Kết nối những sắc màu chèo cổ

Trong chương trình, khán giả có dịp gặp lại những hình tượng quen thuộc của sân khấu chèo như Thị Mầu trong Thị Mầu lên chùa, Xúy Vân trong Xúy Vân giả dại, các nhân vật trong Lưu Bình - Dương Lễ hay những mảng miếng hài dân gian ở Phù thủy sợ ma. Mỗi trích đoạn mang một sắc thái riêng, song khi được đặt trong tổng thể chung, các chất liệu chèo cổ tạo nên một bức tranh nhiều màu sắc về đời sống, tâm hồn và con người Việt Nam.

Đặc biệt, chương trình tổ chức các trích đoạn chèo cổ không theo hình thức những tiết mục độc lập, tách rời, mà được kết nối thành một chỉnh thể sân khấu kéo dài khoảng 60 phút. Các lớp diễn được đan xen, chuyển tiếp liên tục, tạo nên một dòng chảy nhiều cảm xúc.

Dưới sự dàn dựng của đạo diễn, NSND Nguyễn Tiến Dũng, chương trình không dừng ở việc nối tiếp cơ học các trích đoạn quen thuộc. Các mảng miếng sân khấu được xử lý linh hoạt, tạo sự chuyển tiếp giữa những sắc thái tưởng như đối lập: bi và hài, trữ tình và sôi động... 

Sức hấp dẫn của “Nét duyên chèo Hà Thành” còn đến từ sự kết hợp giữa các nghệ sĩ giàu kinh nghiệm và những gương mặt trẻ của Nhà hát Chèo Hà Nội. NSƯT Hồng Nam, NSƯT Phương Mây cùng các nghệ sĩ Quang Dương, Hồng Thắm, Quang Huy, Thúy Nga, Trúc Mai, Diệu Linh, Thanh Huyền, Tiến Đạt, Quang Trưởng, Xuân Trường và đông đảo nghệ sĩ, diễn viên của Nhà hát đã góp phần tạo nên không gian nghệ thuật giàu năng lượng.

Trong đó, Xúy Vân giả dại là một trong những trích đoạn giàu sức gợi. Đằng sau những động tác cách điệu, tiếng cười và trạng thái tưởng như điên loạn của nhân vật là những giằng xé, đau đớn của một người phụ nữ khao khát tình yêu và hạnh phúc. Qua diễn xuất của nghệ sĩ Hồng Thắm, nhân vật Xúy Vân tiếp tục cho thấy sức sống của những hình tượng chèo cổ .

Nỗ lực thích ứng với nhu cầu thưởng thức của khán giả

Một điểm đáng chú ý của chương trình là sự tương tác với khán giả. Người xem không chỉ tiếp nhận tác phẩm từ khoảng cách của một khán phòng truyền thống mà còn có cơ hội trực tiếp khám phá một số đặc trưng của nghệ thuật chèo và giao lưu với nghệ sĩ. Cách tổ chức này góp phần rút ngắn khoảng cách giữa sân khấu và khán giả, giúp chèo trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với những người lần đầu tìm hiểu loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Việc xây dựng chương trình với thời lượng khoảng một giờ cũng cho thấy sự chủ động trong việc thích ứng với nhu cầu thưởng thức hiện nay. Trong một khoảng thời gian vừa phải, khán giả có thể tiếp cận nhiều sắc thái tiêu biểu của chèo cổ mà không nhất thiết phải theo dõi trọn vẹn một vở diễn dài. Với du khách, đặc biệt là khách quốc tế, đây có thể là một điểm khởi đầu để nhận diện và khám phá sâu hơn nghệ thuật chèo - một loại hình sân khấu giàu bản sắc của Việt Nam.

Phát biểu tại đêm diễn, bà Lê Thị Ánh Mai, Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội cho biết: “Chương trình là sự kết hợp tinh hoa nghệ thuật chèo truyền thống với hơi thở của Hà Nội hôm nay, được dàn dựng theo hướng vừa giữ giá trị cốt lõi của nghệ thuật dân tộc, vừa đáp ứng nhu cầu thưởng thức của công chúng đương đại. Thông qua chương trình, chúng tôi mong muốn giới thiệu vẻ đẹp văn hóa, lịch sử, con người Hà Nội bằng ngôn ngữ nghệ thuật chèo; đồng thời từng bước xây dựng một sản phẩm biểu diễn định kỳ, trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế”.

“Nét duyên Chèo Hà Thành” vì thế không chỉ là sự gặp lại của những trích đoạn chèo quen thuộc. Qua cách kết nối các chất liệu truyền thống, tổ chức không gian biểu diễn và tăng cường tương tác với khán giả, chương trình cho thấy một hướng đi: đưa chèo cổ đến gần hơn với đời sống hôm nay bằng chính ngôn ngữ của sân khấu, bằng sự sáng tạo của nghệ sĩ và bằng một cách kể phù hợp với công chúng đương đại.