Thương hiệu trà B’Lao
Giới kinh doanh trà trong và ngoài nước gần một thế kỷ qua đều biết đến thương hiệu “Trà B’Lao” nổi tiếng. Cây chè ở Bảo Lộc được trồng từ những năm đầu thế kỷ XX khi người Pháp cai quản cả Cao nguyên Trung phần; trong đó, có Bảo Lộc - Lâm Đồng. Nhận thấy khí hậu và chất đất nơi đây phù hợp, người Pháp cho trồng các vùng chè tập trung và hình thành các đồn điền chè đầu tiên tại Bảo Lộc (Đồn điền Felit B’Lao, B’Lao Sierré). Những năm đầu, các giống trà được trồng tại Bảo Lộc là chè Trung du và Shan trồng theo phương pháp hữu tính (bằng hạt).
Sau năm 1975, diện tích trà phát triển mạnh tại các doanh nghiệp quốc doanh, các trang trại, nông trường và các hộ gia đình. Đây là cây công nghiệp lâu năm, rất phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng ở Bảo Lộc nên được nông dân và nhiều doanh nghiệp đầu tư sản xuất, dần dần phát triển ngành trà. Sự phát triển diện tích trồng và hình thành các cơ sở chế biến trà đã nâng mức thu nhập đáng kể cho Nhân dân, góp phần phát triển KT-XH, bảo vệ môi trường sinh thái địa phương.
Năm 1997, các giống chè cao sản mới sản xuất bằng phương pháp vô tính được đưa vào trồng tại Bảo Lộc như: Shan LĐ 97, TB 11, TB 14. Đến năm 2000, có thêm các giống chè chất lượng vượt trội như: Kim tuyên, Tứ quý, Ngọc thúy, Ôlong (giống mới được nhập từ các nước); sản lượng đạt 160.729,5 tấn/năm. Đến cuối năm 2024, toàn tỉnh Lâm Đồng có 11.287,4ha chè các loại; riêng tại Bảo Lộc có 2.650ha, với nhiều giống chè năng suất cao, nhất là các loại trà Ôlong được sản xuất, chế biến xuất khẩu trên thị trường trong nước và quốc tế.
Bảo Lộc là “thủ phủ” của cây chè và ngành ươm tơ dệt lụa (trà B’Lao, lụa tơ tằm Bảo Lộc). Trong đó, cây chè và công nghiệp chế biến trà rất nổi tiếng; đặc biệt, trà Olông cao cấp đang được thị trường trong nước và nhiểu quốc gia ưa chuộng. Những năm gần đây, cùng với phát triển vùng nguyên liệu chè tập trung chuyên môn hóa cao, ngành sản xuất, chế biến trà ở Bảo Lộc cũng đã đổi mới công nghệ; chế biến trà đã thực hiện tự động hóa từ sản xuất, thu hái, chế biến, phân loại, đến việc đóng gói, dán nhãn mác thành phẩm…
Trên địa bàn Bảo Lộc hiện có 195 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến và kinh doanh trà (gồm 85 doanh nghiệp và 110 cơ sở). Sản lượng sản xuất hàng năm đạt từ 23 -25 ngàn tấn trà các loại (trong đó, trà đen xuất khẩu khoảng 1.560 tấn, trà Ôlong xuất khẩu khoảng 500 tấn, trà ướp hương các loại trên 3.000 tấn)...
Để hương sắc trà B’Lao bay xa
Thương hiệu “trà B’Lao, lụa tơ tằm Bảo Lộc” dù đã khẳng định trên thị trường gần một thế kỷ qua nhưng trước những thay đổi của đời sống xã hội đã gặp nhiều thăng trầm.
Không thể để 2 loại sản phẩm công nghiệp chủ lực đi vào bế tắc, nhiều năm qua, lãnh đạo tỉnh và TP Bảo Lộc (cũ) đã có nhiều nỗ lực trong việc quy hoạch phát triển vùng chè nguyên liệu; xúc tiến đầu tư; xây dựng kế hoạch đăng ký nhãn hiệu; giới thiệu, quảng bá sản phẩm trà B’Lao đến các thị trường trong nước và quốc tế.
Trong Kế hoạch phát triển nhãn hiệu chứng nhận Trà B’Lao, UBND tỉnh Lâm Đồng xác định vùng đất Bảo Lộc và Bảo Lâm có tính chất khá tương đồng nên đã thống nhất chọn thương hiệu trà B’Lao cho các doanh nghiệp sản xuất tại TP Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm (cũ); diện tích được sử dụng và cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận trà B’Lao khoảng 10.267ha.
Qua đó, UBND TP Bảo Lộc đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Trà B’Lao” cho 27 doanh nghiệp và các cơ sở sản xuất, chế biến trà nổi tiếng trên địa bàn TP Bảo Lộc và huyện Bảo Lâm. Đồng thời, UBND TP. Bảo Lộc cũng đã phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Lâm Đồng thực hiện đăng ký cấp nhãn hiệu chứng nhận “Trà B’Lao” và được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ - trước đây) cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho các sản phẩm: Trà xanh ướp hương, Trà xanh, Trà đen, Trà Ôlong của Bảo Lộc.
Đến nay, sản phẩm trà B’Lao cao cấp các loại ngoài cung cấp thị trường trong nước, đã xuất khẩu đi các nước và vùng lãnh thổ như: Nga, Pháp, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Hồng Kông (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc), Thái Lan, Singapore, Indonesia… thu về từ 25 - 30 triệu USD mỗi năm.
Không ngẫu nhiên, sau thành công Festival Hoa Đà Lạt đầu tiên năm 2005, chỉ một năm sau (2006), “Lễ hội Văn hóa Trà Lâm Đồng” được tổ chức tại Quảng trường Lâm Viên - Đà Lạt. Lễ hội đã tôn vinh người trồng, chế biến và phát triển ngành công nghiệp trà Lâm Đồng. Và sau đó đều đặn 2 năm một lần, Lễ hội văn hóa Trà (sau là “Tuần văn hóa Trà”) duy trì tổ chức tại Bảo Lộc và các địa phương lận cận.
Từ năm 2017 đến nay, trà và tơ lụa Bảo Lộc đã được đưa vào chương trình chính thức của Festival Hoa Đà Lạt. Chương trình này diễn ra cùng thời điểm tổ chức Festival Hoa Đà Lạt. Có thể thấy, thương hiệu “trà B’Lao - lụa tơ tằm Bảo Lộc” đã tìm được “chỗ đứng” sau bao nhiêu thăng trầm và vươn lên khẳng định vị thế trong ngành công nghiệp xanh của địa phương.
Đặc biệt, Lễ hội Trà Quốc tế - World Tea Fest 2025 tổ chức tại Lâm Đồng rất thành công; và cuối năm nay, Festival Hoa Đà Lạt lần thứ XI - 2026 tiếp tục được tổ chức. Đây là cơ hội vàng để ngành công nghiệp trà Lâm Đồng phát triển, vươn xa.
Cùng với tơ lụa, trà B’Lao đã khẳng định thương hiệu trên thị trường trong nước và nhiều quốc gia ở châu Âu, châu Á, Đông Nam Á, các nước vùng Trung Đông... Qua đó, bạn bè quốc tế ngày càng hiểu biết hơn về Việt Nam, về trà B’Lao, lụa tơ tằm Bảo Lộc. Đây còn là cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kết nối giao thương, xúc tiến thương mại để trà B’Lao tỏa hương sắc...
Bài và ảnh: THANH DƯƠNG HỒNG
Nguồn: Tạp chí VHNT số 652, tháng 8/2026
