hoàn thiện hồ sơ dự án và nâng cao khả năng tiếp cận doanh nghiệp, nhà đầu tư. Đây cũng là một thử nghiệm cho thấy AI có thể trở thành hạ tầng hỗ trợ hệ sinh thái sáng tạo, thay vì chỉ là công cụ phục vụ sản xuất nội dung. Tuy nhiên, AI không thể thay thế tư duy nghệ thuật và bản sắc văn hóa của người sáng tạo. 

Bên cạnh giới thiệu các dự án thuộc Kính vạn hoa mùa 1 và mùa 2, Ngày hội còn tổ chức giao lưu với ê-kíp bộ phim Heo năm móng cùng các phiên pitching (thuyết trình) gọi vốn dành cho những dự án điện ảnh mới. Không chỉ trình bày ý tưởng nghệ thuật, các nhóm làm phim còn giới thiệu chiến lược phát triển dự án, phương án khai thác bản quyền và định hướng mở rộng giá trị của tác phẩm sau khi hoàn thành.

Đáng chú ý là chuyên đề “Cách khai thác IP phim Việt” với nội dung: Xây dựng phim Việt như một hệ thống IP có vòng đời dài. Từ góc nhìn của các nhà sản xuất và chuyên gia, giá trị của điện ảnh ngày nay không chỉ được đo bằng doanh thu phòng vé mà còn ở khả năng tiếp tục được khai thác thông qua hệ thống nhân vật, truyện tranh, âm nhạc, trò chơi điện tử, sản phẩm lưu niệm, chương trình biểu diễn, hoạt động truyền thông hay các dự án hợp tác thương hiệu. Khi được xây dựng với chiến lược dài hạn ngay từ giai đoạn phát triển kịch bản, một bộ phim có thể trở thành trung tâm của cả hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ, qua đó kéo dài vòng đời sáng tạo và gia tăng giá trị kinh tế.

Đây cũng là xu hướng đang được nhiều quốc gia phát triển CNVH theo đuổi. Thành công của nhiều thương hiệu điện ảnh trên thế giới cho thấy giá trị lớn nhất không nằm ở một tác phẩm đơn lẻ mà ở khả năng hình thành những tài sản trí tuệ có sức sống lâu dài, liên tục được làm mới thông qua nhiều loại hình sáng tạo. Đối với điện ảnh Việt Nam, cách tiếp cận này mở ra cơ hội đa dạng hóa nguồn thu, giảm sự phụ thuộc vào doanh thu phòng vé và từng bước nâng cao sức cạnh tranh của các sản phẩm văn hóa trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Lĩnh vực âm nhạc, thiết kế và truyền thông số cũng được Ngày hội tiếp cận theo tư duy phát triển tài sản sáng tạo. Gala phim ngắn và nhạc phim, các chương trình biểu diễn, hoạt động chia sẻ về thiết kế nhân vật, công nghệ hậu kỳ, nhiếp ảnh, truyền thông sáng tạo hay những dự án khai thác chất liệu văn hóa Việt trong xây dựng nhân vật 3D cho thấy khả năng kết nối giữa nhiều lĩnh vực sáng tạo. Mỗi sản phẩm không còn tồn tại độc lập mà có thể trở thành chất liệu để phát triển những giá trị mới trên các nền tảng số, trong giáo dục, du lịch, giải trí và truyền thông.

Có thể nói, Ngày hội Công nghiệp Văn hóa và Sáng tạo Việt Nam 2026 không chỉ nằm ở những dự án được giới thiệu hay các phiên kết nối đầu tư, mà còn góp phần lan tỏa tư duy phát triển CNVH dựa trên Creative IP. Trong bối cảnh chuyển đổi số và AI đang định hình lại phương thức sản xuất, tiêu dùng các sản phẩm văn hóa, xây dựng hệ sinh thái Creative IP sẽ là tiền đề góp phần nâng cao giá trị gia tăng, kéo dài vòng đời của sản phẩm và mở rộng năng lực cạnh tranh cho CNVH Việt Nam. Đó cũng là hướng đi phù hợp nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, vừa góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, vừa tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế trong kỷ nguyên sáng tạo.