Năm 1076, dưới triều Lý, Quốc Tử Giám được thành lập, trở thành trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Cùng với sự phát triển của nền giáo dục và khoa cử, Văn Miếu – Quốc Tử Giám dần trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc. Trải qua 950 năm, những giá trị được hun đúc từ truyền thống Quốc học không chỉ thuộc về quá khứ mà vẫn được kế thừa, trao truyền và phát huy trong đời sống hôm nay.
Phát biểu khai mạc chương trình, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám Lê Xuân Kiêu cho biết, chương trình “Khai Văn” là cuộc gặp gỡ giữa di sản và hiện tại, giữa truyền thống và sáng tạo cho tương lai. Đặc biệt, chương trình hôm nay cũng là một hoạt động ý nghĩa hướng tới dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám – Trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Điều quý giá nhất ở đây là một mạch nguồn tinh thần – mạch nguồn của hiếu học, của trọng đạo, của trọng dụng hiền tài, của khát vọng vươn lên bằng tri thức và bằng chính sự tu dưỡng của mỗi con người. Chúng ta kỷ niệm 950 năm không chỉ để tự hào về một di sản lâu đời. Mà để từ di sản ấy, khơi dậy một khát vọng mới cho tương lai.
Ông Lê Xuân Kiêu cũng mong muốn, sau tiếng trống “Khai Văn” tối nay, mỗi người , đặc biệt là các bạn trẻ, sẽ tìm thấy cho mình một câu hỏi: Mình sẽ học gì, rèn luyện mình như thế nào và sẽ đóng góp được gì cho quê hương đất nước? Nếu mỗi thế hệ đều trả lời được câu hỏi ấy bằng những việc làm cụ thể, thì dòng chảy 950 năm của Quốc Tử Giám sẽ không dừng lại ở một con số. Nó sẽ tiếp tục được viết bằng những con người mới, những trí tuệ mới, những đóng góp cụ thể và hữu hiệu cho Việt Nam.
Lấy cảm hứng từ truyền thống đạo học ngàn năm tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, chương trình được xây dựng xoay quanh năm giá trị: Khai Tâm – Mở lòng nhân ái; Khai Trí – Mở mang tri thức; Khai Chí – Xây dựng lý tưởng; Khai Nghiệp – Cống hiến bằng nghề nghiệp; Khai Sáng – Lan tỏa giá trị cho cộng đồng.
Chương trình “Khai Văn” kết hợp các loại hình nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại, tạo nên một không gian nghệ thuật giàu chiều sâu văn hóa, lịch sử nhưng vẫn gần gũi với công chúng hôm nay. Các tiết mục được xây dựng theo một mạch nội dung xuyên suốt, từ khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo đến ý chí lập thân, khát vọng cống hiến và trách nhiệm của người tài đối với đất nước.
Thông qua nghệ thuật, những câu chuyện và giá trị gắn với Văn Miếu – Quốc Tử Giám được chuyển tải bằng những phương thức biểu đạt mới, góp phần giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận di sản không chỉ như một dấu tích của lịch sử mà còn như một nguồn cảm hứng cho học tập, sáng tạo và phát triển.
