Tag

di sản văn hóa Phật giáo

Từ chùa đến nhà trường: Sự tiếp biến tinh thần giáo dục Phật giáo trong hệ thống giáo dục trường Bồ Đề trước năm 1975

Tóm tắt: Hệ thống giáo dục trường Bồ Đề là một hiện tượng đáng chú ý trong lịch sử giáo dục Phật giáo Việt Nam trước năm 1975. Khác với các cơ sở Phật học chủ yếu hướng đến đào tạo tăng ni hoặc bồi dưỡng giáo lý trong phạm vi chùa viện, trường Bồ Đề đưa những giá trị giáo dục Phật giáo vào môi trường học đường phổ thông. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử, phân tích nội dung và đối chiếu tư liệu để khảo sát quy chế trường Bồ Đề, tài liệu của Tổng vụ Giáo dục, bộ Phật học Giáo khoa và một số công trình liên quan. Từ góc nhìn tiếp biến văn hóa - giáo dục, bài viết phân tích cách tinh thần giáo dục Phật giáo được chuyển hóa sang mô hình nhà trường có chương trình, học liệu, đội ngũ giáo chức và cơ chế quản trị. Kết quả cho thấy sự tiếp biến diễn ra trên bốn phương diện: mục tiêu kết hợp Đức dục, Trí dục, Thể dục với Bi, Trí, Dũng; việc đưa môn Phật học vào chương trình phổ thông; sự chuẩn hóa và chuyển hóa nội dung Phật học thành chương trình và học liệu nhà trường; sự tham gia của tăng ni, cư sĩ và cộng đồng phật tử. Tư liệu đồng thời phản ánh những giới hạn về tính thống nhất, nguồn lực và năng lực quản trị giữa các địa phương. Qua đó, trường Bồ Đề có thể được nhìn nhận như một hình thức thích ứng của Phật giáo Việt Nam trong giáo dục, mở rộng không gian giáo dục Phật giáo từ chùa viện sang nhà trường và đời sống cộng đồng, nhưng vẫn chịu sự quy định của bối cảnh lịch sử cụ thể.

Hiếu hạnh Phật giáo trong tái cấu trúc hệ giá trị đạo đức và chuyển hóa nhân cách của người trẻ ở Việt Nam trong kỷ nguyên số

Tóm tắt: Bài viết tiếp cận Hiếu hạnh Phật giáo như một nguồn lực văn hóa tham gia vào quá trình tái cấu trúc hệ giá trị đạo đức và chuyển hóa nhân cách của người Việt Nam trong kỷ nguyên số. Trên cơ sở phân tích tài liệu, tiếp cận liên ngành giữa văn hóa học, Phật học và tâm lý học, kết hợp dữ liệu khảo sát 294 học sinh, sinh viên về quan niệm chữ Hiếu, nghiên cứu chỉ ra sự chuyển dịch đáng chú ý trong nhận thức đạo đức của người trẻ: Hiếu vẫn hiện diện như trách nhiệm gia đình, song chưa được nội tâm hóa đầy đủ như một định hướng hoàn thiện nhân cách và trách nhiệm xã hội. Từ nền tảng tri ân, báo ân, duyên khởi, từ bi và vô ngã, Hiếu hạnh Phật giáo vận hành như cơ chế giáo dục văn hóa, giúp chuyển hóa nhận thức, cảm xúc, hành vi và hệ giá trị của cá nhân. Đóng góp của bài viết nằm ở việc chuyển cách nhìn nhận Hiếu hạnh từ một phạm trù luân lý sang một thực hành tu dưỡng và một nguồn lực tái tạo vốn đạo đức trong xã hội Việt Nam hiện đại.

Di sản văn hóa Phật giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh và định hướng phát triển du lịch tâm linh

Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò của di sản văn hóa Phật giáo trong phát triển du lịch tâm linh tại Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời làm rõ những vấn đề phát sinh khi di sản tôn giáo được tiếp cận như một tài nguyên du lịch trong bối cảnh không gian thiêng giao thoa với hoạt động du lịch. Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống di sản văn hóa Phật giáo phong phú cả về vật thể và phi vật thể, tạo nền tảng thuận lợi cho sự hình thành các hoạt động du lịch tâm linh. Tuy nhiên, việc khai thác hiện nay chủ yếu mang tính tự phát, tập trung vào thăm viếng và hành hương cá nhân, trong khi các chương trình do doanh nghiệp lữ hành thiết kế còn hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết gợi mở định hướng phát triển du lịch tâm linh theo hướng cân bằng giữa bảo tồn giá trị di sản và khai thác du lịch, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.