Từ khóa: sản phẩm du lịch nông nghiệp; phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp; Lục Ngạn.

Abstract: Agricultural tourism is increasingly emerging as an important trend in the development of sustainable tourism and the diversification of tourism products in many localities. Luc Ngan Commune, Bac Ninh Province, possesses favorable conditions for the development of agricultural tourism owing to its distinctive ecological landscape, agricultural potential, and diverse local cultural identity. This article analyzes the current state of agricultural tourism product development in Luc Ngan Commune through a combination of qualitative and quantitative methods. The research findings provide both scientific and practical grounds for planning, policy-making, and enhancing destination management capacity, with the aim of building a professional, effective, and replicable model of agricultural tourism in rural areas of Vietnam.

Keywords: agritourism products; agricultural tourism product development; Luc Ngan.

1. Đặt vấn đề

Trong những năm gần đây, du lịch nông nghiệp đang trở thành một xu hướng phát triển quan trọng trong ngành Du lịch ở nhiều quốc gia trên thế giới. Loại hình du lịch này không chỉ tạo ra các trải nghiệm độc đáo cho du khách thông qua việc tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp và khám phá đời sống nông thôn, mà còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao giá trị của nông sản địa phương và thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực nông thôn. Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và phát triển du lịch bền vững, du lịch nông nghiệp được xem là hướng đi hiệu quả nhằm khai thác tổng hợp các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và kinh tế của địa phương.

Trên thế giới, du lịch nông nghiệp (agritourism) đã được nghiên cứu và phát triển khá sớm với nhiều mô hình đa dạng gắn với hoạt động sản xuất nông nghiệp, trải nghiệm nông thôn và tiêu thụ nông sản tại chỗ. Các nghiên cứu của nhiều học giả cho thấy, du lịch nông nghiệp có thể mang lại nhiều lợi ích như tăng thu nhập cho nông hộ, góp phần bảo tồn cảnh quan nông thôn, duy trì các giá trị văn hóa truyền thống và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, du lịch nông nghiệp còn được xem là phương thức hiệu quả để gia tăng giá trị chuỗi nông sản thông qua việc kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp, dịch vụ du lịch và hoạt động trải nghiệm của du khách (Council of the European Union, 2006; Ammirato & Felicetti, 2014; Ha & Mohanty, 2021).

Tại Việt Nam với lợi thế về tài nguyên thiên nhiên phong phú và văn hóa bản địa độc đáo, du lịch nông nghiệp được xác định là một hướng đi chiến lược nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương và góp phần vào quá trình xây dựng nông thôn mới.

Địa bàn nghiên cứu của bài viết là xã Lục Ngạn, tỉnh Bắc Ninh theo địa giới hành chính hiện hành. Tuy nhiên, xét trong tiến trình phát triển nông nghiệp và du lịch, khu vực này kế thừa trực tiếp không gian sản xuất, thương hiệu nông sản và các giá trị văn hóa của vùng Lục Ngạn trước khi sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025. Đây là cơ sở quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch nông nghiệp gắn với vải thiều, cây ăn quả và trải nghiệm đời sống nông thôn. Với lợi thế về cảnh quan nông nghiệp đặc trưng, các hoạt động sản xuất cây ăn quả và những giá trị văn hóa bản địa cộng đồng dân cư xã Lục Ngạn có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp. Trong những năm gần đây địa phương đã bước đầu khai thác các hoạt động du lịch gắn với mùa vải thiều và tham quan vườn cây ăn quả, thu hút sự quan tâm của du khách. Tuy nhiên, việc phát triển các sản phẩm du lịch nông nghiệp tại đây vẫn còn nhiều hạn chế như sản phẩm du lịch chưa đa dạng, hoạt động trải nghiệm còn đơn giản, cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch chưa phát triển đồng bộ.

Mặc dù đã có một số nghiên cứu đề cập đến tiềm năng và định hướng phát triển du lịch nông nghiệp tại Việt Nam, các nghiên cứu chuyên sâu về phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp gắn với đặc thù nông sản địa phương và chuỗi giá trị nông nghiệp tại các vùng chuyên canh cây ăn quả như xã Lục Ngạn vẫn còn hạn chế. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn, đồng thời đề xuất các định hướng phát triển phù hợp với điều kiện địa phương là cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên nông nghiệp phục vụ phát triển du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững.

Xuất phát từ những vấn đề trên, bài viết tập trung phân tích thực trạng phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn trên cơ sở đó đánh giá những tiềm năng, hạn chế và đề xuất một số định hướng nhằm phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại địa phương trong thời gian tới. Nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở thực tiễn cho việc phát triển du lịch nông nghiệp gắn với đặc sản địa phương và có thể cung cấp một số gợi ý chính sách cho các địa phương có điều kiện tương tự trong phát triển du lịch nông nghiệp.

2. Phương pháp nghiên cứu

Để phân tích thực trạng phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn, tỉnh Bắc Ninh nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận tổng hợp, kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

Trước hết, phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng nhằm xây dựng cơ sở lý luận và tổng quan về du lịch nông nghiệp cũng như phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp. Các tài liệu được thu thập bao gồm sách chuyên khảo, bài báo khoa học, các báo cáo nghiên cứu và các văn bản quản lý liên quan đến phát triển du lịch nông nghiệp ở Việt Nam và trên thế giới. Ngoài ra, các báo cáo thống kê và tài liệu từ cơ quan quản lý địa phương cũng được sử dụng để tìm hiểu tình hình phát triển kinh tế, xã hội và du lịch tại xã Lục Ngạn.

Bên cạnh đó, phương pháp khảo sát thực địa được thực hiện nhằm thu thập thông tin về các hoạt động du lịch nông nghiệp tại địa phương. Trong quá trình khảo sát nhiều đợt năm 2025 nhóm nghiên cứu đã tiến hành quan sát trực tiếp tại một số khu vực trồng cây ăn quả và các điểm có hoạt động tham quan vườn cây, đồng thời tìm hiểu các hoạt động trải nghiệm mà du khách có thể tham gia tại địa phương.

Để thu thập dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát bằng bảng hỏi đối với du khách tham quan tại khu vực nghiên cứu. Nội dung bảng hỏi tập trung vào việc đánh giá của du khách đối với các yếu tố liên quan đến trải nghiệm du lịch nông nghiệp như cảnh quan nông nghiệp, hoạt động trải nghiệm, dịch vụ du lịch và khả năng tiếp cận điểm đến. Bảng hỏi sử dụng thang đo Likert 5 mức để đo lường bốn nhóm yếu tố gồm nhận thức, động cơ, sự hài lòng và ý định hành vi của du khách đối với sản phẩm du lịch nông nghiệp. Mẫu khảo sát được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện, kết hợp khảo sát trực tiếp tại điểm đến và khảo sát trực tuyến từ 7/2025-12/2025. Trên cơ sở công thức Cochran (1997) áp dụng cho tổng thể chưa xác định quy mô, cỡ mẫu tối thiểu của nghiên cứu là 384 và thực tế tác giả đã thu thập được 385 phiếu hợp lệ.

Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng thực hiện phỏng vấn bán cấu trúc đối với một số hộ nông dân tham gia hoạt động du lịch nông nghiệp và cán bộ quản lý địa phương nhằm thu thập thêm thông tin về thực trạng phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp, cũng như những khó khăn và định hướng phát triển trong thời gian tới.

Sau khi thu thập dữ liệu, nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp và phân tích các dữ liệu khảo sát, qua đó đánh giá nhận thức và mức độ hài lòng của du khách đối với các sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn. Đồng thời, phương pháp phân tích và tổng hợp được sử dụng để đánh giá các tiềm năng, lợi thế cũng như những hạn chế trong quá trình phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại địa phương.

3. Kết quả và thảo luận

3.1. Kết quả

Tài nguyên du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn

Xã Lục Ngạn là đơn vị hành chính mới được thành lập theo Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sắp xếp 5 đơn vị hành chính gồm Tân Hoa, Tân Quang, Giáp Sơn, Đồng Cốc và thị trấn Phì Điền. Theo địa giới hành chính hiện hành, xã Lục Ngạn thuộc tỉnh Bắc Ninh và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025. Xã Lục Ngạn có diện tích tự nhiên 82,71km², dân số trên 42 nghìn người với 43 thôn và 11 dân tộc cùng sinh sống.

Xét trong mối liên hệ lịch sử và kinh tế, xã hội, xã Lục Ngạn hiện nay kế thừa một phần không gian sản xuất và giá trị thương hiệu của vùng cây ăn quả huyện Lục Ngạn nổi tiếng trước đây. Đặc biệt, thương hiệu vải thiều Lục Ngạn, cảnh quan vườn đồi, hồ nước tự nhiên và không gian văn hóa nông thôn là những nguồn lực quan trọng để phát triển du lịch nông nghiệp. Vì vậy, tiềm năng du lịch của địa bàn nghiên cứu không chỉ được nhìn từ phạm vi xã hiện nay mà còn trong sự gắn kết với giá trị của vùng Lục Ngạn truyền thống

Ngoài giá trị về sản xuất nông nghiệp khu vực này còn sở hữu cảnh quan sinh thái đa dạng với các vùng đồi cây ăn quả rộng lớn, hồ nước tự nhiên và không gian làng quê mang đậm nét văn hóa nông thôn Bắc Bộ. Những yếu tố này tạo nên một môi trường thuận lợi cho việc phát triển các hoạt động du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp, đặc biệt là các hoạt động tham quan vườn cây ăn quả, trải nghiệm thu hoạch nông sản và khám phá đời sống nông thôn.

Bên cạnh đó, các giá trị văn hóa địa phương như phong tục tập quán, ẩm thực truyền thống và sinh hoạt cộng đồng cũng góp phần làm phong phú thêm nội dung trải nghiệm cho du khách. Đây là những yếu tố quan trọng giúp hình thành các sản phẩm du lịch nông nghiệp mang tính đặc trưng của địa phương, góp phần tạo nên sức hấp dẫn cho điểm đến.

Thực trạng sản phẩm du lịch nông nghiệp xã Lục Ngạn

Quá trình phát triển các sản phẩm du lịch nông nghiệp trên địa bàn nghiên cứu gắn liền với khung chính sách của Trung ương và của tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn trước khi sắp xếp đơn vị hành chính như: Quyết định số 922/QĐ-TTg ngày 2/8/2022 về phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới; Nghị quyết số 112-NQ/TU ngày 15/6/2021 của Tỉnh ủy Bắc Giang về phát triển du lịch giai đoạn 2021-2025 định hướng đến năm 2030; Nghị quyết số 41/2023/NQ-HĐND ngày 14/7/2023 của Hội đồng nhân dân tỉnh Bắc Giang về hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng. Sau khi xã Lục Ngạn được thành lập và đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025 địa phương tiếp tục kế thừa và cụ thể hóa các định hướng này trong phát triển du lịch nông nghiệp.

Tại xã Lục Ngạn các chủ trương này bước đầu được cụ thể hóa bằng nhiều kế hoạch và mô hình thực tế. Hiện nay, trên địa bàn xã Lục Ngạn hiện có trên 10 hợp tác xã (HTX) hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, dịch vụ nông nghiệp và du lịch sinh thái vườn quả, tiêu biểu như HTX Sản xuất nông nghiệp và Thương mại Du lịch sinh thái Giáp Sơn, HTX Thương mại và Du lịch An Phú, HTX Lục Ngạn Xanh… Các mô hình này đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức sản xuất nông nghiệp, liên kết tiêu thụ nông sản và từng bước khai thác các hoạt động du lịch trải nghiệm gắn với vùng cây ăn quả của địa phương.

Trong thời gian gần đây, xã Lục Ngạn đã bước đầu khai thác một số hoạt động du lịch gắn với sản xuất nông nghiệp đặc biệt là trong mùa thu hoạch vải thiều. Các hoạt động du lịch chủ yếu tập trung vào việc tổ chức cho du khách tham quan vườn cây ăn quả, trải nghiệm thu hoạch vải thiều và thưởng thức các sản phẩm nông sản tại chỗ.

Một số hộ nông dân tại địa phương đã bắt đầu kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp với việc đón tiếp du khách tham quan vườn cây tạo ra những trải nghiệm trực tiếp cho du khách như hái vải tại vườn, tìm hiểu quy trình chăm sóc cây ăn quả và thưởng thức trái cây tươi. Hoạt động này không chỉ giúp du khách có cơ hội tiếp cận với đời sống sản xuất nông nghiệp mà còn góp phần nâng cao giá trị của nông sản địa phương.

Bên cạnh đó, một số dịch vụ du lịch bước đầu được hình thành như cung cấp các món ăn đặc sản địa phương, bán các sản phẩm nông sản làm quà lưu niệm và tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa nông thôn. Tuy nhiên, các sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn vẫn còn ở giai đoạn phát triển ban đầu, quy mô nhỏ và chưa được tổ chức một cách chuyên nghiệp.

Về cơ sở lưu trú và dịch vụ phục vụ du khách, mặc dù xã Lục Ngạn chưa hình thành nhiều cơ sở lưu trú chuyên nghiệp song hoạt động thương mại - dịch vụ trên địa bàn khá phát triển với khoảng 60 doanh nghiệp, HTX và hơn 850 hộ kinh doanh tham gia các lĩnh vực buôn bán, vận tải và dịch vụ liên quan đến tiêu thụ nông sản. Đây là những điều kiện quan trọng góp phần hỗ trợ phát triển các sản phẩm du lịch nông nghiệp gắn với trải nghiệm sản xuất, văn hóa cộng đồng và đời sống nông thôn tại xã Lục Ngạn.

Hoạt động xúc tiến, quảng bá giữ vai trò cầu nối giữa điểm đến, sản phẩm du lịch và thị trường khách. Tại xã Lục Ngạn hoạt động này đã được quan tâm đẩy mạnh trong những năm gần đây, đặc biệt gắn với thương hiệu vải thiều và các chương trình du lịch theo mùa. Một số sự kiện tiêu biểu như chương trình “Hương sắc mùa Hè Lục Ngạn” năm 2022 “Vải thiều Lục Ngạn - Tinh hoa trái cây Việt” năm 2025 đã góp phần nâng cao hình ảnh địa phương và thu hút lượng khách đáng kể. Bên cạnh đó, các hoạt động khảo sát điểm đến, kết nối tour và mời gọi doanh nghiệp lữ hành cũng từng bước được tăng cường.

Đánh giá của du khách về sản phẩm du lịch nông nghiệp xã Lục Ngạn

Về phía cầu, thị trường du lịch Lục Ngạn hiện tập trung chủ yếu vào nhóm khách nội địa đến từ các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, với lượng khách tăng cao vào mùa thu hoạch vải thiều. Du khách có nhu cầu trải nghiệm nông nghiệp như tham quan, tự hái quả, thưởng thức tại vườn, kết hợp khám phá cảnh quan hồ và tham gia lễ hội.

Kết quả khảo sát 385 du khách cho thấy mẫu nghiên cứu có cơ cấu tương đối đa dạng. Về giới tính, tỷ lệ nam và nữ khá cân bằng, trong đó nữ chiếm 51,9% và nam chiếm 48,1%. Về độ tuổi nhóm từ 25-34 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (24,7%), tiếp đến là nhóm 45-54 tuổi (23,4%) cho thấy du lịch nông nghiệp thu hút chủ yếu nhóm khách trong độ tuổi lao động ổn định. Về nghề nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức chiếm 28,6% và nhân viên doanh nghiệp chiếm 27,3%, phản ánh nhóm khách chính là những người có thu nhập tương đối ổn định và nhu cầu trải nghiệm ngắn ngày. Về nơi cư trú, khách ngoại tỉnh chiếm tỷ lệ cao nhất (77,9%), trong khi khách nội tỉnh chiếm 22,1%. Kết quả này cho thấy lượng khách đến từ ngoài địa phương giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu khách được khảo sát. Do giới hạn phạm vi nghiên cứu, nhóm khách quốc tế không thuộc đối tượng khảo sát trong nghiên cứu này. Về trình độ học vấn, nhóm có trình độ cao đẳng, đại học và sau đại học chiếm hơn 80% tổng mẫu, phản ánh du lịch nông nghiệp tại Lục Ngạn chủ yếu hấp dẫn nhóm khách có trình độ học vấn tương đối cao.

Kết quả phân tích cho thấy mức độ nhận thức của du khách về sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn nhìn chung ở mức khá cao với giá trị trung bình dao động từ 3,93 đến 4,14. Trong đó, biến NT3 (Sản phẩm phù hợp nhu cầu) có giá trị trung bình cao nhất (Mean = 4,14), tiếp đến là NT4 (Đánh giá giá trị sản phẩm) (Mean = 4,05) cho thấy du khách đánh giá tương đối tích cực về sức hấp dẫn và giá trị của sản phẩm du lịch nông nghiệp. Hai biến NT1 (Cảm nhận tích cực) và NT2 (Sản phẩm hấp dẫn) có giá trị trung bình thấp hơn, nhưng vẫn ở mức khá cao phản ánh rằng du khách đã có nhận thức nhất định về loại hình du lịch này. Bên cạnh đó, độ lệch chuẩn dao động từ 0,79 đến 0,86 cho thấy mức độ phân tán trong câu trả lời không lớn thể hiện sự tương đối đồng nhất trong đánh giá của du khách. Nhìn chung kết quả này cho thấy du khách có nhận thức tích cực đối với sản phẩm du lịch nông nghiệp tại Lục Ngạn, đồng thời cũng gợi mở yêu cầu tăng cường hơn nữa hoạt động truyền thông và quảng bá để nâng cao mức độ nhận biết trên thị trường.

Dựa vào kết quả cho thấy động cơ tham gia du lịch nông nghiệp của du khách ở mức khá cao với giá trị trung bình dao động từ 3,98 đến 4,15. Trong đó biến ĐC1 (Động cơ gần gũi với thiên nhiên) có giá trị trung bình cao nhất (Mean = 4,15) thể hiện rõ rằng yếu tố trải nghiệm và khám phá môi trường nông thôn là động lực quan trọng thúc đẩy du khách tham gia. Các biến ĐC2 (Động cơ nghỉ ngơi, thư giãn) (Mean = 4,09) và ĐC3 (Động cơ học hỏi kiến thức về nông nghiệp) (Mean = 4,07) cũng cho thấy du khách quan tâm đến hoạt động khám phá và giá trị văn hóa - nông nghiệp của điểm đến. Các biến ĐC4 (Động cơ trải nghiệm mới) và ĐC5 (Động cơ thỏa mãn tò mò) có mức trung bình thấp hơn nhưng vẫn thể hiện rằng các yếu tố này vẫn có ảnh hưởng nhất định đến quyết định tham gia du lịch nông nghiệp. Độ lệch chuẩn dao động từ 0,78 đến 0,84 cho thấy sự khác biệt trong đánh giá của du khách không lớn. Nhìn chung kết quả cho thấy du khách có động cơ rõ ràng khi tham gia du lịch nông nghiệp đặc biệt là nhu cầu trải nghiệm thực tế và khám phá môi trường nông thôn.

Kết quả cho thấy mức độ hài lòng của du khách đối với sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn nhìn chung đạt mức khá tích cực với giá trị trung bình dao động từ 3,97 đến 4,09. Trong đó HL4 (Hài lòng về tổ chức tour trải nghiệm) có giá trị trung bình cao nhất (Mean = 4,09), tiếp đến là HL3 (Hài lòng về dịch vụ bổ trợ) (Mean = 4,08) đã được du khách đánh giá cao một số khía cạnh nổi bật của trải nghiệm tại điểm đến. Các biến HL2 (Hài lòng về trải nghiệm vườn cây theo mùa) và HL5 (Hài lòng về sự thân thiện và phục vụ) cũng có giá trị trung bình trên 4 phản ánh mức độ hài lòng tương đối tốt đối với dịch vụ và hoạt động trải nghiệm. Trong khi đó HL1 (Trải nghiệm vượt mong đợi) và HL6 (Mức độ hài lòng chung) có giá trị trung bình thấp hơn nhưng không chênh lệch đáng kể cho thấy nhìn chung du khách vẫn có đánh giá thuận chiều đối với sản phẩm du lịch nông nghiệp tại địa phương. Bên cạnh đó độ lệch chuẩn dao động từ 0,79 đến 0,84 cho thấy mức độ khác biệt trong ý kiến của du khách không lớn. Từ kết quả này có thể thấy sản phẩm du lịch nông nghiệp tại Lục Ngạn đã tạo được mức độ hài lòng khá tốt song vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để nâng cao trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Dựa trên kết quả khảo sát thể hiện định hành vi của du khách ở mức khá tích cực với giá trị trung bình từ 3,91 đến 4,05. Trong đó YD1 (Ý định quay lại/ sử dụng lại) đạt mức cao hơn (Mean = 4,05), cho thấy nhiều du khách có ý định quay lại trải nghiệm du lịch nông nghiệp tại Lục Ngạn. YD2 (Ý định giới thiệu cho người khác) có mức trung bình 3,91 phản ánh xu hướng sẵn sàng giới thiệu điểm đến cho người khác. Nhìn chung kết quả cho thấy du lịch nông nghiệp tại Lục Ngạn có tiềm năng thu hút và duy trì du khách trong tương lai.

Một số hạn chế trong phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp xã Lục Ngạn

Mặc dù có nhiều tiềm năng phát triển, việc phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn còn gặp phải một số hạn chế.

Thứ nhất, các sản phẩm du lịch nông nghiệp còn đơn điệu và chủ yếu tập trung vào hoạt động tham quan vườn cây ăn quả. Các hoạt động trải nghiệm chưa được thiết kế đa dạng và chưa tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với các điểm đến khác.

Thứ hai, cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch tại địa phương còn hạn chế. Hệ thống lưu trú, dịch vụ ăn uống, thông tin du lịch và các tiện ích phục vụ du khách chưa được phát triển đồng bộ, điều này ảnh hưởng đến khả năng kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Thứ ba, sự tham gia của cộng đồng địa phương trong hoạt động du lịch vẫn còn mang tính tự phát. Nhiều hộ nông dân chưa có kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động du lịch, thiếu kỹ năng phục vụ du khách cũng như thiếu sự liên kết với các doanh nghiệp lữ hành.

Thứ tư, hoạt động quảng bá và xúc tiến du lịch chưa được triển khai một cách hiệu quả. Thông tin về các sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn còn hạn chế trên các kênh truyền thông và nền tảng du lịch trực tuyến, khiến cho điểm đến chưa được nhiều du khách biết đến.

3.2. Thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc phát triển du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn có nhiều điểm tương đồng với xu hướng phát triển du lịch nông nghiệp ở nhiều quốc gia trên thế giới, nơi các hoạt động du lịch thường gắn liền với trải nghiệm sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ nông sản tại chỗ. Việc khai thác các hoạt động như tham quan vườn cây, trải nghiệm thu hoạch và thưởng thức nông sản tại địa phương không chỉ mang lại trải nghiệm mới cho du khách mà còn góp phần nâng cao giá trị của sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, so với các mô hình du lịch nông nghiệp phát triển ở một số quốc gia, sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn vẫn còn hạn chế về mức độ chuyên nghiệp và tính đa dạng của các hoạt động trải nghiệm. Trong nhiều mô hình du lịch nông nghiệp thành công trên thế giới, các hoạt động trải nghiệm thường được thiết kế phong phú hơn, kết hợp với các dịch vụ lưu trú nông thôn, giáo dục nông nghiệp và các sự kiện văn hóa địa phương.

Do đó, để nâng cao hiệu quả phát triển du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn, cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa phát triển sản xuất nông nghiệp, xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng và tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương. Đồng thời, việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường hoạt động quảng bá điểm đến cũng là những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của du lịch nông nghiệp tại địa phương.

4. Kết luận

Nghiên cứu cho thấy các hoạt động du lịch nông nghiệp tại địa phương bước đầu đã được hình thành, chủ yếu thông qua các hoạt động tham quan vườn cây ăn quả, trải nghiệm thu hoạch nông sản và thưởng thức đặc sản địa phương. Những hoạt động này mang lại những trải nghiệm mới mẻ cho du khách và góp phần nâng cao giá trị của sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy việc phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn vẫn còn nhiều hạn chế như sản phẩm du lịch chưa đa dạng, hoạt động trải nghiệm còn đơn giản, cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch chưa phát triển đồng bộ, cũng như sự tham gia của cộng đồng địa phương còn mang tính tự phát.

Từ những kết quả nghiên cứu trên có thể thấy rằng việc phát triển du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn cần được thực hiện theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất nông nghiệp và hoạt động du lịch. Trong đó, cần chú trọng xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm đặc trưng gắn với các mùa vụ nông nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương trong quá trình phát triển du lịch. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh hoạt động quảng bá và xây dựng thương hiệu điểm đến cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút du khách.

Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ thực trạng phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lục Ngạn mà còn cung cấp một số gợi ý cho việc khai thác hiệu quả các nguồn lực nông nghiệp trong phát triển du lịch tại các địa phương có điều kiện tương tự. Trong tương lai, các nghiên cứu tiếp theo có thể tiếp tục phân tích sâu hơn về mô hình quản lý, chuỗi giá trị du lịch nông nghiệp cũng như tác động của du lịch nông nghiệp đối với phát triển kinh tế, xã hội ở khu vực nông thôn.

____________________________

TS VŨ HƯƠNG LAN - NGUYỄN THỊ YẾN NHI

Nguồn: Tạp chí VHNT số 639, tháng 4-2026