Trình bày báo cáo tại Tọa đàm, PGS, TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam khẳng định: “Việc xây dựng Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 là yêu cầu khách quan, cấp thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng mới của Đảng; tạo cơ sở định hướng phát triển văn hóa trong thời kỳ mới; phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam và sức mạnh mềm văn hóa quốc gia; góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao vị thế đất nước đến năm 2045”. Dự thảo tập trung vào các nhóm nội dung trọng tâm gồm: đánh giá việc thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030; phân tích bối cảnh phát triển mới, nhận diện các cơ hội và thách thức đối với lĩnh vực văn hóa; xác định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và các giải pháp phát triển văn hóa đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đề xuất cơ chế tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm tính khả thi của Chiến lược.
PGS,TS Nguyễn Thị Thu Phương nhấn mạnh: Sau hơn một thập kỷ triển khai các chiến lược phát triển văn hóa, lĩnh vực văn hóa đã đạt được nhiều kết quả tích cực và toàn diện: nâng cao nhận thức, đẩy mạnh tuyên truyền về phát triển văn hóa; hoàn thiện thể chế, chính sách, khung khổ pháp lý; xây dựng con người VIệt Nam phát triển toàn diện; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế; nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động văn hóa; bảo vệ và phát huy di sản văn hóa dân tộc; hoàn thiện cơ chế thị trường trong lĩnh vực văn hóa, ưu tiên phát triển một số ngành công nghiệp văn hóa; hội nhập, tăng cường, giao lưu quốc tế về văn hóa; phát triển nguồn lực văn hóa, nghệ thuật… Bên cạnh những kết quả đạt được, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế đòi hỏi tư duy mới trong hoạch định chính sách văn hóa.
Theo báo cáo, Chiến lược bao phủ phạm vi toàn quốc, các hoạt động văn hóa tại nước ngoài và không gian văn hóa trên môi trường số. Dự thảo được xây dựng trên nguyên tắc đồng bộ với các quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia; gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa, thể thao và du lịch; đồng thời bảo đảm tính khả thi trong quản lý nhà nước thông qua các chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa.
Theo GS, TS Phạm Duy Đức, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa và Phát triển (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), Dự thảo Chiến lược đã bám sát các nghị quyết quan trọng của Đảng (Đại hội XIII, XIV), Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, cùng các định hướng về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điểm sáng của dự thảo nằm ở tư duy đổi mới khi xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là nguồn lực nội sinh và thành tố cốt lõi tạo nên sức mạnh mềm quốc gia. Với tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển đất nước, Dự thảo đã chú trọng các vấn đề thời đại như văn hóa số, nâng cao sức mạnh mềm và chủ động chuyển đổi tư duy phát triển văn hóa phù hợp với cơ chế thị trường. Bên cạnh đó, ông cũng kiến nghị Ban soạn thảo cần nhấn mạnh hơn nữa vai trò của văn hóa như một trụ cột thiết yếu trong phát triển bền vững.
TS Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội đề xuất Dự thảo cần nhấn mạnh hơn yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa; tích cực tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa Việt Nam, qua đó nâng cao vị thế, hình ảnh và uy tín của đất nước trên trường quốc tế.
Các đại biểu đến từ Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Y Tế, Bộ Xây dựng… và đại diện một số doanh nghiệp cũng chia sẻ quan điểm, góp ý về định hướng phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng và hoàn thiện thị trường văn hóa, tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa; đồng thời nghiên cứu các cơ chế huy động hiệu quả nguồn lực xã hội phục vụ phát triển văn hóa trong giai đoạn tới.
Phát biểu tổng kết Tọa đàm, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến đóng góp sâu sắc, trách nhiệm từ phía các chuyên gia và nhà khoa học. Những chia sẻ này là nguồn tài liệu quý giá để đơn vị soạn thảo tham khảo, từ đó hoàn thiện Dự thảo Chiến lược một cách chỉn chu nhất.
Thứ trưởng nhấn mạnh rằng, việc xây dựng Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn 2045 phải lấy các chủ trương, nghị quyết của Đảng làm kim chỉ nam, đặc biệt là Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Bên cạnh đó, bản Chiến lược cần thể hiện rõ tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn cùng khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Theo Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương, dự thảo cần làm nổi bật vai trò của văn hóa đối với việc định hình con người Việt Nam, phát huy vị thế quốc gia trên trường quốc tế, thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập. Văn hóa cần được xác định là nền tảng tinh thần vững chắc, đồng thời đóng vai trò như một nguồn lực nội sinh, là động lực then chốt cho mục tiêu phát triển bền vững.
Cuối cùng, Thứ trưởng chỉ đạo đơn vị soạn thảo cần nghiêm túc tiếp thu các ý kiến từ buổi tọa đàm để rà soát, điều chỉnh các mục tiêu và nhiệm vụ một cách đồng bộ, khả thi. Định hướng xuyên suốt là phải đảm bảo chiến lược phù hợp với bối cảnh phát triển mới, đồng bộ với các chiến lược phát triển quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới, hướng tới mục tiêu đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực quan trọng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
