Dấu ấn chính luận trong một góc nhìn mới

Đạo diễn Trần Trọng Khôi từng khẳng định tên tuổi qua hàng loạt tác phẩm khai thác các đề tài chính luận, tâm lý xã hội và hình sự gai góc như Con thuyền số phận, Bí thư tỉnh ủy, Độc đạo hay Biệt dược đen...  Các bộ phim của anh thường bóc tách những mâu thuẫn xã hội, làm chủ nhịp điệu kịch tính và khai thác sâu sắc tâm lý con người trong những khúc quanh số phận, sắc bén nhưng luôn giữ được sự tiết chế và tính thực tế cao.

Với Đội bóng đá nữ làng Xuân, Trần Trọng Khôi lựa chọn một góc nhìn hoàn toàn mới mẻ: dòng phim “chick flick” – một khái niệm điện ảnh vốn dùng để chỉ những bộ phim dành riêng cho phụ nữ, lấy cảm xúc, tình yêu và đời sống nội tâm của phái đẹp làm tâm điểm, nổi bật bởi sự đồng cảm và khả năng soi chiếu tâm tư khán giả nữ. Lấy cảm hứng từ tinh thần đó, Đội bóng nữ làng Xuân không phải là hành trình của một đội bóng hướng tới chức vô địch hay những chiến công lừng lẫy trên sân cỏ mà kể về hành trình những người phụ nữ bình thường vượt qua những giới hạn do chính mình và định kiến xã hội đặt ra để thay đổi cuộc đời. Phim là câu chuyện về những con người tìm thấy sự kết nối kỳ diệu thông qua trái bóng tròn. Đằng sau từng pha bóng, từng nụ cười hay giọt mồ hôi trên sân cỏ làng quê là hành trình mỗi nhân vật tự cởi bỏ mặc cảm, vượt lên những định kiến vốn đã bám rễ sâu xa.

Đặc biệt, bộ phim đi sâu khai thác tâm lý của những người phụ nữ nông thôn – nơi rào cản xã hội và những quan niệm cũ kỹ vẫn còn hiện hữu khá nặng nề. Nếu như ở thành phố, phụ nữ có thể dễ dàng thu xếp thời gian cho thể thao, chăm sóc bản thân hay đuổi theo sở thích cá nhân, thì tại không ít vùng quê, người phụ nữ vẫn bị ràng buộc chặt chẽ bởi muôn vàn vai trò không tên cùng những “thiên chức” mặc định.

Đạo diễn Trần Trọng Khôi đã chia sẻ chân thành: “Chúng tôi hy vọng thông qua bộ phim có thể lan tỏa sự yêu thương, cảm thông và tôn trọng dành cho phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ ở nông thôn; để họ có thêm cơ hội sống với đam mê và khẳng định giá trị của mình”. Lời tâm sự ấy đã định hình nên toàn bộ tinh thần chính luận giản dị của tác phẩm.

Sự kết hợp độc đáo giữa bóng đá với đời sống làng quê

Một trong những điểm thành công đáng ghi nhận của Đội bóng nữ làng Xuân là cách tiếp cận đề tài bóng đá nữ rất gần gũi, vui vẻ và đời thường. Sự kết hợp giữa bộ môn bóng đá nữ với không khí sinh hoạt làng quê đã tạo ra một dư địa phong phú cho các tình huống drama vừa hài hước vừa lắng đọng. Những buổi tập luyện vụng về của dàn cầu thủ “không giống ai”, những chiến thuật thi đấu kỳ quặc, cho đến những trận đấu hỗn loạn trên sân cỏ ngợp nắng... tất cả không chỉ mang lại tiếng cười sảng khoái mà còn là chất xúc tác để các nhân vật bộc lộ những góc khuất tâm tư, khát vọng sống và sức mạnh tiềm ẩn của mình.

Đằng sau tiếng còi trọng tài và tiếng hò reo của dân làng là bức tranh đa sắc về số phận con người. Khi trái bóng lăn, những ranh giới tuổi tác, hoàn cảnh hay địa vị dường như bị xóa bỏ. Những người phụ nữ vốn chỉ quen với bếp núc, ruộng đồng hay những lo toan vụn vặt gia đình nay cùng khoác lên mình màu áo đấu, cùng chạy và cùng sẻ chia. Bộ phim khéo léo chứng minh rằng thể thao không chỉ là rèn luyện thể chất, mà đối với những người phụ nữ nông thôn, đó còn là cây cầu nối liền những tâm hồn, là phương thuốc chữa lành những vết thương tinh thần mà họ phải lặng lẽ gánh chịu suốt nhiều năm tháng.

Để hình thành nên một bộ phim truyền hình giàu tính thực tế về bóng đá nữ, ê-kíp sản xuất đã có một hành trình sáng tạo với nhiều đồng cảm. Ý tưởng ban đầu của tác phẩm bắt nguồn từ biên kịch Ngọc Bích - một người con sinh ra và lớn lên tại Bắc Giang. Vùng đất này từ lâu đã được coi là một trong những “cái nôi” quan trọng của bóng đá nữ Việt Nam. Nhịp sống bóng đá ngấm sâu vào ký ức tuổi thơ đã thôi thúc nữ biên kịch ấp ủ kịch bản này trong suốt một thời gian dài. Kịch bản tìm được sự đồng điệu từ đạo diễn Trần Trọng Khôi – một người vốn dành tình cảm đặc biệt cho bóng đá nữ Việt Nam và dành sự ngưỡng mộ lớn cho HLV Mai Đức Chung. Đạo diễn nhìn nhận thẳng thắn rằng, mặc dù thành tích của các nữ vận động viên Việt Nam trên đấu trường quốc tế vô cùng tự hào và không ít thời điểm vượt trội so với bóng đá nam, nhưng mức độ quan tâm của truyền thông và xã hội dành cho họ vẫn chưa tương xứng. Do đó, tác phẩm này được coi như một lời tri ân, một món quà gửi tặng tất cả các nữ vận động viên thể thao trên cả nước.

Để biến ý tưởng trên trang giấy thành những hình ảnh sống động, ê-kíp đã tiến hành những chuyến khảo sát thực tế kỳ công. Đạo diễn Trần Trọng Khôi đã trực tiếp thâm nhập vào các hội nhóm bóng đá phong trào nữ tại Hà Nội. Những câu chuyện đời thực, những hoàn cảnh trớ trêu và niềm đam mê cháy bỏng của các nữ cầu thủ phong trào đã trở thành nguồn chất liệu sống động cho bộ phim.

Tuy nhiên, quá trình sản xuất phải đối mặt với nhiều thách thức: dàn diễn viên chuyên nghiệp tham gia phim hầu như chưa từng biết đá bóng, thậm chí có người lần đầu tiên xỏ giày ra sân. Trong khi đó, bộ môn này đòi hỏi kỹ thuật và thể lực rất khắt khe. Để giải quyết bài toán này, các diễn viên đã phải trải qua những ngày tháng tập luyện thể lực khắc nghiệt dưới thời tiết nắng nóng đỉnh điểm lên tới 40 độ C hoặc trên những bãi biển cằn cỗi.

Sự kiên trì của dàn diễn viên kết hợp với giải pháp kỹ thuật thông minh từ đạo diễn hình ảnh (DOP) Trần Kim Vũ đã giúp đoàn phim vượt qua chướng ngại. Ê-kíp đã sử dụng đội ngũ đóng thế (stunt doubles) có vóc dáng tương đồng để thực hiện các pha bóng nguy hiểm, vừa đảm bảo tính chuyên nghiệp cho cảnh quay vừa tránh rủi ro chấn thương cho diễn viên. Đặc biệt, sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại như kỹ xảo hình ảnh (VFX) và công nghệ AI vào thời điểm hiện tại đã trở thành yếu tố then chốt. Như đạo diễn Trần Trọng Khôi nhận định, nếu thực hiện bộ phim này vào vài năm trước khi công nghệ chưa cho phép, việc bù đắp những hạn chế kỹ thuật của diễn viên trên sân cỏ gần như là điều không thể.

Sức hấp dẫn của Đội bóng nữ làng Xuân không chỉ nằm ở chủ đề bóng đá nữ lần đầu tiên xuất hiện trên màn ảnh nhỏ Việt Nam, mà còn ở cách xây dựng hệ thống nhân vật đa dạng, mỗi người sở hữu một nét nét độc đáo và một số phận riêng biệt. Đó là Minh (do Thảo My thủ vai) – cô gái 19 tuổi bướng bỉnh, sục sôi năng lượng và mang trong mình ước mơ trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Bị gia đình ngăn cản bởi người cha nguyên tắc – ông Khiêm (NSND Trung Anh đảm nhận) – và từng bị lừa mất cơ hội bước vào con đường chuyên nghiệp, Minh quyết định thành lập đội bóng nữ của làng Xuân để tham dự giải đấu địa phương. Đồng hành cùng Minh trên con đường đầy trắc trở này là hai người bạn thân từ nhỏ: Linh “cong cớn” (Ngọc Mai) và Bá hiền lành, nhu nhược (Hoài Vũ). Mối quan hệ giữa bộ ba này tạo nên màu sắc trẻ trung, hài hước và là tựa điểm tinh thần vững chắc cho Minh.

Tuy nhiên, khi Minh nhìn lại dàn “cầu thủ” do mình quy tụ, đó lại là một tập hợp lạ lùng gồm bảy người phụ nữ từ U30 đến U50, mỗi người đến với sân cỏ vì một lý do chẳng hề liên quan đến bóng đá. Minh khởi đầu bằng việc lập đội bóng để “đổi đời” cho bản thân, nhưng trong quá trình thi đấu, cô nhận ra giá trị lớn nhất của đội bóng là giúp những người phụ nữ bình thường tìm lại sự tự tin, tình bạn và niềm tin vào chính mình. Kỳ lạ thay, khi cùng nhau chạy theo trái bóng tròn, những người phụ nữ ấy lại bắt đầu chạy thoát khỏi những áp lực tâm lý đã giam cầm họ quá lâu.

Phim đưa ra một định nghĩa giản dị về “nữ quyền”: Nữ quyền là khi người phụ nữ được nhìn nhận đúng giá trị, được yêu thương và có quyền lựa chọn cuộc sống của mình. Nhân vật Yến (Đan Lê đóng) là một minh chứng điển hình cho hành trình thức tỉnh đó. Ban đầu, Yến nhẫn nhịn trước những trận đòn và sự xúc phạm của chồng vì nghĩ đó là số phận. Nhưng khi bước vào đội bóng, nhận được sự bao bọc, sẻ chia không vụ lợi từ những người chị em trong làng, cô mới bừng tỉnh nhận ra giá trị của bản thân và ranh giới của hạnh phúc thực sự.

Bộ phim phát sóng lúc 20h thứ 5, thứ 6 hằng tuần trên kênh VTV3 trong tháng 9/2026.

LƯƠNG MINH

Nguồn: Tạp chí VHNT số 653, tháng 8/2026