Dấu ấn tại Saint Petersburg

Cuộc thi Ballet quốc tế Maria Taglioni là giải đấu danh giá được tổ chức thường niên tại Nga nhằm tôn vinh huyền thoại múa lãng mạn thế giới Maria Taglioni. Qua hơn một thập kỷ, giải đấu đã chào đón hàng nghìn thí sinh xuất sắc từ khắp các châu lục.

Tại kỳ thi năm 2026, đoàn Việt Nam gây bất ngờ khi tham gia tranh tài ở những trích đoạn ballet cổ điển có độ khó, chuyên môn cao. Đáng chú ý, các gương mặt đoạt giải Nhất năm nay đều lần đầu tiên bước ra biển lớn nghệ thuật ballet quốc tế: Lê Nhật Mai Khanh (nhóm tuổi 7-9) chinh phục Hội đồng Giám khảo bằng sự hồn nhiên kết hợp tư duy di chuyển không gian chính xác qua trích đoạn Bunny Variation (vở The Fairy Doll). Cao Minh Minh (nhóm tuổi 10-13) gây ngỡ ngàng khi thực hiện kỹ thuật 19 vòng xoay (fouetté) liên tiếp với độ thăng bằng và nhịp điệu hoàn hảo trong trích đoạn Odette Variation (vở Hồ Thiên nga) để giành giải Nhất, đồng thời gặt hái tiếp giải Nhì với trích đoạn Kitri Variation (vở Don Quixote). Lê Bảo Hân (nhóm tuổi 10-13) xuất sắc đoạt giải Nhất nội dung đơn với Aurora Variation (vở Người đẹp ngủ trong rừng). Lê Bảo Hân và Lê Nhật Minh Khuê (Hạng mục Duo 10-13) đoạt giải Nhất hạng mục song tấu/nhóm nhỏ với trích đoạn Pizzicato Variation, Khánh Vy đoạt giải Nhất (nhóm tuổi 14-17) với Dulcinea variation, cùng một giải Nhì.

Giám khảo quốc tế, bà Rika Ishii đã nhận xét: “Các vũ công trẻ Việt Nam không chọn giải pháp an toàn. Các em mang đến những bài thi có độ phức tạp kỹ thuật rất cao nhưng vẫn giữ được sự mềm mại, biểu cảm sâu sắc và phong thái trình diễn vô cùng tự tin”.

Trái ngọt từ kỷ luật và đam mê

Thành công rực rỡ tại Nga không phải là may mắn ngẫu nhiên mà là trái ngọt đến từ một quá trình khổ luyện dưới sự dẫn dắt của đội ngũ chuyên gia, nghệ sĩ tâm huyết tại Việt Nam như: TS, nghệ sĩ Trần Thu Hương (Giám đốc Trung tâm Arts for all - người đã có 17 năm đào tạo chuyên sâu tại Việt Nam và Liên bang Nga); NSƯT Phạm Thu Hằng, NSƯT Trần Bích Hường, nghệ sĩ Minh Trang, Hà My, Khánh Băng, Mai Trang…

Chia sẻ về hành trình này, NSƯT Phạm Thu Hằng (Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam) trải lòng: “Thành tích này là câu trả lời rõ ràng nhất cho những băn khoăn của các em về sự khắt khe của bộ môn, những yêu cầu cao từ giáo viên và trên hết là giá trị của sự kiên trì. Là một diễn viên chuyên nghiệp và là người đồng hành từ đầu, tôi hiểu để chỉ với 3 giờ học mỗi tuần có thể hoàn thành một variation với nhiều kỹ thuật nâng cao là điều không hề dễ dàng”.

Phương pháp đào tạo ở Arts for all không chỉ dừng lại ở việc gọt giũa từng động tác chân (piqué, pirouette, arabesque), mà còn tập trung nuôi dưỡng tư duy nghệ thuật, bản lĩnh sân khấu và khả năng cảm thụ âm nhạc cổ điển sâu sắc cho thế hệ trẻ.

“Cuốn nhật ký mùa hè kỳ diệu”: Khi nghệ thuật hàn lâm chạm vào công chúng

Chỉ ba tuần sau chiến thắng rực rỡ tại Saint Petersburg, khán giả Thủ đô đã được chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của các em trong đêm diễn Gala Summer 2026: Cuốn nhật ký mùa hè kỳ diệu. Chương trình do TS, nghệ sĩ Trần Thu Hương đảm nhận vai trò viết kịch bản và đạo diễn. Chia sẻ về ý tưởng, TS, nghệ sĩ Thu Hương cho biết: “Với Gala Summer 2026, tôi muốn thổi vào chương trình một làn gió mùa hè thật tươi mát, mang sắc thái mới lạ cùng cách tiếp cận hiện đại hơn. Chúng tôi giữ trọn cái hồn của ballet kinh điển nhưng được phát triển theo hướng rộng mở, khoáng đạt và đại chúng hơn. Ballet không nhất thiết phải gò bó trong những khuôn mẫu cứng nhắc, mà hoàn toàn có thể trở nên gần gũi, cuốn hút nhưng vẫn bảo toàn nguyên vẹn tính chuẩn mực và vẻ đẹp ngôn ngữ cơ thể. Chúng tôi chọn cách làm mới các tác phẩm di sản để phù hợp với nhịp điệu cảm thụ của khán giả và thế hệ vũ công đương đại”.

Gala được xây dựng theo cấu trúc của một vở diễn gồm ba chương sống động, tạo nên mạch tự sự xuyên suốt về hành trình trưởng thành của các học viên. Lần đầu tiên, 5 tài năng trẻ vừa bước ra từ cuộc thi quốc tế (Minh Minh, Khánh Vy, Bảo Hân, Mai Khanh, Minh Khuê) đảm nhận vai trò người dẫn chuyện, đưa khán giả đi qua từng chiều không gian nghệ thuật.

Ở Cảnh I, Chiều không gian của ký ức, chương trình tái hiện những bước khởi đầu với ballet thông qua các trích đoạn như Dance of the Bunny Dolls (Vũ điệu Búp bê Thỏ), Aurora Variation (Trích đoạn Aurora), Silver Fairy Variation (Trích đoạn Nàng tiên bạc), Fairy Doll (Búp bê tiên) và Bunny Variation (Trích đoạn Thỏ). Không gian sân khấu gợi mở ký ức tuổi thơ, nơi những động tác đầu tiên trở thành nền tảng cho hành trình nghệ thuật.

Cảnh II tập trung vào chủ đề thử thách và khát vọng chinh phục. Các tiết mục Paquita, Kitri Variation (Trích đoạn Kitri), Esmeralda and Friends (Esmeralda và những người bạn), Two Pearls (Hai viên Ngọc trai), các điệu Valse và những màn trình diễn tập thể khắc họa quá trình rèn luyện bền bỉ cũng như hành trình bước ra đấu trường quốc tế.

Cảnh III hướng đến sự trưởng thành và tương lai với các tiết mục Princess Florine Variation (Trích đoạn Công chúa Florine), William Tell Variation (Trích đoạn William Tell), Swan Lake Pas de Trois Variation (Trích đoạn trong vở Hồ Thiên Nga), Whispers in the Lavender (Tiếng thì thầm trong khóm oải hương), Dulcinea Variation (Trích đoạn Dulcinea) và Harlequinade Variation (Trích đoạn Harlequinade). Chương trình khép lại bằng màn trình diễn tập thể Cipollino, quy tụ học viên nhiều lứa tuổi, tạo nên hình ảnh biểu tượng về sự tiếp nối giữa các thế hệ.

TS, nghệ sĩ Thu Hương chia sẻ: “Điểm nhấn đặc biệt của chương trình năm nay chính là việc lần đầu tiên, 5 tài năng trẻ vừa bước ra từ cuộc thi quốc tế được trao vai trò nhân vật chính. Các em vừa là điểm tựa kết nối, vừa là người dẫn chuyện đưa khán giả xuyên qua từng không gian nghệ thuật. Chính tình bạn, sự gắn bó và năng lượng lan tỏa của 5 em đã tạo nên chiếc chìa khóa cảm xúc, mở ra những trang nhật ký mùa hè vô cùng sống động và kỳ diệu”.

Mở ra hướng đi cho Ballet trẻ Việt Nam

Thành công của các học viên Việt Nam tại cuộc thi Ballet quốc tế Maria Taglioni 2026 cùng Gala Cuốn nhật ký mùa hè kỳ diệu cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa đào tạo - thi đấu - biểu diễn trong quá trình phát triển tài năng trẻ. Nếu cuộc thi quốc tế là thước đo kiểm chứng chất lượng đào tạo thì những đêm diễn trong nước chính là không gian đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần hơn với đời sống đại chúng. Mô hình đào tạo bài bản, kết hợp chuẩn mực quốc tế với cơ hội cọ xát thực tiễn chính là hướng đi triển vọng để lực lượng vũ công trẻ tiếp tục vươn xa, góp phần định vị hình ảnh nghệ thuật múa Việt Nam trên bản đồ hội nhập quốc tế. 

MINH THU

Nguồn: Tạp chí VHNT số 653, tháng 8/2026