Chương trình có sự tham dự của các đại biểu đại diện Cục Di sản Văn hóa, Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, các cơ quan quản lý văn hóa, chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện các bảo tàng ngoài công lập, nhà sưu tập tư nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch - giáo dục - truyền thông cùng các cơ quan báo chí trung ương và địa phương.
Hiện nay, hệ thống bảo tàng ngoài công lập trên địa bàn Hà Nội đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc. Không chỉ lưu giữ nhiều bộ sưu tập quý, các bảo tàng ngoài công lập còn góp phần tạo nên những không gian trải nghiệm văn hóa sáng tạo, tăng cường kết nối cộng đồng, thúc đẩy giáo dục di sản cho thế hệ trẻ và trở thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình phát triển du lịch văn hóa của Thủ đô.
Sự kiện không chỉ là dịp để các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực bảo tàng giao lưu, kết nối mà còn mở ra những định hướng mới trong việc phát huy giá trị di sản gắn với phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo của Thủ đô.
Phát biểu tại chương trình, bà Bùi Thị Hương Thủy – Phó Trưởng phòng Di sản văn hóa (Sở VHTT Hà Nội) cho biết, Hà Nội là vùng đất ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ chiều sâu lịch sử, văn hóa và hệ thống di sản phong phú, đa dạng. Trong những năm qua, cùng với hệ thống thiết chế văn hóa công lập, các bảo tàng ngoài công lập đã có nhiều đóng góp tích cực trong việc sưu tầm, lưu giữ, bảo tồn và lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc. Không ít bảo tàng đã được xây dựng từ tâm huyết, tình yêu văn hóa, tinh thần trách nhiệm xã hội và sự bền bỉ của các cá nhân, nhà sưu tập, doanh nghiệp, dòng họ và cộng đồng. Hệ thống bảo tàng ngoài công lập không chỉ góp phần bổ sung nguồn lực xã hội cho công tác bảo tồn di sản, mà còn từng bước hình thành những không gian văn hóa đặc sắc, góp phần giáo dục truyền thống, phát triển du lịch văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân và quảng bá hình ảnh Thủ đô Hà Nội.
Tuy nhiên, theo bà Bùi Thị Hương Thủy, hoạt động của các bảo tàng ngoài công lập hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là về cơ sở vật chất, nguồn lực vận hành, chuyên môn nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ số, công tác truyền thông và khả năng kết nối với các hoạt động du lịch, giáo dục, trải nghiệm văn hóa. Một số mô hình còn hoạt động đơn lẻ, thiếu liên kết và chưa khai thác hiệu quả các giá trị hiện có. Chính vì vậy, chương trình gặp mặt lần này được kỳ vọng trở thành diễn đàn mở để các đơn vị chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp và tăng cường hợp tác trong giai đoạn mới.
Tại chương trình, ông Nguyễn Tiến Đà – Giám đốc Bảo tàng Hà Nội đã giới thiệu tổng quan về chức năng, nhiệm vụ, không gian hoạt động cũng như tiềm năng phát triển của Bảo tàng Hà Nội trong thời gian tới. Theo ông, việc tăng cường kết nối giữa các bảo tàng sẽ góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên di sản thông qua hệ thống bảo tàng trên địa bàn, trong đó có 23 bảo tàng ngoài công lập.
Chia sẻ tại chương trình, bà Dương Thị Hằng - đại diện Trung tâm Tinh hoa Làng nghề Việt cho biết, ngay từ những ngày đầu hình thành, Trung tâm đã không ngừng mở rộng cả về không gian và trải nghiệm dành cho công chúng. Chủ động kết nối cộng đồng bằng các hoạt động sáng tạo: tour tham quan, nghệ thuật tương tác, trải nghiệm thủ công... nhằm đưa tinh hoa gốm Bát Tràng đến gần hơn với du khách. Trung tâm hướng đến trở thành cầu nối giữa nghệ nhân và cộng đồng, giữa truyền thống và đổi mới – nơi văn hóa được gìn giữ, tái sinh và truyền cảm hứng, đặc biệt tới thế hệ trẻ.
“Chúng tôi tin rằng một bảo tàng không thể tồn tại nếu tách rời cộng đồng. Mỗi hoạt động trải nghiệm hay triển lãm đều hướng tới những giá trị bền vững, vừa tôn vinh quá khứ, vừa tạo cảm hứng cho hiện tại và tương lai”, bà Dương Thị Hằng nhấn mạnh.
Cùng chung những khó khăn trong thực tiễn hoạt động, đại diện các bảo tàng ngoài công lập đã đưa ra những đề xuất kiến nghị cơ quan quản lý cần tăng cường hỗ trợ các bảo tàng ngoài công lập trong việc tiếp cận các mô hình quản lý hiện đại, nghiên cứu các cơ chế ưu tiên về mặt bằng nhằm tạo điều kiện cho các bảo tàng ngoài công lập mở rộng không gian hoạt động, kết nối khu trưng bày và bổ sung hệ thống kho lưu trữ phù hợp; được tham gia các lớp tập huấn, đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu về: kiểm kê, bảo quản hiện vật, kỹ năng thuyết minh và đặc biệt là kỹ năng số hóa/chuyển đổi số bảo tàng cho đội ngũ nhân sự bảo tàng tư nhân.
Đồng thời, kiến nghị tích hợp các bảo tàng ngoài công lập vào hệ thống điểm đến văn hóa – du lịch của Thủ đô, tăng cường liên kết với các đơn vị lữ hành, trường học và chương trình giáo dục trải nghiệm để mở rộng khả năng tiếp cận công chúng; kết nối các bảo tàng ngoài công lập trong mạng lưới tổ chức chính thống, dưới sự điều phối của đơn vị có tư cách pháp nhân, có bảo trợ, tạo sân chơi liên kết định kỳ (như tổ chức tuần lễ trưng bày chung); nghiên cứu ban hành cơ chế đặc thù, các gói ưu đãi thuế, phí hoặc quỹ hỗ trợ riêng cho khối bảo tàng tư nhân, đặc biệt là các bảo tàng hoạt động phi lợi nhuận.
Đặc biệt tại chương trình đã diễn ra lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm tăng cường kết nối tour, tuyến du lịch giữa các bảo tàng và doanh nghiệp lữ hành. Đây được xem là bước đi thiết thực nhằm đưa các không gian bảo tàng trở thành điểm đến hấp dẫn hơn trong hành trình khám phá văn hóa Hà Nội.
Cũng trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức đã giới thiệu về Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026. Sau 4 năm tổ chức, lễ hội đã có bước phát triển mạnh mẽ, từ một sự kiện văn hóa đơn lẻ trở thành hệ sinh thái sáng tạo đô thị có sức lan tỏa rộng rãi. Từ không gian khởi đầu tại 22 Hàng Buồm, lễ hội từng bước mở rộng quy mô, kết nối các lĩnh vực nghệ thuật, thiết kế, di sản và công nghệ, qua đó hình thành những hoạt động sáng tạo liên ngành gắn với đời sống đô thị.
