Dự sự kiện có: PGS, TS Đỗ Văn Trụ - Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam; TS Đặng Thị Bích Liên - nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam; NSND Vương Duy Biên - nguyên Thứ trưởng Bộ VHTTDL, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam; Nhà sử học Dương Trung Quốc - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam.
Theo thông tin từ Ban Tổ chức, Triển lãm “Sen trong đá” sẽ chính thức khai mạc vào 14 giờ ngày 12/5/2026 tại Bảo tàng Côn Đảo (Đặc khu Côn Đảo, TP.HCM).
Triển lãm gồm ba chủ đề: “Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người”, “Sắc sen trong đá” và “Tỏa mãi hương sen” do Quỹ Hỗ trợ bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Công ty TNHH SenHouse Việt Nam phối hợp thực hiện.
Triển lãm giới thiệu chân dung và câu chuyện của 25 nữ tù chính trị qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ của dân tộc. Mỗi gương mặt là một lát cắt của lịch sử, một hành trình riêng, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: đặt cuộc đời mình trong dòng chảy lớn của đất nước, sống và hy sinh cho những giá trị vượt lên trên chính bản thân được thể hiện tại Triển lãm. Trong đó, những cái tên đã trở thành biểu tượng như: Hoàng Thị Ái, Nguyễn Thị Thập, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thị Định, Hoàng Ngân, Nguyễn Thị Bình, Võ Thị Sáu, Trương Mỹ Hoa…
Điểm đặc biệt của triển lãm nằm ở việc sử dụng chất liệu thuần Việt. Chân dung các nhân vật được thể hiện bằng lá sen; hình ảnh, câu chuyện được in trên vải canvas và đặt trên mành tre mộc mạc, tạo một không gian lắng đọng như ký ức được dệt từ đời sống quen thuộc của người Việt. Trong không gian ấy, “Sen trong đá” không còn là một ẩn dụ xa xôi, mà trở thành một cảm nhận rõ rệt: vẻ đẹp con người Việt Nam được nâng đỡ từ những giá trị bền bỉ, khiêm nhường nhưng không bao giờ khuất phục trước nghịch cảnh.
Phát biểu tại sự kiện, PGS, TS Đỗ Văn Trụ – Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cho biết, triển lãm “Sen trong đá” là một trong những hoạt động nằm trong khuôn khổ Hội nghị Ban Chấp hành Hội Di sản Văn hóa Việt Nam lần thứ II, nhiệm kỳ V (2025–2030).
Theo PGS, TS Đỗ Văn Trụ, chuỗi hoạt động lần này được tổ chức với tên gọi “Hành trình Di sản Văn hóa và Hòa bình”, có sự phối hợp của Ủy ban Hòa bình Việt Nam, Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam, Đặc khu Côn Đảo và Bảo tàng Côn Đảo.
Ông cũng nhấn mạnh, Công ty SenHouse Việt Nam đã có sáng kiến ý nghĩa khi đồng hành tổ chức triển lãm “Sen trong đá”, qua đó góp phần tôn vinh tinh thần kiên cường, ý chí đấu tranh và sự hy sinh dũng cảm của các nữ tù chính trị.
PGS, TS Đỗ Văn Trụ bày tỏ kỳ vọng, triển lãm sẽ mang đến cho công chúng và khách tham quan nhiều cảm xúc sâu sắc, từ đó lan tỏa giá trị của di sản văn hóa, tinh thần hòa bình và lòng tri ân đối với các thế hệ đi trước.
NSND Vương Duy Biên chia sẻ, Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã đặt ra mục tiêu xây dựng một số thương hiệu quốc gia trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Theo ông, hoa sen là biểu tượng giàu tính gợi mở và truyền cảm hứng, tạo nhiều không gian sáng tạo cho những người hoạt động văn hóa, nghệ thuật.
“Sen không chỉ mang vẻ đẹp biểu tượng mà còn có khả năng khơi gợi những cách tiếp cận sáng tạo mới để làm cho hình ảnh hoa sen trở nên nghệ thuật hơn, giàu giá trị hơn. Qua đó, có thể từng bước xây dựng sen trở thành một thương hiệu văn hóa đặc trưng của Việt Nam – điều mà chúng ta đang hướng tới”, NSND Vương Duy Biên nhấn mạnh.
Tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm – Giám đốc Công ty TNHH SenHouse Việt Nam cho biết, triển lãm “Sen trong đá” được thực hiện như một cách kể chuyện giàu tính nhân văn về hành trình của những người phụ nữ Việt Nam trong lao tù, nơi ký ức không chỉ được nhắc lại bằng tư liệu hay hình ảnh, mà còn được cảm nhận bằng sự đồng cảm và rung động của con người hôm nay.
Đối với Đặc san Sen, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm cho rằng ấn phẩm không đơn thuần kể câu chuyện về một loài hoa, mà mở ra nhiều lớp không gian văn hóa khác nhau, từ sen trong lịch sử, văn hóa, nghệ thuật cho tới đời sống đương đại. Qua đó, hình ảnh hoa sen được tiếp cận như một biểu tượng văn hóa mang chiều sâu tinh thần và bản sắc Việt Nam.
Thông qua chuỗi hoạt động ý nghĩa, Ban Tổ chức mong muốn mở ra hành trình dài nhằm đưa hoa sen trở thành một biểu tượng văn hóa được nghiên cứu, lưu giữ và lan tỏa bền vững trong đời sống đương đại.
Trong khuôn khổ chương trình đã diễn ra lễ ký kết hợp tác giữa Công ty TNHH SenHouse Việt Nam với Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Tạp chí Thế giới Di sản. Qua sự hợp tác này, các bên kỳ vọng sẽ cùng thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, bảo tồn, truyền thông và quảng bá giá trị văn hóa của hoa sen trong thời gian tới.
