Chương trình nghệ thuật sử thi tại Lễ hội Đền Huyền Trân
Chương trình nghệ thuật sử thi tại Lễ hội Đền Huyền Trân

Tăng cường chỉ đạo, phối hợp đưa các hoạt động văn hóa về cơ sở

Xác định đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị, văn hóa và xã hội sâu sắc, UBND thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 583/KH-UBND ngày 19/10/2026, định hướng tổ chức các hoạt động “Ngày Văn hóa Việt Nam” gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 từ ngày 05 đến ngày 24/11, trong đó cao điểm quy mô cấp thành phố diễn ra từ ngày 18 đến ngày 24/11/2026, đây cũng là năm đầu tiên thành phố triển khai các hoạt động theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, hướng đến ngày 24/11 trở thành một đợt sinh hoạt văn hóa thường niên, có sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng. Kế hoạch thể hiện sự chủ động của thành phố trong việc cụ thể hóa chủ trương phát triển văn hóa, gắn bảo tồn và phát huy giá trị di sản với xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển bền vững.

Trên cơ sở chỉ đạo, định hướng của UBND thành phố, Sở VHTTDL giữ vai trò đầu mối tham mưu, hướng dẫn, điều phối và kết nối các hoạt động; đồng thời phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị văn hóa nghệ thuật để bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, thiết thực và phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Trong đó, việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được chú trọng nhằm tạo sự kết nối giữa hoạt động văn hóa quy mô cấp tỉnh với phong trào văn hóa ở khu dân cư, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh.

Việc triển khai đồng bộ từ bảo tàng, di tích, trường học, thư viện, Hội nghề nghiệp, các sở ngành liên quan đến các xã, phường và khu dân cư cho thấy cách tiếp cận mới, hướng đến không gian rộng mở để văn hóa không chỉ được giới thiệu qua những sự kiện quy mô chuyên nghiệp mà cần được hiện diện thường xuyên trong đời sống cộng đồng, trở thành nhu cầu và thực hành tự nhiên của mỗi người dân. Một trong những nội dung quan trọng là sự phối hợp giữa Sở VHTTDL với Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế trong tổ chức các hoạt động tại các không gian di sản thuộc quần thể di tích cố đô Huế. Các hoạt động tại Đại Nội Huế, từ Trại sáng tác điêu khắc quốc tế, giới thiệu thơ Ngự chế của Vua Thiệu Trị, trò chơi cung đình, trò chơi dân gian đến ứng dụng công nghệ số trong tiếp cận di sản, góp phần tạo nên cách thức truyền tải mới, giúp di sản trở nên gần gũi, sinh động chắc chắn sẽ trở thành điểm đến thu hút đối với người dân.

Chương trình còn mở rộng sự tham gia của Ban Văn hóa - Giáo hội Phật giáo thành phố Huế với không gian trưng bày, trình diễn Thư pháp và văn hóa Phật giáo, góp phần lan tỏa thông điệp về đoàn kết, sẻ chia đồng thời làm phong phú thêm các không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Công tác tuyên truyền, cổ động được quan tâm chỉ đạo và triển khai đồng bộ trên các nền tảng số với nhiều hình thức phong phú, đa dạng. Đáng chú ý, Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế đã khởi động chuyên mục “Mỗi tuần một câu chuyện văn hóa Huế”, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương thông qua việc xây dựng và phổ biến các sản phẩm truyền thông trên nhiều loại hình báo chí và nền tảng số.

Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị bảo tồn di sản, tổ chức tôn giáo và chính quyền cơ sở cho thấy sự chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ và cách tiếp cận rộng mở trong tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam tại Huế. Để văn hóa không chỉ được giới thiệu qua các chương trình nghệ thuật hay hoạt động tại những di tích nổi tiếng mà còn được nuôi dưỡng từ đời sống tinh thần, tín ngưỡng, phong tục và sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng. Đây cũng là nền tảng để Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc thực sự trở thành ngày hội của tình làng nghĩa xóm, mọi người cùng nhau xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Hát Bài chòi tại Lễ hội Đền Huyền Trân 2026
Hát Bài chòi tại Lễ hội Đền Huyền Trân 2026

Phát huy vai trò chủ thể cộng đồng, lan tỏa những câu chuyện văn hóa Huế

Điểm mới trong kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam tại Huế năm 2026 là thí điểm hai mô hình “Mỗi xã, phường - Một không gian văn hóa cộng đồng” và “Một địa phương - Một câu chuyện văn hóa”. Theo đó, mỗi địa phương lựa chọn ít nhất một không gian tiêu biểu để tổ chức các hoạt động phù hợp với điều kiện và bản sắc riêng về lịch sử, con người, làng nghề, ẩm thực, phong tục, địa danh hay ký ức cộng đồng để giới thiệu bằng hình ảnh, video, sách nhỏ, bản đồ, podcast hoặc các hình thức trình diễn nghệ thuật. Những câu chuyện này từng bước được số hóa, chia sẻ trên nền tảng chung, góp phần hình thành “Ngân hàng câu chuyện văn hóa Huế”. Qua đó, mỗi địa phương không chỉ nhận diện rõ hơn những giá trị riêng có mà còn chủ động tham gia vào quá trình lưu giữ, trao truyền và quảng bá bản sắc quê hương.

Trong 3 ngày, từ 22 và 24/11, không gian văn hóa và trải nghiệm cộng đồng tại Trung tâm Văn hóa - Du lịch - Điện ảnh thành phố Huế được xác định là điểm nhấn cấp thành phố, đến thời điểm này đã có gần 50 không gian trưng bày văn hóa và trải nghiệm cộng đồng đã được đăng ký với nhiều loại hình văn hóa đặc sắc như: Không gian áo dài và nghề may, đo áo dài, nghề thủ công truyền thống, thư pháp, Ca Huế, nhạc cụ dân tộc, bài chòi, ẩm thực, sản phẩm OCOP, sách báo và tư liệu văn hóa… Các chương trình nghệ thuật tôn vinh di sản văn hóa Việt Nam và văn hóa Huế cũng góp phần tạo nên không gian giao lưu, thưởng thức văn hóa nghệ thuật đa dạng, đặc sắc. Từ các không gian văn hóa cộng đồng này sẽ là mô hình điểm để các địa phương nhân rộng phát triển ở cơ sở, góp phần tạo thêm nguồn lực cho phát triển du lịch và kinh tế sáng tạo của thành phố.

Với Huế, bảo tồn di sản không có nghĩa là chỉ lưu giữ những giá trị thuộc về quá khứ mà còn phải làm cho di sản tiếp tục hiện diện trong cuộc sống hôm nay. Từ những không gian di sản của Cố đô đến từng khu dân cư, làng nghề, trường học… Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để văn hóa thực sự trở về với cộng đồng. Khi chính quyền, các tổ chức, các hội nghề nghiệp, doanh nghiệp và người dân cùng chung tay, khi mỗi địa phương biết gìn giữ và kể câu chuyện riêng của mình, văn hóa sẽ không chỉ là niềm tự hào mà còn trở thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững.

Thông qua chuỗi hoạt động Ngày văn hóa Việt Nam, thành phố Huế kỳ vọng và tiếp tục làm mới các không gian văn hóa từ cung đình cho đến dân gian, khẳng định vị thế thành phố di sản, thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam; đồng thời xây dựng một đô thị văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường, nơi di sản không chỉ được gìn giữ mà còn được tiếp nối, lan tỏa và làm giàu thêm trong đời sống mỗi ngày.

Bài và ảnh: Hằng Nguyễn

Nguồn: Tạp chí VHNT số 663, tháng 11/2026