Liên hoan diễn ra với các đêm hòa nhạc và hội thảo chuyên sâu về âm nhạc truyền thống. Không chỉ giới thiệu những sắc thái nghệ thuật đặc trưng của mỗi quốc gia, chương trình còn hướng đến tăng cường hợp tác nghiên cứu, đào tạo và biểu diễn, góp phần đưa di sản âm nhạc đến gần hơn với công chúng đương đại.
Kết nối tri thức, phát huy giá trị âm nhạc truyền thống
Giám đốc Nhạc viện TP. HCM, TS, NSND Đỗ Quốc Hưng nhấn mạnh, âm nhạc dân tộc là kết tinh của lịch sử, tâm hồn, trí tuệ và bản sắc văn hóa của mỗi cộng đồng. Qua tiếng đàn, lời ca, nhịp điệu được lưu truyền qua nhiều thế hệ, âm nhạc phản ánh đời sống tinh thần, phong tục, tập quán và khát vọng của con người. Mỗi di sản âm nhạc vì thế không chỉ mang giá trị nghệ thuật, mà còn là một phần ký ức văn hóa cần được trân trọng, gìn giữ và tiếp nối.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và giao lưu văn hóa ngày càng sâu rộng, công tác bảo tồn âm nhạc dân tộc đặt ra những yêu cầu mới. Bảo tồn không chỉ là lưu giữ những giá trị đã có, mà còn là tạo điều kiện để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại; để các thế hệ trẻ hiểu, yêu, thực hành và chủ động tiếp nối truyền thống. Phát triển cũng không có nghĩa là làm mất đi bản sắc, mà là tìm kiếm những phương thức sáng tạo phù hợp, giúp âm nhạc dân tộc thích ứng với thời đại mà vẫn giữ được cốt lõi văn hóa của mình.
NSND Quốc Hưng nhấn mạnh, Liên hoan Âm nhạc dân tộc quốc tế TP. HCM là không gian gặp gỡ, đối thoại và kết nối giữa các nền văn hóa thông qua ngôn ngữ âm nhạc. Đây là cơ hội để chúng ta giới thiệu những giá trị đặc sắc của âm nhạc dân tộc Việt Nam, đồng thời tìm hiểu, trân trọng sự đa dạng trong truyền thống âm nhạc của các quốc gia và cộng đồng trên thế giới.
Đối với Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh, tổ chức Liên hoan cũng là sự thể hiện trách nhiệm của một cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp trong việc bảo tồn, phát huy di sản văn hóa dân tộc, gắn kết đào tạo với thực hành nghệ thuật, nghiên cứu khoa học với sáng tạo, và truyền thống với những yêu cầu phát triển mới.
Liên hoan có sự tham gia của bốn đơn vị đại diện cho Việt Nam, Hàn Quốc, Thái Lan và Philippines, mỗi đoàn mang đến những sắc thái riêng của nền âm nhạc dân tộc mình. Đại diện Hàn Quốc là đoàn âm nhạc truyền thống Deobureo Sup, thành lập năm 2014, trực thuộc Liên đoàn Nghệ thuật Chungbuk. Với ý nghĩa “Cùng nhau tạo nên một khu rừng”, đoàn quy tụ 34 nghệ sĩ trẻ, được giới thiệu là một trong những dàn nhạc truyền thống tư nhân tiêu biểu của Hàn Quốc.
Đại diện Thái Lan là Khoa Âm nhạc truyền thống Thái Lan và Phương Đông thuộc Trường Đại học Âm nhạc Mahidol. Bên cạnh hoạt động đào tạo, đơn vị chú trọng bảo tồn, nghiên cứu và phát triển âm nhạc truyền thống, đồng thời mở rộng hợp tác biểu diễn, nghiên cứu với các đối tác trong và ngoài nước.
Đến từ Philippines là nhóm hòa tấu Abelardo Rondalla thuộc Trường Âm nhạc, Đại học Philippines. Với lực lượng nòng cốt là giảng viên và sinh viên, nhóm hoạt động dưới sự định hướng chuyên môn của TS Marie Jocelyn Marfil, tập trung nghiên cứu, biểu diễn các tác phẩm truyền thống và đương đại, góp phần quảng bá di sản âm nhạc Philippines thông qua nghệ thuật hòa tấu rondalla.
Đại diện chủ nhà Việt Nam là Khoa Âm nhạc truyền thống, Nhạc viện TP. HCM, đơn vị có tiền thân là ngành Quốc nhạc thuộc Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ Sài Gòn, hình thành từ năm 1956. Trải qua gần 70 năm, khoa đảm nhiệm vai trò đào tạo, truyền dạy và phát huy các giá trị âm nhạc truyền thống Việt Nam, từ đàn tranh, đàn bầu, sáo trúc đến những loại hình nghệ thuật đặc sắc của dân tộc. Đoàn Việt Nam do TS, NSƯT Nguyễn Thị Hải Phượng dẫn dắt, cùng TS Trần Kiều Lai Thủy và hơn 40 nghệ sĩ....
Sắc màu nhạc cụ, hòa điệu trên sân khấu quốc tế
Trong khuôn khổ Liên hoan Âm nhạc dân tộc quốc tế TP. HCM 2026 có hai chương trình hòa nhạc. Đó là đêm khai mạc và hòa nhạc 1 tổ chức tối 21/10 với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam, Philippines và Thái Lan với những tiết mục hòa tấu đàn dây, hòa tấu dân ca và dân vũ. Đại diện Việt Nam mở màn với "Giao mùa" của nhà soạn nhạc Bùi Thiên Hoàng Quân - tác phẩm lần đầu tiên được công diễn tại Việt Nam, mang giai điệu tươi vui và tráng lệ. Tiếp đó, lần lượt đại diện Thái Lan và Philippines đã mang đến các phần trình diễn ấn tượng, đậm bản sắc truyền thống... Đêm bế mạc và hòa nhạc 2 tổ chức tối 23/10 là cuộc gặp gỡ âm nhạc Việt Nam – Hàn Quốc qua hai tác phẩm Phong ngân của nhạc sĩ Trần Đình Lăng và Symphonia của nhạc sĩ Han Sung Nyung.
Bên cạnh việc giới thiệu các làn điệu và hình thức hòa tấu đặc trưng, Liên hoan dành vị trí nổi bật cho âm nhạc truyền thống Việt Nam, từ đờn ca tài tử Nam Bộ – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh – đến âm sắc đàn bầu, đàn tranh, sáo trúc. Khán giả còn có cơ hội tiếp cận những nhạc cụ ít xuất hiện tại TP.HCM như Gayageum và Daegeum của Hàn Quốc, Saw U của Thái Lan và Bandurria của Philippines.
Song hành với biểu diễn là các buổi hội thảo diễn ra trong hai ngày 20 và 22-10, tập trung vào bốn chủ đề: “Tiếp cận Dân ca Việt Nam: Từ văn bản âm nhạc đến thực hành văn hóa”; “Cấu tạo Jangdan trong âm nhạc truyền thống Hàn Quốc”; “Nâng tầm nghệ thuật truyền thống Philippines qua hòa tấu Rondalla”; và “Âm nhạc truyền thống Thái Lan: Truyền thống, truyền đạt và chuyển hóa”.
Với sự kết hợp giữa biểu diễn và trao đổi học thuật, Liên hoan Âm nhạc dân tộc quốc tế TP.HCM 2026 không chỉ tạo cơ hội để công chúng thưởng thức những sắc màu âm nhạc đa dạng, mà còn mở rộng không gian đối thoại giữa các nền văn hóa. Qua đó, những giá trị truyền thống được tiếp nối trong sự giao lưu, sáng tạo, góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc đương đại.
