Ngày 27/7/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 1129/QĐ-TTg Phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm ở Việt Nam với quan điểm: Chủ động phát triển kinh tế ban đêm là phù hợp với xu hướng phát triển của quốc tế nhằm góp phần tận dụng tối đa thời gian, tạo thêm những cơ hội mới cho tăng trưởng kinh tế, đa dạng hóa các hoạt động kinh tế, đồng thời phục vụ tốt hơn đời sống vật chất và tinh thần của người dân, người nước ngoài, đặc biệt là khách du lịch.
Khi thể thao trở thành một phần của kinh tế đêm
Kinh tế ban đêm không phải là một bộ phận tách rời của nền kinh tế. Trước mắt, phát triển kinh tế ban đêm nhằm thúc đẩy tiêu dùng trong nước và phát triển du lịch, thông qua tập trung phát triển lĩnh vực dịch vụ văn hóa, vui chơi, giải trí, dịch vụ ăn uống, dịch vụ mua sắm và du lịch diễn ra từ 18 giờ tối hôm trước đến 6 giờ sáng hôm sau.
Kinh tế đêm không chỉ bao gồm ăn uống hay giải trí mà còn mở rộng sang các hoạt động thể thao, lễ hội và trải nghiệm đô thị. Việt Nam hiện có nhiều điều kiện để phát triển mô hình này: dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu sống khỏe tăng cao và khí hậu nóng khiến các hoạt động vận động ban đêm trở nên hấp dẫn hơn ban ngày.
Từ năm 2008, Singapore đã biến giải F1 thành một “siêu lễ hội đô thị” kết hợp giữa thể thao và âm nhạc, du lịch, cung cấp các dịch vụ tiêu dùng và thông qua đó giới thiệu, quảng bá thương hiệu quốc gia. Theo dữ liệu của Visa công bố năm 2025, chi tiêu ban đêm trong tuần diễn ra của F1 tăng hơn 90%; lượng khách doanh nhân tăng khoảng 80%; doanh thu tại các doanh nghiệp nhỏ tăng khoảng 65%. Trong giai đoạn 2008 - 2024, Singapore thu về khoảng 2,2 tỷ SGD từ khoảng 720.000 du khách quốc tế liên quan tới F1. Nhiều chuyên gia đánh giá Singapore không chỉ bán một giải đua, mà bán “trải nghiệm thành phố không ngủ”.
Trong khi đó, Thái Lan và Hàn Quốc lại xây dựng mô hình Thể thao gắn với lifestyle. Tại Thái Lan, kinh tế thể thao đêm phát triển mạnh quanh các trận đấu biểu diễn Muay Thai hay các môn thể thao bãi biển đêm tại Phuket…. Hàn Quốc tận dụng mạnh không gian công cộng. Các khu vực ven sông Hàn tại Seoul trở thành trung tâm của những hoạt động thể thao như: chạy bộ, đạp xe, bóng rổ, e-sports…
Theo World Economic Forum, kinh tế thể thao toàn cầu hiện tạo khoảng 2,3 nghìn tỷ USD mỗi năm và có thể đạt 3,7 nghìn tỷ USD vào năm 2030.
Kinh tế thể thao đêm tại Việt Nam: những bước đi đầu tiên
Quanh những đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh. Đà Nẵng… từ 19h trở đi, những không gian công cộng đã rộn ràng tiếng nhạc của các nhóm tập thể dục Aerobic. Không hiếm là những nhóm người đạp xe đạp hay chạy ven vỉa hè các khu đô thị. Những sân Pickleball sáng đèn tới gần nửa đêm. Trong khi đó, hàng nghìn người trẻ vẫn ngồi kín các quán café xem bóng đá, hay các của hàng cung cập dịch vụ e-sports tấp nập hơn ban ngày. Rất nhiều người tham gia các hoạt động thể thao giải trí về đêm. Một nền kinh tế mới đang hình thành sau 18h.
Không chỉ là việc rèn luyện thể chất hay giải trí của người dân sau một ngày làm việc, Đằng sau các hoạt động thể thao đêm là dòng tiền các hoạt động đi cùng như lưu trú, ăn uống, bán lẻ thể thao….
Tại Việt Nam, khái niệm kinh tế thể thao đêm còn khá mới, nhưng tốc độ phát triển của những hoạt động thể thao về đêm như chạy, Fitness, Pickleball và E-sports … đang cho thấy đây có thể trở thành một “mỏ vàng” mới của đô thị hiện đại. Có thể thấy rõ nhất hiện tượng này qua sự bùng nổ của những giải chạy đêm được tổ chức gần đây. Các giải chạy Marathon đêm tại Việt Nam vài năm gần đây không còn chỉ là hoạt động thể thao phong trào mà đang dần trở thành một “mô hình kinh tế đêm” mới, tạo ra giá trị lớn cho du lịch, dịch vụ, truyền thông và tiêu dùng đô thị.
Một trong những minh chứng rõ nhất là sự tăng trưởng rất nhanh về quy mô người tham dự. Giải VnExpress Marathon Ho Chi Minh City Midnight 2026 đã đạt kỷ lục 13.000, tăng liên tục từ khoảng 10.000 người mùa đầu tiên 2023 lên 11.000 năm 2024, 12.000 năm 2025 và 13.000 năm 2026. Sự gia tăng này kéo theo nguồn chi tiêu rất lớn. Với mức phí đăng ký dao động từ khoảng 690.000 đồng đến 1,8 triệu đồng tùy cự ly, chỉ riêng doanh thu bán bib của một giải lớn đã có thể đạt hàng chục tỷ đồng.
Quan trọng hơn, marathon đêm kích thích mạnh “kinh tế vệ tinh” gồm: khách sạn, vận chuyển, nhà hàng, mua sắm thể thao, du lịch trải nghiệm. Nhiều địa phương đã bắt đầu xem Marathon là công cụ quảng bá hình ảnh đô thị ban đêm. Các cung đường của VnExpress Marathon Hanoi Midnight hay giải đêm TP.HCM đều đi qua các biểu tượng du lịch và di sản đô thị như Hồ Gươm, Nhà hát Lớn, cầu Ba Son, Thủ Thiêm, phố đi bộ trung tâm…
Khác với các giải chạy ban ngày, Marathon đêm tạo ra trải nghiệm “city nightlife”, giúp kéo dài thời gian tiêu dùng và hoạt động dịch vụ sau 22h — điều vốn còn hạn chế tại nhiều thành phố Việt Nam.
Một giá trị kinh tế khác là thị trường tài trợ và truyền thông. Riêng VPBank đã đồng hành hệ thống Marathon với hơn 90.000 lượt runner qua nhiều giải trên cả nước.
Các thương hiệu ngân hàng, đồ thể thao, nước uống, dinh dưỡng, công nghệ, xe điện… coi Marathon là nền tảng marketing hiệu quả vì cộng đồng runner thường có mức chi tiêu và độ trung thành thương hiệu cao.
Các khu expo trước giải cũng đang hình thành “hội chợ tiêu dùng thể thao”. Tại TP.HCM, expo của giải chạy đêm đã phải chuyển sang khu vực Thủ Thiêm để đáp ứng quy mô lớn hơn. Ở đây, các thương hiệu bán giày chạy, đồng hồ, gel năng lượng, thời trang thể thao, đồ recovery… tạo doanh thu lớn từ hàng chục nghìn lượt khách.
Những điểm nghẽn cần tháo gỡ
Để thể thao đêm thật sự trở thành một mũi nhọn góp phần vào nền kinh tế, cần nâng cao nhận thức về lợi ích và rủi ro phát triển kinh tế ban đêm. Việt Nam có thuận lợi khi 70% dân số dưới 35 tuổi; tầng lớp trung lưu tăng nhanh; văn hóa chạy bộ, Gym, Fitness phát triển mạnh và thời tiết nóng khiến nhu cầu tập luyện ban đêm tăng cao. Tuy nhiên, để phát triển kinh tế ban đêm nhất thiết phải vượt qua được rào cản tư duy “không quản được thì cấm” trong các cơ quan quản lý nhà nước. Tiếp tục hoàn thiện chính sách, khung pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế ban đêm và kiểm soát rủi ro.
Bên cạnh đó, do đặc thù các hoạt động thể thao đêm thường yêu cầu không gian rộng và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sinh hoạt bình thường của người dân, cần có quy hoạch “đô thị thể thao đêm”. Ngay tại các đô thi lớn còn thiếu không gian công cộng mở cửa khuya; những yêu cầu đảm bảo ánh sáng và an ninh chưa đồng bộ; giao thông công cộng đêm yếu và thiếu cụm dịch vụ thể thao - giải trí tích hợp. Tại Hà Nội hay TP.HCM, phần lớn runner vẫn phải tự tìm không gian tập luyện. Một số khu vực như Hồ Tây, Thủ Thiêm hay ven biển Đà Nẵng được đánh giá có tiềm năng lớn nhưng chưa có chiến lược khai thác rõ ràng.
Các địa phương có thể thí điểm những mô hình thể thao đêm. Ví dụ, Hà Nội có thể quy hoạch một số địa điểm thành trung tâm tổ chức các hoạt động thể thao đêm, kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư tại các địa điểm Hồ Tây, Mỹ Đình, Hồ Gươm. TP.HCM có thể xây dựng mô hình này tại Thủ Thiêm, ven sông Sài Gòn….
PGS,TS Nguyễn Danh Hoàng Việt - Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam đã khẳng định: “Thể thao chính là “sức mạnh mềm” của quốc gia, là ngôn ngữ không biên giới để quảng bá hình ảnh con người Việt Nam tự cường, thân thiện và khát khao vươn lên”.
Thể thao ban đêm đang dần trở thành không gian của trải nghiệm - nơi thể thao có thể tạo ra giá trị kinh tế mới cho các đô thị Việt Nam. Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng có thể hình thành những mô hình thể thao đêm như Festival Marathon, giải chạy kết hợp âm nhạc, Beach fitness, Bóng chuyền bãi biển hay E-sports và thể thao công nghệ. Vấn đề không còn là “có nên phát triển hay không”, mà là Việt Nam sẽ đi nhanh tới đâu trong cuộc đua của nền kinh tế đêm trên trường quốc tế.
THÁI DƯƠNG
Nguồn: Đặc san Thể thao và Đời sống số 1, tháng 5/2026
