Sáng 15/10, tại Hà Nội, Cục Nghệ thuật biểu diễn chủ trì, phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Nhạc sĩ Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động cuộc thi. Cuộc thi được triển khai theo Quyết định số 2325/QĐ-BVHTTDL ngày 9/9/2026 của Bộ trưởng Bộ VHTTDL.
Dự lễ phát động có: Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Trần Thắng và Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông.
Từ ký ức lịch sử đến cảm hứng sáng tạo hôm nay
Đây là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời triển khai thực hiện Kết luận số 57-KL/TW ngày 24/6/2026 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, góp phần lan tỏa ý nghĩa nhân văn của công tác đền ơn đáp nghĩa. Hoạt động này càng có ý nghĩa trong bối cảnh cả nước đang triển khai chiến dịch “500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.
Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông khẳng định, trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước, biết bao thế hệ người Việt Nam đã hy sinh tuổi trẻ, sức lực và tính mạng vì độc lập, tự do, thống nhất đất nước. Những cống hiến, hy sinh ấy là ký ức thiêng liêng, nhắc nhở mỗi người trân trọng giá trị của hòa bình và tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc.
Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, chăm lo người có công với cách mạng vừa là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, vừa là đạo lý, tình cảm của mỗi người Việt Nam. Trong hành trình ấy, văn học nghệ thuật giữ vai trò quan trọng trong gìn giữ ký ức lịch sử, khắc họa những hy sinh cao cả, lan tỏa giá trị nhân văn và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Khơi nguồn sáng tạo từ những câu chuyện tri ân
Thông qua ba thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc, cuộc thi hướng tới phát huy sức sáng tạo, tâm huyết và trách nhiệm xã hội của đội ngũ văn nghệ sĩ, các tác giả chuyên nghiệp và không chuyên. Ban Tổ chức khuyến khích những tác phẩm chân thực, giàu cảm xúc, có chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật.
Các sáng tác được kỳ vọng không chỉ tái hiện những năm tháng đấu tranh gian khổ, những hy sinh anh dũng mà còn khắc họa số phận những con người bình dị, những gia đình chịu nhiều mất mát; hình ảnh thương binh, bệnh binh vượt khó vươn lên cùng những nghĩa cử tri ân trong đời sống hôm nay. Qua đó, quá khứ và hiện tại được kết nối, để lòng biết ơn không chỉ dừng lại ở nhận thức, tình cảm mà còn được thể hiện bằng những hành động thiết thực.
Để cuộc thi đạt hiệu quả thiết thực, Thứ trưởng Tạ Quang Đông đề nghị các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ; các sở quản lý nhà nước về văn hóa, thể thao và du lịch; Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; các hội văn học, nghệ thuật và cơ quan liên quan tích cực phối hợp triển khai, bảo đảm đúng thể lệ, tiến độ, công khai, minh bạch. Đồng thời, cần đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền để thu hút đông đảo văn nghệ sĩ, tác giả tham gia.
Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức tuyển chọn, đánh giá tác phẩm khách quan, công tâm, đề cao chất lượng tư tưởng, nghệ thuật và tôn trọng sự sáng tạo của tác giả.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông mong muốn các văn nghệ sĩ phát huy tài năng, tâm huyết, sáng tạo những tác phẩm có sức lay động, góp phần gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, bồi đắp lòng yêu nước và những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam.
“Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ là dịp để chúng ta tiếp tục khẳng định trách nhiệm tri ân, chăm lo người có công với cách mạng và giáo dục truyền thống cho thế hệ mai sau. Tôi tin tưởng rằng cuộc thi sẽ nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của nhiều tác phẩm giá trị, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa, nghệ thuật và lan tỏa sâu sắc những giá trị nhân văn trong xã hội”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông chia sẻ.
Cùng chia sẻ tinh thần tri ân, nhạc sĩ Trương Quý Hải bày tỏ xúc động khi tham dự lễ phát động, đồng thời nhấn mạnh vị trí đặc biệt của dòng sáng tác về sự cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc trong đời sống văn hóa Việt Nam.
Theo nhạc sĩ, văn học nghệ thuật Việt Nam, đặc biệt là thi ca, có một dòng sáng tác riêng tôn vinh, tri ân những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Đây gần như là một trụ cột, nền móng quan trọng góp phần hình thành và phát triển văn hóa nghệ thuật Việt Nam cho đến ngày nay.
“Thực sự được có mặt tại lễ phát động hôm nay, tôi rất xúc động. Tôi nghĩ rằng không chỉ riêng tôi mà rất nhiều anh em văn nghệ sĩ, dù hoạt động ở các chuyên ngành, đơn vị hay vị trí khác nhau, hôm nay đều có dịp tập hợp, như một cuộc hội quân để cùng thể hiện lòng tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc”, nhạc sĩ Trương Quý Hải chia sẻ.
Khuyến khích sáng tác chân thực, giàu giá trị nhân văn
Tinh thần tri ân cũng là định hướng xuyên suốt của cuộc thi. Bên cạnh việc tôn vinh những hy sinh, đóng góp to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cuộc thi khuyến khích khai thác những câu chuyện chân thực, giàu cảm xúc về cuộc sống, nghị lực, phẩm chất và khát vọng vươn lên của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng.
Qua ngôn ngữ nghệ thuật và góc nhìn riêng của mỗi tác giả, hình ảnh những con người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc được tái hiện sinh động; những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam, truyền thống yêu nước và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” tiếp tục được lan tỏa giữa các thế hệ.
Ban Tổ chức yêu cầu tác phẩm dự thi bảo đảm tính chân thực, chính xác trong việc khai thác nhân vật, địa danh, sự kiện và tư liệu lịch sử, thể hiện sự trân trọng đối với những hy sinh, cống hiến của các thế hệ đi trước. Qua đó, cuộc thi góp phần nâng cao nhận thức, khơi dậy tình cảm tri ân và ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ, phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Cuộc thi được tổ chức ở hai lĩnh vực: văn học (truyện ngắn và thơ); nghệ thuật (ca khúc). Đối tượng tham gia là công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc trong nước và ở nước ngoài; người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam. Các tác giả có thể tham gia với tư cách cá nhân hoặc nhóm tác giả theo các điều kiện quy định tại thể lệ cuộc thi.
Tác phẩm dự thi phải đáp ứng yêu cầu về tính sáng tạo, chưa từng tham gia cuộc thi khác và chưa được công bố trước thời điểm tham gia theo quy định của thể lệ. Việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quá trình sáng tác phải đáp ứng các yêu cầu cụ thể đối với từng lĩnh vực và tuân thủ thể lệ cuộc thi.
Thông qua cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn tạo dựng không gian sáng tạo để các tác giả bằng tài năng, cảm xúc và góc nhìn nghệ thuật tiếp tục kể những câu chuyện về sự hy sinh, cống hiến và những giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam. Những tác phẩm có giá trị không chỉ thể hiện sự tri ân đối với những người đã hy sinh, cống hiến vì Tổ quốc mà còn góp phần kết nối ký ức lịch sử với đời sống hôm nay, nuôi dưỡng lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và khát vọng xây dựng, bảo vệ đất nước trong các thế hệ tương lai.
Thời gian nhận tác phẩm dự thi từ ngày 20/10/2026 đến hết 30/1/2027. Tác phẩm gửi về Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VHTTDL), số 32 Nguyễn Thái Học, phường Ba Đình, Hà Nội.
Lễ tổng kết và trao giải dự kiến tổ chức vào tháng 5/2027. Ở mỗi thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc, cơ cấu giải thưởng gồm: 1 giải Nhất trị giá 50 triệu đồng; 2 giải Nhì, mỗi giải 25 triệu đồng; 3 giải Ba, mỗi giải 15 triệu đồng và 5 giải Khuyến khích, mỗi giải 10 triệu đồng.
