Hành trình Famtrip 3 ngày 2 đêm tại Bắc Ninh đã đưa đoàn khảo sát đến những điểm văn hóa, tâm linh, sinh thái và cộng đồng, đồng thời tìm hiểu các mô hình chuyển đổi xanh đang được triển khai. Qua trải nghiệm thực tế và tọa đàm kết nối, chương trình góp phần nhận diện tiềm năng, đề xuất hướng xây dựng sản phẩm du lịch xanh gắn với bảo tồn di sản và phát huy giá trị bản địa.

Từ di sản văn hóa đến trải nghiệm sinh thái

Mở đầu hành trình, đoàn đến chùa Vĩnh Nghiêm - trung tâm Phật giáo quan trọng của Thiền phái Trúc Lâm, nơi lưu giữ kho mộc bản kinh Phật được UNESCO ghi danh năm 2012 là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Những ván gỗ khắc chữ tinh xảo không chỉ phản ánh trình độ kỹ thuật của người xưa mà còn lưu giữ những giá trị quý báu về lịch sử, văn hóa và tư tưởng Phật giáo Việt Nam.

Tiếp đó, đoàn khảo sát bản Mậu, tìm hiểu đời sống và văn hóa của đồng bào Dao, trải nghiệm tuyến cáp treo Tây Yên Tử và khám phá không gian núi rừng. Những hình ảnh phụ nữ Dao thêu hoa văn trên trang phục truyền thống cùng các câu chuyện về phong tục, tập quán địa phương cho thấy sức hấp dẫn của du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa.

Tại Tây Yên Tử, đoàn tìm hiểu mô hình chuyển đổi xanh trong quản lý và vận hành khu du lịch, thể hiện qua việc bố trí thùng rác phân loại, sử dụng đèn năng lượng mặt trời và giới thiệu sổ tay hướng dẫn áp dụng Bộ tiêu chí du lịch xanh. Đây là những giải pháp bước đầu nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, hướng tới hoạt động du lịch thân thiện và bền vững. Đoàn cũng khảo sát điểm du lịch sinh thái Đồng Thông, tìm hiểu tiềm năng phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng và trải nghiệm thiên nhiên.

Ngày thứ hai, hành trình đưa đoàn đến Lục Sơn, khám phá các điểm tham quan như Cội Nguồn, Nhà bên suối, Bình Yên Gia Trang, Thung lũng Trăng… cùng những cảnh quan tự nhiên như thác Rót, thác Bãi Bắn, suối Nước Vàng, vách Đá Trắng. Bên cạnh lợi thế sinh thái, vùng đất này còn lưu giữ những giá trị văn hóa của đồng bào Dao, Cao Lan và hệ thống di tích lịch sử, văn hóa đặc sắc.

Tại đây, đoàn tìm hiểu tiềm năng kết nối các hoạt động tham quan, nghỉ dưỡng với trải nghiệm văn hóa bản địa. Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch  Nguyễn Anh Tuấn đã trao sổ tay hướng dẫn áp dụng Bộ tiêu chí du lịch xanh cho đại diện địa phương, góp phần cung cấp cơ sở tham khảo để từng bước vận dụng các tiêu chí phát triển bền vững vào hoạt động du lịch.

Rời Lục Sơn, đoàn đến Khu di tích lịch sử khởi nghĩa Yên Thế, tham quan nhà trưng bày, đền Thề, đồn Phồn Xương và tìm hiểu những dấu mốc lịch sử gắn với thủ lĩnh Hoàng Hoa Thám. Điểm nhấn tiếp theo là Bản Ven Xanh (xã Xuân Lương), nơi đoàn khảo sát mô hình du lịch cộng đồng gắn với chuyển đổi xanh. Giữa những đồi chè xanh mướt, hệ thống homestay nhà sàn mang đến không gian lưu trú gần gũi với đời sống bản địa. Việc kết hợp khai thác cảnh quan đồi chè, trải nghiệm văn hóa cộng đồng với các giải pháp phân loại rác, sử dụng đèn năng lượng mặt trời cho thấy hướng phát triển du lịch dựa trên lợi thế tự nhiên, đồng thời bảo vệ môi trường và tạo sinh kế cho người dân.

Ngày cuối cùng, đoàn tham quan chùa Bổ Đà - Di tích quốc gia đặc biệt, nổi tiếng với kho mộc bản kinh Phật và vườn tháp có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc độc đáo; sau đó tiếp tục khám phá làng cổ Thổ Hà với không gian kiến trúc truyền thống và những dấu ấn văn hóa làng nghề.

Kết nối doanh nghiệp, hình thành sản phẩm du lịch xanh

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm “Kết nối xây dựng tour du lịch xanh Bắc Ninh” được tổ chức ngày 31/10 tại Ban Quản lý di tích chùa Bổ Đà, với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội du lịch, doanh nghiệp lữ hành, chuyên gia và các đơn vị tiếp nhận mô hình chuyển đổi xanh.

Từ kết quả khảo sát thực tế, các đại biểu đánh giá Bắc Ninh có lợi thế phát triển những tuyến du lịch liên kết giữa di sản tâm linh, lịch sử, sinh thái, nông nghiệp và văn hóa cộng đồng. Tuy nhiên, để hình thành sản phẩm có sức cạnh tranh, cần chú trọng chất lượng dịch vụ, hạ tầng lưu trú, vệ sinh môi trường, kỹ năng phục vụ và sự tham gia thực chất của người dân.

Đáng chú ý, bà Đặng Thị Thọ, Trưởng đại diện Công ty Phượng Hoàng - Phoenix Voyages, đề xuất phát triển các tuyến trekking kéo dài 2-3 ngày quanh Tây Yên Tử - Đồng Thông, kết hợp trải nghiệm chăm sóc sức khỏe bằng thảo dược, ngâm chân, tắm lá thuốc của người Dao. Đây là hướng khai thác có thể kết hợp du lịch sinh thái, văn hóa bản địa và nghỉ dưỡng, góp phần kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Ông Dương Xuân Tráng, Tổng Giám đốc Mai Việt Travel, đánh giá cao tiềm năng nghỉ dưỡng tại Đồng Thông, đồng thời cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở lưu trú, vệ sinh và chất lượng dịch vụ để khu vực này có thể phát triển thành điểm nghỉ dưỡng, retreat. Các doanh nghiệp cũng đề xuất xây dựng chuỗi dịch vụ đồng bộ, phát triển trải nghiệm nông nghiệp và văn hóa bản địa, trong đó có hoạt động tìm hiểu quy trình trồng, chăm sóc và khai thác chè tại Bản Ven Xanh.

Đại diện Vietravel đề xuất phát triển sản phẩm theo hướng chuyển từ tham quan cảnh quan xanh sang trải nghiệm xanh, thông qua các hoạt động như trồng cây, tái chế và tìm hiểu quy trình sản xuất tại địa phương. Đặc biệt, việc bảo đảm người dân được hưởng lợi trực tiếp từ hoạt động du lịch được xem là điều kiện quan trọng để duy trì và phát triển mô hình bền vững.

Những ý kiến tại tọa đàm cho thấy chuyển đổi xanh không chỉ là việc bổ sung thiết bị thân thiện môi trường mà cần được triển khai đồng bộ từ quản lý điểm đến, tổ chức dịch vụ, bảo tồn cảnh quan đến nâng cao vai trò của cộng đồng.

Chuyến Famtrip đã giúp các doanh nghiệp lữ hành trực tiếp khảo sát, nhận diện tiềm năng và đánh giá khả năng khai thác các điểm đến văn hóa, sinh thái, cộng đồng tại Bắc Ninh; đồng thời ghi nhận những mô hình chuyển đổi xanh bước đầu ở Tây Yên Tử và Bản Ven Xanh. Tại tọa đàm, các doanh nghiệp đã đề xuất nhiều hướng kết nối hành trình, phát triển sản phẩm trekking, nghỉ dưỡng sinh thái và trải nghiệm văn hóa bản địa. Những kết quả này là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, đưa tài nguyên du lịch vào khai thác thực chất, gắn phát triển du lịch với bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương.