Trường Sĩ quan Chính trị là trung tâm đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội - “linh  hồn” của Quân đội ta. Trải qua gần 50 năm xây  dựng, chiến đấu, phát triển và trưởng thành, văn hóa chính trị giữ vai trò đặc biệt quan trọng, góp  phần hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm  chất cách mạng trong sáng và truyền thống tốt đẹp của  “Bộ đội Cụ Hồ” trong mỗi cán bộ, giảng viên, học viên,  nhân viên, chiến sĩ, đặc biệt là sĩ quan trẻ ở nhà trường.  Văn hóa chính trị là nền tảng tinh thần, đồng thời là  nguồn sức mạnh nội sinh hình thành bản chất cách  mạng, phẩm chất chính trị, đạo đức, nhân cách của  người sĩ quan trẻ. 

Văn hóa chính trị - nền tảng xây dựng phẩm chất,  năng lực và uy tín người sĩ quan trẻ ở nhà trường  ngang tầm nhiệm vụ

Thứ nhất, văn hóa chính trị góp phần xây dựng bản  chất cách mạng, truyền thống chính trị tốt đẹp cho sĩ quan  trẻ ở nhà trường. Văn hóa chính trị góp phần củng cố lập  trường giai cấp công nhân, tạo nền tảng cho sĩ quan trẻ nhận thức rõ mục tiêu, lý tưởng của Đảng, kiên định con  đường xã hội chủ nghĩa, thực sự “vững tính Đảng, đậm  nhân văn, mẫu mực, toàn diện, sát thực tiễn”⁽¹⁾. Văn hóa  chính trị kết nối người sĩ quan trẻ với truyền thống tốt đẹp  của dân tộc, Quân đội và nhà trường, làm giàu đời sống tinh thần, bồi dưỡng niềm tự hào, tự tôn, ý thức trách  nhiệm trong quá trình học tập, công tác. Thông qua việc  tiếp thu văn hóa chính trị, sĩ quan trẻ sẽ từng bước xây  dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng,  nhận thức đúng đắn về vai trò, trách nhiệm của bản thân  đối với nhiệm vụ giáo dục - đào tạo của Nhà trường. Rèn  luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức, lối sống  trong sáng, mẫu mực, trung thực, kỷ luật, tinh thần cống  hiến, sống có lý tưởng, phù hợp với chuẩn mực của người  cán bộ, đảng viên trong Quân đội: “Có nhận thức đúng  đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, vận dụng  sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,  quan điểm, đường lối của Đảng, nhiệm vụ quân sự, quốc  phòng; nắm chắc nhiệm vụ chính trị, có tinh thần vượt  khó, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được  giao”⁽²⁾. Đồng thời, văn hóa chính trị là “lá chắn” tư tưởng, giúp sĩ quan trẻ ở nhà trường phòng, chống, “đề kháng” các biểu hiện suy thoái về đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, miễn nhiễm trước các quan  điểm sai trái, thù địch. 

Thứ hai, văn hóa chính trị góp phần bồi dưỡng tinh  thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, lòng trung thành  tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân cho sĩ quan  trẻ ở nhà trường. Văn hóa chính trị là nền tảng bồi đắp,  lan tỏa tinh thần yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội của sĩ quan trẻ ở nhà trường. Đây là động lực tinh thần to lớn  giúp sĩ quan trẻ nỗ lực học tập, rèn luyện, công tác, sẵn  sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc và toàn vẹn  lãnh thổ của Tổ quốc. Lòng yêu nước không chỉ là tình  cảm, mà được thể hiện qua hành động cụ thể của sĩ quan  trẻ trong chấp hành kỷ luật nghiêm minh, giữ gìn phẩm  chất đạo đức, không dao động trước khó khăn, thử thách.  Thấm nhuần văn hóa chính trị là “bệ đỡ” cho mỗi sĩ quan  trẻ ở nhà trường quán triệt sâu sắc về mục tiêu, lý tưởng  của Đảng, hun đúc lòng trung thành tuyệt đối với Đảng,  với Tổ quốc và nhân dân. Thông qua các hoạt động sư phạm, đặc biệt là trong giáo dục chính trị tư tưởng về lý  luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, môi  trường văn hóa chính trị trong nhà trường từng bước  được củng cố, tạo động lực cho sĩ quan trẻ rèn luyện bản  lĩnh, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách cách mạng. Từ đó,  người sĩ quan trẻ được tôi luyện “bản lĩnh chính trị vững  vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, Nhân dân  và chế độ xã hội chủ nghĩa”⁽³⁾, không bị dao động trước  những biến động của tình hình chính trị - xã hội trong và  ngoài nước. Mỗi sĩ quan trẻ ở nhà trường không chỉ trưởng thành về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn vững  vàng về chính trị, tư tưởng, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì  sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa. 

Thứ ba, văn hóa chính trị góp phần phát huy tính tích  cực, sáng tạo, sự nhạy bén chính trị của mỗi sĩ quan trẻ ở nhà trường. Văn hóa chính trị là nền tảng tư tưởng giúp  mỗi sĩ quan trẻ ở Trường Sĩ quan Chính trị hình thành tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng nhận diện, ứng xử linh  hoạt trước các tình huống chính trị - xã hội phức tạp.  Người sĩ quan trẻ hình thành được tư duy chính trị đúng  đắn, có khả năng phân tích, đánh giá tình hình trên cơ sở lập trường, quan điểm của Đảng. Nhạy bén trong phát  hiện vấn đề, kịp thời nhận diện các biểu hiện sai trái, “diễn  biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trên mặt  trận tư tưởng, góp phần bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Đồng thời, việc thường  xuyên tiếp cận với các giá trị văn hóa chính trị tốt đẹp tạo  nền tảng cho sĩ quan trẻ ở nhà trường phát huy tính chủ động, tích cực trong học tập, rèn luyện và công tác, vận  dụng sáng tạo lý luận vào tổ chức thực hiện các hoạt động  thực tiễn sát hợp với tình hình nhiệm vụ và đặc điểm từng  cơ quan, khoa, đơn vị. Từ đó, góp phần hình thành ở mỗi  sĩ quan trẻ phong cách, nhân cách chính trị mẫu mực cho  của người cán bộ Quân đội “vừa hồng, vừa chuyên”, “có  bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, an tâm, gắn bó với đơn vị; có phẩm chất  đạo đức, ý thức tổ chức kỷ luật tốt, lối sống trong sạch,  lành mạnh; có tinh thần trách nhiệm cao, đoàn kết, khắc  phục khó khăn, hoàn thành mọi nhiệm vụ”⁽⁴⁾. Từ đó, hình  thành ở mỗi sĩ quan trẻ bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy sắc bén, tinh thần sáng tạo, năng lực tư tưởng, lý luận  và hành động thực tiễn đúng đắn trước những vấn đề mới  phát sinh trong tình hình hiện nay. 

Đẩy mạnh bồi dưỡng văn hóa chính trị cho sĩ quan  trẻ ở Trường Sĩ quan Chính trị đáp ứng yêu cầu  nhiệm vụ trong tình hình mới 

Trong bối cảnh tình hình chính trị - xã hội thế giới và  khu vực có nhiều biến động phức tạp, các thế lực thù địch  tăng cường chống phá trên mặt trận tư tưởng, việc bồi  dưỡng văn hóa chính trị cho đội ngũ sĩ quan trẻ trở thành  yêu cầu cấp thiết. Đặc biệt, tại Trường Sĩ quan Chính trị -  trung tâm đào tạo đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội  cho toàn quân, bồi dưỡng văn hóa chính trị cho sĩ quan trẻ không chỉ góp phần rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm  chất đạo đức, mà còn là nền tảng hình thành năng lực tư duy độc lập, sáng tạo, chủ động xử lý các tình huống tư tưởng - chính trị trong thực tiễn. Để đẩy mạnh bồi dưỡng  văn hóa chính trị cho sĩ quan trẻ ở Trường Sĩ quan Chính  trị hiện nay, cần tập trung thực hiện có hiệu quả một số giải pháp cơ bản sau đây: 

Một là, tăng cường giáo dục chính trị - tư tưởng, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho sĩ quan trẻ ở nhà trường.  Thường xuyên hoàn thiện nội dung, đổi mới phương  pháp giáo dục chính trị - tư tưởng cho sĩ quan trẻ, chú  trọng cập nhật các vấn đề mới về lý luận, thực tiễn, tình  hình thế giới, khu vực, trong nước: “Coi trọng giáo dục  chính trị - tư tưởng, truyền thụ kinh nghiệm chiến đấu,  giáo dục truyền thống tốt đẹp của Quân đội; rèn luyện  phẩm chất đạo đức, ý thức trách nhiệm”⁽⁵⁾. Vận dụng linh  hoạt, sáng tạo các phương pháp như mô phỏng tình  huống, trao đổi nhóm, phản biện, câu lạc bộ lý luận trẻ,...  Gắn học tập lý luận với hành động thực tiễn học tập, rèn  luyện, công tác và sinh hoạt tại Nhà trường, rèn luyện  thực tế sĩ quan trẻ trong môi trường huấn luyện, công tác  tại đơn vị cơ sở. Chú ý lồng ghép nội dung giáo dục lý  tưởng sống, đạo đức cách mạng vào mọi hoạt động công  tác, sinh hoạt của sĩ quan trẻ ở nhà trường; tăng cường  giáo dục truyền thống của dân tộc, Quân đội và nhà  trường. Tổ chức có hiệu quả các hoạt động thực tiễn như hành quân về nguồn, gặp gỡ nhân chứng lịch sử, giao lưu  điển hình tiên tiến,... nhằm khơi dậy niềm tự hào và trách  nhiệm cống hiến cho mỗi sĩ quan trẻ. Chủ động cung cấp  thông tin chính thống, kịp thời định hướng, đấu tranh có  hiệu quả với luận điệu sai trái trên không gian mạng gắn  với trang bị kỹ năng nhận diện thông tin sai lệch, tăng  “sức đề kháng” tư tưởng cho sĩ quan trẻ ở nhà trường. 

Hai là, không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo, bồi  dưỡng gắn với tự đào tạo, bồi dưỡng văn hóa chính trị của  sĩ quan trẻ ở nhà trường. Tập trung nâng cao chất lượng  giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách,  pháp luật của nhà nước tạo tiền đề để mỗi sĩ quan trẻ đáp  ứng yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của chức trách, nhiệm  vụ và sự biến đổi nhanh chóng từ thực tiễn của đất nước,  Quân đội. Thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, giáo  dục điều lệnh, điều lệ, kỷ luật của Quân đội, các quy chế,  quy định của nhà trường. Nâng cao chất lượng công tác  định hướng nhận thức và hành động cho sĩ quan trẻ, giữ vững lập trường chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng  của Đảng, tin tưởng tuyệt đối vào sự nghiệp đổi mới, xây  dựng chủ nghĩa xã hội và sự phát triển của Quân đội  trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đồng thời, mỗi sĩ quan trẻ ở nhà trường cần tự giác, chủ động cập nhật  tình hình thời sự, học tập lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng,  chính sách, pháp luật của Nhà nước gắn với vận dụng  sáng tạo vào thực tiễn công tác, rèn luyện phẩm chất  chính trị vững chắc. Thường xuyên tự soi, tự sửa, thực  hiện tự phê bình và phê bình nghiêm túc; giữ gìn lối sống  trong sạch, lành mạnh, đoàn kết và trung thực trong học  tập, rèn luyện, công tác và sinh hoạt. Ngoài ra, mỗi sĩ quan  trẻ chú trọng tự rèn luyện phong cách làm việc khoa học,  sâu sát, nói đi đôi với làm; luôn đặt lợi ích tập thể lên trên  lợi ích cá nhân, chấp hành nghiêm điều lệnh, điều lệ, kỷ luật của Quân đội và quy định của nhà trường. 

Ba là, xây dựng môi trường văn hóa chính trị tốt đẹp,  lành mạnh, phong phú ở Nhà trường. Chú trọng kế thừa,  phát triển những giá trị truyền thống của văn hóa chính  trị tốt đẹp của dân tộc, như lòng yêu nước, ý chí tự cường  dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng; lòng nhân  ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù,  sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản  dị trong lối sống… Phát huy các giá trị truyền thống của  Quân đội, đặc biệt là “trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn  sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì  chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó  khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”⁽⁶⁾.  Không ngừng củng cố, phát triển các quan hệ văn hóa  chính trị tốt đẹp, lành mạnh ở nhà trường, nhất là quan hệ giữa lãnh đạo và chỉ huy, cấp trên và cấp dưới, cán bộ và  học viên, tạo điều kiện thuận lợi để sĩ quan trẻ tiếp nhận,  thẩm thấu và lan tỏa các giá trị, chuẩn mực văn hóa nhân  văn, mẫu mực. Củng cố, nâng cao hiệu quả hệ thống các  hình thái, thiết chế hoạt động văn hóa chính trị tốt đẹp,  lành mạnh, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống tổ chức Đảng, Đoàn, Hội trong xây dựng môi trường văn  hóa, đa dạng hóa các kênh tiếp xúc văn hóa, chuyển tải hệ thống giá trị văn hóa chính trị đến sĩ quan trẻ ở nhà  trường. Chú ý đề cao sức hấp dẫn văn hóa chính trị từ sự nêu gương của đội ngũ lãnh đạo, chỉ huy, cán bộ chủ trì  các cơ quan, khoa, đơn vị. Đẩy mạnh phong trào thi đua  Quyết thắng, gắn xây dựng văn hóa chính trị với xây  dựng người sĩ quan trẻ mẫu mực, toàn diện.

__________________________

NGUYỄN QUANG BÌNH - NGUYỄN VĂN MINH

Nguồn: Tạp chí VHNT số 628, tháng 12-2025