Chương trình hướng đến tạo chuyển biến trong nhận thức, trách nhiệm và sự đồng thuận của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân; đồng thời phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức thành viên trong tuyên truyền, vận động, từng bước đưa việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang trở thành hoạt động thường xuyên tại cơ sở.
Phát biểu tại lễ phát động, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Chí Tài nhấn mạnh, việc tang là nghi lễ quan trọng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và tình cảm đối với người đã khuất. Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng, phát triển đô thị di sản, sinh thái, hiện đại, một số tập quán cũ không còn phù hợp, gây ảnh hưởng đến môi trường cần từng bước được điều chỉnh. Theo ông Tài, xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang không đồng nghĩa với việc làm phai nhạt truyền thống hay giảm đi nghĩa tình, đạo hiếu mà là giữ gìn những giá trị nhân văn tốt đẹp, đồng thời loại bỏ các hủ tục, tập quán không còn phù hợp với đời sống hiện nay.
Việc xây dựng nếp sống văn minh trong việc tang, lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố đề nghị MTTQ các phường xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, được triển khai bằng nhiều hình thức phù hợp với từng địa bàn và nhóm đối tượng. Trong đó, cần phát huy vai trò nêu gương của bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban công tác Mặt trận, người có uy tín, chức sắc tôn giáo, trưởng họ tộc cùng cán bộ, đảng viên trong tổ chức và vận động thực hiện tang lễ văn minh. Các gia đình được vận động tổ chức tang lễ trang nghiêm, tiết kiệm; hạn chế sử dụng vàng mã, không kéo dài thời gian, bảo đảm vệ sinh môi trường và giữ gìn mỹ quan đô thị. Thành phố khuyến khích thời gian tổ chức tang lễ không quá 72 giờ, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền các chính sách hỗ trợ để người dân chủ động lựa chọn hỏa táng hoặc hình thức mai táng văn minh, phù hợp.
Để chủ trương sớm đi vào cuộc sống, hệ thống Mặt trận các cấp tập trung vào 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động tại cộng đồng, Ban Công tác Mặt trận, người có uy tín, các vị cao niên, trưởng dòng họ và các tổ chức tôn giáo được phát huy vai trò trong vận động trực tiếp các gia đình, nhất là khi phát sinh việc tang. Nội dung tuyên truyền cần thực hiện thường xuyên, linh hoạt, lấy thuyết phục, tự nguyện và đồng thuận làm trọng tâm, đồng thời tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp, tín ngưỡng, tôn giáo và những phong tục tốt đẹp của địa phương. Thứ hai, gắn thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang với các phong trào thi đua tại địa phương đồng thời bổ sung, đưa vào hương ước, quy ước của các khu dân cư, dòng họ…lồng ghép với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, Đề án “Ngày Chủ nhật Xanh” và phong trào xây dựng gia đình, khu dân cư văn hóa. Qua đó, tạo sự thống nhất trong cộng đồng và duy trì việc thực hiện một cách bền vững. Thứ ba, tăng cường giám sát, biểu dương và nhân rộng điển hình, MTTQ các cấp phối hợp với chính quyền, cơ quan chuyên môn theo dõi tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở, phát hiện, biểu dương những tập thể, cá nhân, khu dân cư, dòng họ và cơ sở tôn giáo có cách làm hiệu quả để nhân rộng tạo sức lan tỏa.
Trong quá trình tổ chức tang lễ, vận động người dân không đốt, rải vàng mã, không sử dụng âm thanh vượt mức quy định, không tổ chức ăn uống linh đình, không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè trái quy định, gây ảnh hưởng đến an toàn giao thông và trật tự công cộng. Đồng thời, khuyến khích người dân lựa chọn hỏa táng hoặc các hình thức mai táng văn minh, phù hợp với quy hoạch nghĩa trang và điều kiện thực tế tại địa phương.
Cùng với đó, thành phố sẽ xây dựng bộ tài liệu tuyên truyền trên các nền tảng số, tổ chức các đợt tuyên truyền cao điểm và nhân rộng những mô hình hiệu quả trong giai đoạn 2026 - 2030. Phát huy vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, tiếp tục được chú trọng để tạo ảnh hưởng tích cực trong gia đình và cộng đồng.
Trong khuôn khổ chương trình, đại diện lãnh đạo UBND thành phố và Tổng Công ty Cổ phần Hợp Lực đã trao đổi về các giải pháp, chính sách hỗ trợ, đồng thời giới thiệu mô hình hỏa táng và nghĩa trang hiện đại.
Thông qua chương trình phát động, thành phố Huế hướng đến mục tiêu từng bước hạn chế, tiến tới xóa bỏ những hủ tục, tập quán lạc hậu; giảm tình trạng tổ chức tang lễ phô trương, lãng phí; giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp. Qua đó, góp phần xây dựng thành phố Huế văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững.
HẰNG NGUYỄN
Nguồn: Tạp chí VHNT số 658, tháng 10/2026
